ERDHEJ, REWŞA TIRKIY AŞT
                                                                     Hesen Azad

Li Tirkiy li herema Marmara di 17.08.1999 demjimr 3:02 de  li gor pivana (Rihter) 7.4 erdhejek pirr bi qiddet wb. Ev erdhej  b  sedema xesar ziyann pirr   mezin. Div  erdhej de li gor cavkaniyn  ferm  sanzdeh  hezar  kes   jiyana xwe ji dest  dane    bist pnc hezar kes j birndar  bne.  Li gor cavkanyn  herem  wav- dran  j  tev  miry  k ji hla malbatn xwe ve hatine binerd  kirin,  li dora  s   pnc hezar  kes ne ji v hijmar btir j birndar hene.

Ew kesn ku div erdhejn de ew kesn ku  ji hlan zaliman ve jiyana xwe hnda kirine, ji wan  ji  malbatn wan re  ji Xweda y gewre  rehm dixwazin.

Di v erdhej de eskere b, k komara Tirkiy ya nijadperest pasver wiqas li dij gel xwe ye. Ji ber k mafn mirovan nas nake, her wiha nizane  rza gel xwe y tirk bike. Ji ber v j  digel ku di  ser erdhej de du roj der  basbbun, ji ber pasver mtngerya xwe  nikarib  Qna  Netew bang bike.

Ev  erdhej ji ber ku li Navenda Leskeriya Deryay  da, 545  Serbaz Leqker   (ku yek ji wan General e) mirin, 430 kes birndar bn  hj dibin xirban de 96 kes mane. Di encam de, ji leskern deryay 2926 kes  hnda ne.

Bi kurt, erdhej b sedema alziya abur li Tirkiy. Li gor t ragihandin; li dora 40 milyar dolar hndabyn rejim heye. Rafneya k li bajar Kocael b, eger ne bi alkarya biyanyan bna, nikaribn vemirandina. Di nava hefteyek de bi kotek hate vemirandin, k  b encama hndabna bi hezaran karker karmendn t de dixebitn. Bi deh hezar milyar dollar ziyan da dewlet.

Bi sedhezaran avay hilweqiyan ji v hejmar pirtir kes b war man. Dewlet li van kesan xwed derneket ji bo miriyn xwe veqrin diravn kefenan ji wan sitand. Ev buyer dide xwiyakirin, ku rejim wiqas li dij mirovahy ye. Li ber van byeran runiqtvann li ciy erdhej li diji desthelatiya herm  ya navend walakiyn dijwar li dar xistin. V byer careka  din da  eskere kirin, ku dewlet,  mafn  hemwelatiyn xwe weke maf mirqkek j nabne. 

Erdhej bawermendya dewlet li ba gel xiste bin xirban. Li Tirkiy pisgirka abor, civak rzan (siyas) derkete ser ry av. Digel ku komara Tirk  dewletn biyan ji xwere wek dijman niqan dida digot; ji bil tirkan kesek li cihan dostn me tne ne j, hate xwiyan kirin, ku ji war hawr bi hem creyn alkar diravn biyan seferber bn. Ev tiqt zelal dike, ku rejima tirk derew dikir. Kare were gotin, ku dewleta dagirker ji bo serhildana kurdan were perwiqandin w  gotin bi kar dian.

Ji ber ku leqkern rejima mtnger li Kurdistan li dij gel bindest jar rqan li dar dixist, nikarib  biwe ciy byer ew kesn ku di bin xirbande mabn rizgar bike. Dewleta Xwinxwar karib kare bi sedan helikopter balafiran di nav demjimrek de deyne rake. L bel ne dixwast van imkann ku ji bona tevkujya gel kurd diqxxuland, ji bo gel xwey ku  di bin avayyan de bn, bi kar bne. ji ber ku her dever  dewlet ketib ketiye bin bandoran wete dizan, avayiy ku hatibn-hatine ckirin; ne li gor bingehek bi rk pk  bn, zu hatin w werin hilweqandin. Ev bi ten rewqa tirkiy b qrove, b wiqas di aluzy deye, dide xwiya kirin.

Weke t zann di qer di nav kurd rejima tirk de bi hezaran kes mirin hewqasn din j birndar bn. Li dor pnc hezar gundn kurdan hatin wran kirin qewitandin. Raser  war milyon  kurd kurdistan ji welat xwe kowber bn. Hj kurdn ku ji gund welatn xwe hatine derxistin, nikarin werin wrn xwe di nav jiya-neke xizan de dijn. Dewleta nijadperest serdest ku ji 75 sal ve welat kurdan dagir kiriye, maf nasnama  kurdan  nasnake bi hem hzn xwe; ji hla leqker, abor, civak rzan ve di bin wewisandina xwe de  dihle. Digel ku kurd li her der dibin zilm zorya rejim gel w y nijadperest deye j, ji herma kurdn belengaz bi her cr metodn alkariy ji herma erdhej re qandin. Ev kesn ku v alikary diqandin, dibe ku pir wan xizan bn.

Dibe ku were pirsn? Wima gelo ew kesn fermana qandina  alkary bo herma erdhej didan, ji bo alkarya war milyon kurdn ku ji welat xwe hatine derxistin ji bo dsa  ava kirina gundn ku ji hlan dagirker zaliman ve hatine hilweqandin, bang nedihat nay kirin? Ev  nakokiyeke gelek mezine. Div ev were zelel kirin. Ber her tiqt, kurd tne kuqtin, ji warn bav kaln xwe tne der xistin  weke ne

mirovan tne dtin. Di nav rewqeke wiha de, kurd ji btir ji hilan dijminn xwe ve werin perwiqandin, hz xwn dide dijmin xwe y xwinxar xedar. Ev rejm ne ji biratiy ne j ji miravahy fr dibe. Droka me tim bi xwn hatiye xemilandin. Dijminn kurdan her car drok dane dbare kirin kurdn b parastin hatine binerd kirin.

Dijminn kurdan ji astiy fm nakin ji astiyeke yek al qet Lider kurdn rojhilata Kurdistan Dr. Abdurrahman Kasimlo di rewseke ku pvajoya astiy di nav kurd farisan de pk dihat, ji hilan dagirkeran ve hate kustin. Di droka Kurdistan de byern bi v reng  pir in. Dewleta tirk ku lider PKK  di zindana xwe de bende girtiye kurdan weke ceteyan dide nisan kirin, t car di nava van hoy mercan de bi kurdan re astiyeke weke mirovan nake, berevac  w kurdan rxistinn kurdan ji hev  cda bike ber wan bide hev.

Banga Serok PKK  ji bo ser rawestandin xwe vekisandina  cekdaran bi derveyn tixuban ve hate bihstin. Duvre banga w ji bo komek gerilla xwe teslm dewleta barbar bike, hate bihstn ji hla parzgern w  ve. Em j weke kurdek welatparz dilsewit, di ser de konseya serokatiya PKK hem hzn w y berpirsiyar hisyar  dikin li ser gotina konseya sarokatiya PKK ku hengam lider

PKK anne Tirkiy  wiha biryar sitandin: Em ji niha p de gotinn calan napejirnin ji bo me heta ku ew di dest dijmn de be ne azad be, ne pvan e.

T hv kirin, ku cawa ber PKK  tirsa dewleta tirk b, dsa li dij listikn Romyan sas nebe hvya xwe bi domne.

Eger ber deshelatiya rejima Iraq  mafn kurdn basr Kurdistan ji wan nesitandina, w  encamn ne bas riswa bihata ser rejima fasist.

Eger ku serok federasyona Yugoslavia Milosewic mafn albana ji wan ne girtana, w ew byern ku w deshelatiya w riswa kirin w bikin bihata ser w.

Eger Israil ew axa ku dagir kirib bi hsan j derketa, wiha ne rezil dib ne j bi hezaran leskern xwe hnda dikir.

Eger serokkomar ber dewleta Indones mafn gel Timora Rojhilat ji wan Ne girta, ev byern ku li dij mirovahy ne  ne dihatin kirin hwd.

Ev mnakn ku hatin jimartin; bi gelemper an di pvajoya asitiy an j li ser v ry ne. Asit  div bi dad bi wekheviy be. Ne ku yek kr di dest de be bje : were ji min re ps teslm bibe, daku karibe bas seriyan bibire.Kurdan tu car jiyaneke b seref  ne pejirandine ne pejirnin j. Tim li ber xwe dane ji dijmnn xedar re ne bne mna berxan ku ser xwe li ber dijmin deynin. Ev axa bav kaln me bi xwna bi hezaran sehdn me hatiye avdan weke ku t zann w were avdan.

Asit bi mirovan re t kirin, ne bi hov hircan re. Tim mirovan dixapnin ev hovn ku ji nirxn insan zu car fr nabin. Ji ber v yek j dewleta barbar ku bye bela mina kabsek  li ser gel kurd Kurdistan.

Hengam ku ew ji hovtya xwe daketin xwar, w hing bi mirovan re asit birat w were kirin