Malper/Site
Rbaz/Tzk
Belavok/Bildiri
Program

Deng Mezlma

Hejmar - 36 - 30.07.2005
Hejmar - 35 - 30.06.2005
Hejmar - 34 - 30.05.2005
Hejmar - 33 - 30.03.2005
Hejmar - 32 - 28.01.2005
Hejmar - 31 - 31.12.2004
Hejmar - 30 - 30.11.2004
Hejmar - 29 - 30.10.2004
Hejmar - 28 - 30.09.2004
Hejmar - 27 - 30.06.2004
Hejmar - 26 - 30.03.2004
Hejmar - 25 - 30.02.2004
Hejmar - 24 - 30.12.2004
Hejmar - 23 - 30.06.2003
Hejmar - 22 - 30.12.2002
Hejmar - 21 - 30.10.2002
Hejmar - 20 - 30.06.2002
Hejmar - 19 - 30.05.2002
Hejmar - 18 - 30,04.2002
Hejmar - 17 - 30.03.2002
Hejmar - 16 - 28.02.2002
Hejmar - 15 - 30.01.2002
Hejmar - 14 - 30.12.2001
Hejmar - 13 - 30.11.2001
Hejmar - 12 - 30.10.2001
Hejmar - 11 - 30.09.2001
Hejmar - 10 - 30.08.2001
Hejmar - 09 - 30.07.2001
Hejmar - 08 - 30.06.2001
Hejmar - 07 - 30.05.2001
Hejmar - 06 - 30.04.2001
Hejmar - 05 - 30.03.2001
Hejmar - 04 - 28.02.2001
Hejmar - 03 - 30.01.2001
Hejmar   02   30.10.2000
Hejmar   01   30.06.2000
 

Hejmar:17, Sal:2002, Meh:03

Mart ayı mı, dert ayı mı krd ayı mı? - Deng Mezlma
Westay peyv hevokan - W.Shakespeare
M. Mustafa Barzan - Hamit Kilicarslan
İlahi Hkmler ve dnya malı - Kewser
Kakil kurd, qalik tirk ye - Serhed
Bi şweyeke N Qedexekirina Pirtkan - Lokman Polat
Ey Mslman Genlik! - Cihad Eri
Ziman Kurd li Kurdan gil dike - Hejar
Herdar li ser koka xwe hşn dibin - Dilbirn Swed
Halepe katliamını kınıyorum - M.Nureddin Yekta
Ziman Kurd (KTE & PEYV) - Serhed
Dilo şah be Newroz bihare e! - M.Nureddin Yekta

Rexne li hinek nivskaran, em Krt yan j Kurd in? - Dilbirn Swed
Erkekler ağlamaz - Metin
ln bakur rojhilat Kurdistan (1) - Cankurd
Ava jiyana rezn mirovan - Dilbirin Swed
Helbest ve
şiirler
Mektuplar eleştiriler

Mart ayı mı, dert ayı mı krd ayı mı? - Deng Mezlma

Mart ayı denince insanın aklına gelen ilk şey baharın gelişiyle dnyanın şekil deĝiştirmesidir. Soĝuk havaların yerini sıcak havalara bırakarak dnyanın ısınması, zellikle kışları ok zorlu geen Kurdistan gibi memleketlerde halkın bahara kavuşmasıyla kış sıkıntılarından kurtulması adeta gnlleri ısıtıyor.

Daĝ başlarından başlayarak karanın grnmesi, karların yavaş yavaş erimesiyle coşan akarsular, kuruyan aĝaların ve dalların tekrar yeşermesi, rengarek ieklerin aması yeni bir hayatın yeni bir yaşamın mjdecisi adeta!... Belki bu yaşam sevinci dnyanın bir ok yerinde başlayabilir ama Krdistanda bu baska bir yaşamdır. Zira Mart ayının krdler aısından bir başka deĝeri vardır ve bu btn dnyaca biliniyor. 21 Mardın 2700 senedir krdler tarafından kutlanan newroz bayramı olduĝu herkes tarafından bilinmektedir.

Her ne kadar 21 Mart bahar kabul edlimişsede krdler Mart ayının hemem hemen tamamını bayram olarak grmektedirler ve Mart ayı boyunca krdlerde bir neşe ve bir sevin vardır ve adet tam 2700 seneyi gemektedir, zira bu bayram krdlerde bir zgrlk ve zlme başkaldırı olarak tanımlanmaktadır. İslamdan ok nceye rastladıĝından bir milli bayram haline getirilmiş ve kanaatimce İslama muhalif kurallarla kutlanmazsa, bayramın kutlanmasında dini bir sakınca yoktur. Hz. Alinin sokakta oynayan ve sevin gsterileri dzenleyenlerden sebebini sorup ĝrendikten sonra, keşke hergn newroz olsaydı dediĝi rivayet edilmektedir.

Osmanlı dneminde bazı szde alimlerin zellikle newroz bayramı zerinde ok durmalarının ve onu ateşe tapanların bayramı olarak nitelendirmelerinin kasıtlı olduĝuna inanıyoruz. Amalarının krd kltrnde yer alan ve asırlarca zlme, zalimlere karşı bir ayaklanma provası haline getirilen bu zlme isyan ateşinin sndrlmesidir diye inanıyoruz. lkemizi smren, topraklarımızı işgal eden, halkımıza hayatı zehir eden, kltrn talan eden smrgeci devletlerin bir yoketme projesidir.

Ama her şeye raĝmen krd halkının sahip ıktıĝı bu Mart ayı her zaman krd dşmanlarının korkulu ayı, korkulu ryası olmuştur. Krd halkının, yzyıllardır haklı ve meşru bir ulusal mcadele verdiĝi, kendi toprakları zerinde zgrce yaşamanın, tm dnya ulusları gibi kendi geleceğini kendisinin belirleyeceği bir realiteden vazgemediĝini, Mart ayı gelip Newrozlar yaklaştığında da bu istemlerini daha coşkulu bir şekilde dalgalandırıyor. Smrgecilerin newrozun ieriĝinı boşaltmak iin yaptıkları hileli yollarla newroza sahıp ıkmaları, başarıya ulaşamamıştır ve ulaşamıyacaktırda.

Krd halkı enaz 40 milyon nfusa ashiptir ve smrgecilerin bunu gzardı etmemeleri gerekir, artık krd halkı asimile yollarıyla, toplu katliamlarla, kirli politikalarla yokedilemeyeceĝini iyi bilmelidirler. Eĝer onlar da barış ve huzur ierisinde yaşamak istiyorlarsa, bilsinlerki barışın, huzurun, kardeşliĝin temelinde krd ve Krdistana yapılan haksızlıklar yatmaktadır. Krd sorunu zlmeden Ortadoĝu ve hatta dnya istenilen huzura kavuşamıyacaktır.

Krd halkı katledilebilir, işgal edilebilir ama hibir zaman krd halkının ruhu teslim alınamaz, krd zgrlgnden lm bile ayıramaz, krd halkı kendi zgrlĝ iin seve seve lm gze alabilmekte ve binlerce insanın bu uĝura canlarını feda etmesi de birer numunedir. Gaz bombalarıyla topluca imha edilen blgelerimizden biri de Halepedir. Ama bugn Allaha şkr ki btn engellemelere raĝmen orada Krdistan Bayraĝı dalgalanmaktadır. Daha evvel Zilanda, Agirde, Dersimde, Motkanda yapılan katliamlarla yokedilmeye alışılan krd halkı, bugn yine oralarda zgrlk ateşiyle bayramlar dzenlemektedir. Bunun işgalcilere artık bir ders olması gerektiĝine inanıyoruz.

Evet Mart ayı aynı zamanda dert ayı ve Krd ayıdır demiştik.

Bu ayda zaman zaman Krdlerin iradelerinin dışında gelişen olaylarla Krd halkı hzne de boĝulmuştur. Bunlarda biri 1975 Cezayir antlaşmasıdır. Bediuzzeman Seidi Kurdi ve Molla Mustafa Barzani gibi şahsiyetlerin lmlerini de bu ayda hatırlıyor, kendilerina Yce Allahtan Rahmet diliyor, bylesi şahsiyetlerinin aramızdan ayrılmalarından dolayı zgnz. Esas Mart ayında krdleri hzne boĝan olaylarından biri de Halepe katliamıdır.

02.03.2002

Westay peyv hevokan - W.Shakespeare


- 1 -
Min di nivseke xwe de gotib Div kurd deriy xwe ji edebiyata chan re vebikin..... Div Kurd ji ronahiya edebiyatvann chan bpar nemnin.
Ev cara pşne ku berhemeke W. Shakespeare bi kurd t weşandin. Pirtka w ya bi nav Bazargan Vnsiya bi wergera Cankurd di nav weşann Helwest de derket.

Wergr Cankurd weşann Helwest bi wergerandin weşandina v pirtk mora xwe li wergrvaniya kurd weşanvaniya kurd xistin.

Pirtka W. Shakespeare, Bazargan Vnsiya da nav berhemn w de ya her balkş her girng e. Balkş girngiya pirtk ji naveroka w pk t. Beriya ku ez li ser naveroka pirtk bisekinim, dixwazim end gotin li ser nivskar pirtk W. Shakespeare bibjim.

W. Shakespeare di sala 1564an de, li bajar Strandford On Avon ji dayik b. Ew ji malbatek dewlemend b. Pkanna leyistikn tyatroy nivsna berhemn şanoy bb şweyeke jiyana w. Berhemn w yn şanoy berhemn dramatk, komed, ron trajed bn. W gelek berhem afirand, l hinek kesn hesd yn dilreş li hember w paşgotiniyan kirin gotin van berheman w nenivsiye, Marlow Francs Bacon nivsne. Heger berhemn w ten yek, didu bana belk hinekan şik bikirana bigotana qey w nenivsiye, l berhemn w 37 pirtkn giranbiha ne ne mimkne ku hinek ewqas berhem li ser nav kesek din binivsin.

W. Shakespeare westay peyv hevokan e. Shakespeare hem mirovek berhemkar b hem j di hla amadekirina leyistikn tiyatroy de mirovek avaker b. Di hem berhemn w de mijar hene. Mijarn ku ew heldibijire koka xwe ji nav civak digre. Ew li gor naveroka berhem tp karekteran diafirne. Di berhemn w yn komed de tpn komk, yn trajed de tpn bi ş yn trajk hene. Di trajediyan de tp karekter mehkm ne fmkirin ne. L di komediy de tp karekter yn fmkirin ne. Wllam Shakespeare di leyistikan de wisan metodeke bi kar tne ku, ji temaşevanan re dibje Binrin ev byer dikarib bi trajediyek biqede. Ew temaşevanan di snorn komed trajediy de, evn hesdiy de, baş xirabiy de, aram felaket de digerne. Ew li mirovn ku her wek ku evn bextiyariy dixwaze hareket dike, ew kes ku li ser paşgotiniyan xirabiy dike, li kesn weha bi ken dinre, bi wan henek xwe dike. Ew di leyistikn xwe yn şanoy de kesn xirab derdixe ku li hember wan kesn baş derbikevin. Wllam Shakespeare di berhemn xwe de, ji malzemeyn bast bi westat komedy, trajedy rony diafirne. Hunera rony bi dest w gelek dewlemend bye bi sedsalane ku gelek nivskarn chan di bin tesra w de mane dimnin.

W. Shakespeare ji vir arsed sal ber jiyaye di w dem de berhemn ku afirandiye di dema me de j hj j bi dilxweş t xwendin li zimann din t wergerandin. Berhemn w li seranser chan bye mal mirovahiy. Ew bi berhemn xwe, bi hza nivsna xwe bye nivskar her navdar y chan. Li ser jiyana w bi sedan pirtkn lkoln hatine nivsn. Li ser berhemn w ji pnsed pirtkan zdetir pirtkn lkoln hatine weşandin. Di gel ewqas lkolnan j, hj j hin demn jiyana w derneketiye ronahiy. W. Shakespeare di sala 1582an de bi Xanim Anne Hathaway re dizewice, s zarokn wan dibin. Pişt zewac winda bye kesek nizanibye ku li ko ye bi i re mijl bye... Di nabeyn de deh sal derbas dibe W. Shakespeare li London bi lstkvan birvebiriya şanogery nav xwe dide bihstin. Bi hinek kesn din ve gruba tiyatroy pk tne nav grub Globe teatern datne.

Berhemn W. Shakespeare gerdn ne. Her netewe di berhemn w de ji xwe hinek tişt dibne. Di Bazargan Vnsiya de nakokiya ku di nav Yahd Xaperestan de t qalkirin, mirov pir hsan dikare bişibne nakokiya nav kurdan tirkan.

Di Bazargan Vensiya de, di şexsiyeta Shylock de nakok, pirs problemn njad etnk derdikeve pş. Ji xwe giraniya naveroka v berhem li ser pirs pirsgirkn netewayet ye, loma j div her kurd v berhem pir bi dqet bixwne rewşa netewa kurd bne ber avan.

Di v berhem de di hem berhemn W. Shakespeare yn din de, li hevudu girdana byeran, herikandina ziman, tpn fguran, karektern şexsan, nexşandina mgeyan temaya w rengo reng in, balkş in, perwerdey ne. Di berhemn w de ne ten byerek, herweha gelek byer tne xuliqandin ev hem byer bi hevudu re tne meşandin. Li hevudu girdana byeran, temay wan, naveroka byeran mijarn navnetew ne ku hem mirovahy eleqeder dike. Temayn her wek; evn, dostan, pere, xirs, di berhemn w de tne pşkşkirin.

Byern ku di pirtka Bazargan Vnsiya de t behskirin, di bajareke ku nşana evn rok ye, bajareke bazargan şarezayy ye, derbas dibe. Di v bajar de dinya xeyal xwestekn mirov dinya rasteqn ya ku mirov bik dixe, gelek bela tne ser mirov, tne hembern hev.

Ji ar aliyn din mirov tn ji bo ku kea delal, şahbanya rind bedewiy, sipahiya gerdn Xanim Portay bixwazin. Daxwaza w ji wan yn ku w dixwazin ev e ku; her kes ji sendoqn ku yan zr e yan zv e yan qerşn e, yek helbijre, bi v haway xwe beyl bike dtin ramann xwe, yan fikr xwe y derbar din de bibje. Mirovek bi nav Bassano j die wir dibe talb Porttay. Di van sehneyan de gelek tiştn ronk hene ku ez li vir behs nakim, l div xwendevan bixwne bibne ku awan ev sahneyn ronk bi hostat hatine amadekirin.

Di v berhem de mirov ku gotin her balkş dibje ew gotinn w ro j ji bo rastiya kurdan derbas dibe, mirovek Yahd ye ku nav w Shylock e. Di sehneyek de Shylock weha dibje : Min pik xist, min xist zerar, bi qezenca min re henekan kir, gel min xor dt, b qmet dt, ji şn min re b asteng, dostn min sar kir, dijminn min har kir, baş e ima weha kir?
Ji bo ku ez Yahd me loma. avn Yahdiyan tune, beşn bala wan, hsn wan, eqil wan, heyecann wan tune ye? Bi eyn xwarin najn, di eyn riyan de nain, nexweş nakevin, bi eyn şwey rehet nabin, di eyn zivistan de sar di havn de germ nabin? Ferqa wan ji mirovn xaperest iye? Dema laş me jbikin xwn j nay? Dema me diqdiqnin em j nakenin? Jehr bidin me, em namrin? Baş e, li me neheq b kirin, em d heyfa xwe nestnin? Em di her tişt de dişibin we, di v de j em d bişibin we. Dema Yahd li Xirstiyan neheq bike, li hember w i dibne? Tolhildan! weha bi v şwey gotinn w didome.

Di pirtka Bazargan Vnsiya de temayn gerdn yn ku bi taybet j neteweyn serdest bindest eleqeder dike heye. Ev berhem bi naverok teknka xwe, bi şweyn ron, komed, romantk dramatk berhemeke wek neynikeke bi tilsim e, bi efsn e. Wergerandina berhemn weha giranbiha ziman kurd dewlemend dike.

Wergr Cankurd, wek ku ew j di pşgotina pirtka Bazargan Vnsiya de dibje, bi pşniyaza min dest bi wergera berhema W. Shakespeare, Bazargan Vnsiya kir. Min j mkann weşandina pirtk amade kir pirtk di nav weşann Helwest de derket. Min de dema ber de hinek pirtkn W. Shakespeare xwendib. Min pirtka Bazargan Vnsiya hem kurdiya w hem j tirkiya w xwend. Beriya v pirtk min herdu pirtkn w yn bi nav Romeo Julet Hamlet j xwend. Min ji wergr Aram Gernas re j pşniyaz kir ku ew j berhemn W. Shakespeare wergerne kurd. Aram Gernas Romeo Julet Hamlet wergerand kurd. Herdu pirtk j ji bo ap amadene. Pişt wergerandina van hers pirtkan min bi xwe j dest p kir pirtka w ya bi nav şemate wergerand kurd.

Ez dema pirtkek bi zimanek din (ez gelek pirtk bi tirk carna j bi swd dixwnim.) bixwnim ew pirtk xweşa min bie, yan ez pirtk biecibnim, ji xwe re dibjim ima ev pirtk bi kurd j tunebe. Bi v fikr, w pirtk yan -ku karibim- ez werdigernim, yan j ji dostn xwe yn wergr re pşniyaz dikim, da ku ew v pirtk wergernin kurd. Min s pirtkn nivskar klask y Frans Molre xwend, komed bn, gelek xweşa min min wan wergerand kurd. Pirtka Molre ya bi nav ikd di nav weşann Helwest de derket. Herduy din j ji bo ap amade dibin.

Di nav edebiyata kurd de berhemn komed km in. Edebiyata kurd ya devk di v hl de dewlemend e, l yn bi nivsk tune ne. Loma j ez dixwazim ku hinek berhemn komed ron yn nivskarn chan bi kurd bn wergerandin. Min dema pirtka Wllam Shakespeare ya bi nav şemate xwend, di cde min biryara xwe da ku ez w wergernim kurd.

Pirtka Wllam Shakespeare, Şemaşe berhemeke komedye ron ye. Hem mirov dide kenn, hem mirov dide girne ya girng j mirov dide fikrandin. Temaya w li ser ji bo kenn girn e, ji bo mirov big hev, veqetn e xirabn ku ji başiy re dibin ronah ye.

Tiyatroya Şematey gelek caran hatiye leyistin tiyatrovann bi nav deng di v tiyatroy de rola lehengn sereke leyistine. Di v berhem de tpn komk hene ku mirov bi wan bi kenn hişk dibe. Nivskar navdar Wllam Shakespeare di v berhema xwe de leyistikn zhn bi şweyeke pşkş dike ku heş eqil mirov disekine, xwendevan j re heyran diminin. Beatrce Benedck da dikin ku ji hevdu hez nakin, dema tn cem hev ji hevre gotinan dibjin, l paş ji al heval dostn wan li hember wan komployek t amadekirin, di encama v komploy de herdu dibin yek fm dikin ku iqas ji hevudu hez dikin.

Di Şemate de tişteke balkş j guhertin pşveyn e. Guhertin pşvena ku di Beatrce Benedck de pk t, di esas xwe de guhertin pşvena civak bi xwe ye. Ev tema ji bo nasnameya mirovan j tişteke balkş e.

Di v berhem de, di tkiliyn jin mr de, di pirsa zewac de j mijarn girng hene. Mesela di ser de Beatrce naxwaze mr bike naxwaze bi Benedck re j bizewice. Ew dibje Bila Xwed ji min re mr neşeyne bes e. Ez ji bo v ser sib hetan var ok didim erd dua dikim. Xwedyo, ez qet teheml mr nakim. L dema ku hevaln w j re dibjin Benedck ji te gelek hez dike, aşiq te bye, t guhertin. Ew hend xwe ji evn re amade dike. Vca dibje Elweda quret, elweda fza kea ciwan.

Ji bo Benedck j di ser de evn tişteke xvik ye. Dibje Bi rast ez şaş dibim, nsan dema hareketn yek evndar dibne p henekan dike, l awan dibe ku ew bi xwe j aşiq dibin wek wan dibin kenn! Beatrce ber ji bo mran i difikiriya, ew j ji bo jinan w difikiriya. Benedck ji bo jinan dibje Jinek rind e, ji min re i, min eleqeder nake; yeka din bieqile, ji min re i; bi fet e, qet min eleqeder nake. L paş fikr w j t guhertin.

Di v berhem de tiştn ku di jiyana rojane de pk tn, tkiliyn nav nsanan, nakok, xanet, komplo her weha gelek fen futn ku mirov li hember hevudu bi kar tnin hene. Yan mijarn di berhem de hatine pşkşkirin mijarn ku her tim di nav civak de, di nav nsanan de tne pkann in. Tpn wek Dogberry j hene ku, tpn weha cahl her tim nezaniya xwe berş didin xwe wek gelek zana pispor didin nşandan. Tpn weha di her welat de, di nav her mlet de hene.

Werhasil, mirov li ser berhemn Wllam Shakespeare iqas binivse j tr nake. Min di v nivsa xwe de ten behsa du berhemn w, behsa Bazargan Vnsiya Şemaşe kir. Ez d di niviseke din de behsa Romeo Juliet Hamlet bikim. Heger berhemn w yn din j di nav pvajoya pşeroj de wek pirtk bi kurd bne weşandin, ez d behsa wan j bikim, li ser wan j binivsim.

Lokman Polat
 

M. Mustafa Barzan - Hamit Kilicarslan

Ji bo ku em Barzany nemir, baştir nasbikin i tişt bne sedem mezin buna w, div em hinek li drok vegerin li serdema pşeway kurdan hatiye dinyay dema xortanya w rawestin:
la Barzanyan ji aliy milek pismrn Amedy ku li der dora Amedy dijyan leke, eşreke bi desthilann mrxas e. Gund Barzan k hawrdor bi iyayan rapayi li kleka em Z (Zap) navendeke zann xwendin ye. Bi cazeta Seyid Teha y Nehri, bi soft - şxtiy gundek di war ol de j bi rmet tesr li der dora xwe dikir. ji hla abor de rewşa wan ne gelek baş b, ji ber sedemn abor, nakokiyn bi eşrn cran re her berdewam b. Wek tevaya Kurdistan. "Berx nr ji bo kr" pizika ser ziman Barzanyan j b. Bi tirkan re, bi ranyan re bi eşrn ereban re, şerkirin her senet wan b.

H Melle Mustafa Barzan ne hatib dunyay bapr w Abdusselam yek, li dij chlkirin, skana mecbr sstema bi dar zor birina esker y, li hember Osmanyan ser hilda. Ji bo guftgoyan Msil. Li Msil, bi bbext hate girtin hate dardakirin. Ji xwe tebetek dagirkera ye bi bahaneya hevdtinan end ldern kurdan ma ne bi v away xapiyan; Smal Axay Şikak (Simko), Seyid Rizay Drsim... Ka em li vir ji gotinn Barzan bi xwe hin tiştan pşkş bikin:

Ez neh meh bm, sal her hal ew 1903 - 1904 be. Di w dem de her kes ancax bi xurtiya xwe dikarb li ser pyan bimaya. Rojek di nav tevlihevyeke weha de k sebebn w min hj ji salmezinan nebihstye, bobelatek hate ser me. Tpek, grbek ji leşkern siwaryn Himdiy k piranya wan ji kurdan pk hati b, girtin ser gund me. A roka dayika min weha dest p dike. Ez hna di temen neh mehan de b, bi girtina ser gund me gelek mezinn ji malbata me hatin kuştin, bi singoyan li prekan dan, bi sedan zarok sw man, mal gund hate talan kirin yn may di ber snga hespan de di ol yan re ber me dan Diyarbekir. Li Diyarbekir bi malbata me re ez j ketim zndan. Ev e heta ez bme du sal, di girtgeha Diyarbekir de mezin bm. Helbet ew rojanan qet nayn bra min. L ji bo dayik bav xwuşk birayn min gelek rojn bi ş azar bn. Taz, bir, perşan rojn her nexweş jiyana di w zndan de b. Pişt salnvek Bab Al, p dihise k em bi bguneh anne vira, Sultan derxistina me, berdana me ji zndan ferman dike.

Pişt eşra Barzanyan ji zndan azad dibin, sererast ber wan di din surgn, venagernin chn wan yn kevn. l bi hezar derd bela, ancax di salek de kar b bigihşta ch surgn, derdora Sulmaniy, Erbl Kerkk. Bi ser de j, di r de, wek tawanbar her buyerek ne li r, d ew bihatina destnşankirin. Di van deman de Bav Barzan, şx Muhamed vefat dike mezinaya eşr li şna w dikeve dest şx Abdusselam duy. Ev dem dibe, dema bi ser xwe hatina eşr. Abdusselam di demek nzik de, hem di war dn hem war netewey de b rber. Heta w dem ew eşrn ku tkilya wan bi Barzanyan re tune bn, wek; şarwan, Dolemer, Mizur, Berojn, Nizar, Kerd Herk gihandin hev. Zaten gava 750 mal bn j dujminan hesab Barzanyan dikir. Bi v li hevhatin, di mintiqey de giran h btir kete hla wan.

şx Abdusselam ax li gundiyn jar belavkir. Qelen qedexekir duzeneke nuh li ser bingeh slamty dan ji bo van karan komkn birvebirin avakirin. L şx dizanb ku ev nexweşiyana ji bin ser Osmaniyan derdikevin. Ji ber Osmaniyan hed hed siyaseta ummetiy ya dewlet terk dikir dest bi avakirina dewleta milli dikirin.

şx bi derdora xwe, bi serbejinga dn (ol) civat re danstandinn xwe xurt dikir. L rewş her ku di xerabtir dib.

Di buhara 1907 de, d zor sitem kr gihande hest. Pwstiya bi hevdtina bi rber serokn eşran heb. Bi v mebest, civnek li mala şx Muhamed Nr Brfkan damezira. şx Abdusselam beşdar v civin b. Di civn de devjeng li ser rewşa Kurdstan b. Encama v civn ji Bab Al, birvebirina Osmaniyan re, bi telegrafek hate şandin:

Daxwazn kurdan ev bn:
1- Di devern kurdan de ziman resm div kurd be.
2- Ziman perwerd bi kurd be.
3- Kar bi destn birwebirn dive ji kurdan bin.
4- slam dn dewlet y ferm ye, div huqq şeret pk b.
5- Ssteme bac wek xwe bimine, l baca te hevdan li Kurdistan ji bo avakirina xwendegaha ryan b bi kar ann.

Ev telegiraf wek serhildana kurdan hate pejirandin li dij kurdan seferberlik hate lan kirin.

Kurdek zorker stemkar Suleyman Nazf di v dem de b waliy Musil. Wal leşker şandin ser mintq xwest şx Abdusselam bigire.

şx Abdusselam teslm neb, l di ber xwe j neda. Xwe da al hla ran, li gund Racan nezka bajar Urmy, b mvan Seyid Tahay Nehr. Tiştek balkş e, div ez li vir destnşan bikim ku pişt v mvaniy bi heft sal (1979), PDKI polt buroya xwe li v gund bi cih kir.

şx Abdusselam, di v na xwe de seredana Simko (Smal Axay şikak) kir. Li gora hin avkaniyan, ye heta Tibls bi berdevkn, berpirsiyarn Qeyser Rsan re j hevd dtine. Soza piştgiriya wan ya li hember osmaniyan wergirtiye. şx li veger, li mala Sof Brahm xwediy gund Gengecn b mvan. Sof, xelata ku ji bo ser şx hatib dann zanib, pişt şx di xew rakir, bi duzenbazyek ew teslm Sulman Nazf, waly Msil kir.

şx bi saroceft (bi lez şekl) hat mahkeme kirin biryara bidardakirina w hate dayin, biryar destbidest hate bicihann. Ev byera li ber av Musatafa Barzan ciriya ku ji bo w dem weha dibje:

"Ew roj baş t bra min. Wek agir bi Msil ketib, germayak mezin dibariya. Qelebalixiyeke giran bi biray min re, ber bi cih dardakirin diherik. Em di destpk de ber bi ol iyan ve reviyabn. Bel w roj, bi end hevaln xwe re, ji bo ez term biray xwe y daleqand bibnim, bi diz em ketibn nav w qelebalixiy. Tu kesek, by biryara dewlet, guman nedikir ku Wal d v kar nemirovane bike. awa dikare bi ser xwe bike? Ma gava dewlet p bihise ew Sulman Nazf j bidardaneke?

Ez di w dem de 10-12 sal bm. Li kolana maneya azadiy, adalet, wekhevy biratiy ku guhn me qul kirib, min ezber kiribn. Me digot belk ev bjeyanan stranek e. L bel, bi nav azadiy, azadiya mirovan ji dest wan dihate girtin, bi nav adalet, mirov bi kfa dil xwe dihate dardakirin, bi nav wekheviy, destek serbjing dihatin paraztin bi nav biratiy xwna "birayn xwe" dirijandin. Min di v heway de avn xwe vekirin, di v atmosfer de, şr dayika xwe di zndan de mt, di v rewş de, min term biray xwe, li dergeh Msil dardakir dt.

Ez li ser pişta hstirek siwar, her li biray xwe dihizirm, cendek w y bidardakir, qet ji ber avn min nedi. Bi w mejiy zarotiy min ji xwe re digot; li şna ku mirov bi nehaq b dardakirin, li iyan, li daristanan bibe xwarina guran, bte parekirin baştir e. w gav min sond xwar ku tu caran nekevim zndanan. Belk ez bihatama kuştin, parekirin, bireviyama, l ez neketima girtgehan di dest walyek bi v reng dirrinde de min giyan xwe nedaya. Min bi v felsefey dest bi jiyan kir, mirin d heba, l berdestbn, teslmbn na. Mirin bel, ketina zndan na! Bi ten areyek v tişt heb; DOSTAYA BI IYAN RE:"

Bi avn xwe dtina şehdbyina şx Abdusselam her s hevaln w, hişt ku Mustafa Barzan yekser wek salmezinan bihizire. Pişt şehdkirina şx Abdusselam, şx Ahmed hjde (18) sal, b mezin `eşr. şx Ahmed bi zewaca bi qza Faris Axay Zbar re rewşa xwe h xurttir kir. şxn li Barzan, bib neb di doza netewey de rola pşewatiy hilgirtibn ser miln xwe bi nzkaya bi mezinn kurdan re, bi pş dixistin.

Sala 1914an, gava Osmanyan li ser berjewendiyn Almanan beşdariya şer parvekirina chan kirin, tehamula wan ji dengn muxalif - muariz re nemab. Cem`iya Hv kovara w Hetaw Kurd hate girtin, birvebirn w şandin eskeriy. Li parey di bin dest Osmaniyan de, stixlas Kurdistan y li bin dest ran Cem`iya Chandan hatin damezrandin. Xwed girav, van rxistinan, ji bo benek li qirika Kurdan sist bikin, d ji şer chan fersendin bidestbixistana, l mixabin ew hv j ilmis man.
Ji xwe giraniya şer, li ser pişta kurdan b. Bi bac bi dar zor, şandina kurdan ya eskery, kurd b taqet kiri bn. Di 24 nsana 1915an de, bi emr nazir daxiliy Tal`at Paşa, civandin, chlan ajotina ermeniyan ber bi Dra Zor, şareta qetl`ameke mezin b xelata ji bo her ermeniyek 25 quriş, Kurdistan kir gola xwn. Bi kman 600 000 kurd milyonnvek ermen hatin kuştin. 700 000 kurd ji cihn wan hatin bi dr xistin hatinşandin naveya Anatoliyay, li derdora Qirşehr, Newşehr, Nigde, Konya Anqeray hatin bi cih kirin li Kurdistan şna wan bi tirkan hate dagirtin.

Nav Barzaniyan li Kurdistan di nav refn welatperweran de olam dida bala wan dikişand. Li Stembol, neviy Nehriyan Seyid Ebdulqadir şx Ebdurehman şirnex, ji şx Ahmed re nameyek şandin. Di namey de dixwestin ku şx Ahmed rka şx Ebdusselam bernede dixwestin ku hev du bibnin. Li ser v namey, şx Ahmed biray xwe Mustafa Barzan şand Mş. Mustafa Barzan, di v sefer de Seyid Ebdulqadir şx Sed Pran dt. Bel ev danstandin lawaz ma, tk .

Em di v dem de bala xwe bidin van bizavn, tevgern ji hev belav; bi ten di navbera saln 1919-22an de li dora Swaz serhildana Qogriy, tevrabnn li dora Melety, civna Kolik (Kexta)y, li devera şirnex tevgera Axay Sor (Evdirrehman Axay şirnex) sala 1920an 12 tebax rşn derbendn Rewandz, di 3 lon de azadkirina Xoy, bi tevgera Xurşd Axa, bi destxistina rvebiriya Erbl , di 1919an de tevgera şx Mahmd Berzenc y nemir, di eyn sal de meşa Barzaniyan ya ser Silmaniy, serhildana Simko (Smal Axay şikak), cardin li Aqr serhildana eşra Suriyan tevgera şx Muhamed...zdetir 12 serhildanan, l ne bi hev re.!

Li bakur, sala 1925an damezrandina Partiya Azad girtina serek w Xalit Beg Cibir tev li Kemal Fewz, Yusif Ziya, Dr. Fad 25 giregir, merivn bijare... Em vegerin mijara xwe; Barzan

Sala 1922an ngilzan (ku mesela petrol, hatina wan hd. babetek fireh e), lstika ji hev de xistina Kurdan ji xwe re weke stratj girtibn destn xwe, li dora Silmaniy Kerkk eşrn Kurdan bere ber hev didan gihştibn rex ava mezin, Z (Zap). rşn xwe bi şewitandina devera Barzan diajotin, tola sala 1919an hildigirtin dixwestin wan avtirsand bikin.

Sala 1930-31 careka din şx Mahmd nemir tevgerek li dar xist. Mixabin b rxistiniy ne hişt ku ev e j bighje encamek.

Xoybn kur Kor Husn Paşa şand ba şx Ahmed Barzan. Hevaln Xoybn pişta xwe bi şoreşgeriya Barzaniyan girdidan, alkar ji wan dixwest. Digotin; rşn li ser Agir her ku dihere giran dibin. Eger Barzan li devera Colemerg tevbigerin, d rş ji ser Agir vekişe, km bibe. şx Ahmed alkariya wan pejirand bi pşevaniya Mustafa Barzan 500 ekdar şandin hla Oramar. Mustafa Barzan rşn brskn dikir. Di encam de, tirs xiste dil kemalstan b sebeb ku gelek hzn xwe daxin v dever. Kur Kor Husn Paşa di v hengamey de şehd ket.

Pişt van salan d balafirn ngilstan, RAF li dever, bi xurt dest bi agirbarandin kirin. Daxwazn wan kemalstan li hevd dihat. Di 15 adara 1932an de, balafirn RAF, heta 18 gulan li devern Baroj, Mizr şirwan 79 gundn stratejk dane ber bombeyan.
Ji her aliy de agir dibariya. Li şna bi kindirn ngilzan bne dardakirin, Barzaniyan careka din ber xwe dane bakur. General şukru Kanatli, hzn kurdan ji ekan kirin ber wan dan Gever. Li wir hza kurdan ji hev hate vekirin her hinek surgn deverek kirin.

ngilz karbidestn Iraq, bi serxweşiya biserketin kf dikirin. Li ba Cem`iyeta miletan, bi tesbit kirina Dewleta Iraq ya xweser kfa ngilzan du qat bb. Bi v rehetiy ngilz, bi lgerna btir petrol daketibn.
ngilz drtir di fikirn. Dizanibn; eger li dij Iraq unsrek tehdd di dest wan de tunebe, Iraq, ji wan re her her nabe war. Helbet ev j kurd bn. Sala 1934an, di 13 gulan de, lborneke gişt (`efyeke `am) bi hukmeta Iraq dane derxistin. Barzan mişextn, chln kurdan d dikarbn vegeriyana weha j b; vegeriyan li gundn xwe bi cih bn. Bi ten şx Ahmed, Mustafa Sadiq Barzan, surgn Nasiriy, li jra Iraq nzk Besray, Hilley kirin.

Jiyana li Hilley ji ya dojeh dijwartir b, l deng bahs welt dibihstin. Xell Xoşew, bi avakirina tpn şer, rş mexferan dikir, tola kurdan werdigirt, rşn w tirk eşrn hevalbendn dujmin ji hal de dixist. Mustafa Barzan nema dikarb xwe rabigirta, ji Hilley reviya, xwe gihande Barzan tev li hzn Xoşew b. Iraq, bi şert vegera Hilley dsa xwest kurdan `ef bike, l Mustafa Barzan vegera Hilley qebl nekir. Pişt bazara bi Iraq re ew li Silmaniy bi cih kirin.

Di pkhatina kesayetiya Mustafa Barzan ya ruh, fizk siyas de, div meriv li tu sersuriştiyek negere. Ji bil xwendina di medreseyn mehel de, zann karna Barzaniy Nemir, ava xwe ji serphatiyn jiyan veduxwe. Di girt mayina li ba kemalstan, tirk ji nzk ve nas kirin, bi surgna Nasiriy baş nas kir ku ereb i nin. Ew tecrbeyn Barzan bi dest xistine, li zangoyan nayne xwendin. Em dikarin bjin ku Barzaniy hja, remz droka kurdan ya sedsala 20 bi xwe ye. Di destpk de şeş salan, ji melayn devera Barzan perwerdeyiya xwe ya serete wergirt di pişt re, ar salan di medresey de xwendina xwe domand. Bi mezinay, li Silmaniy dersn tefsr heds wergirt zanna xwe ya ol bi pş de bir.

Mustafa Barzan, bi bejna xwe ne bilind b, bel gelek bi heybet b. Taybetmendiyn Barzaniy nemir y her berbiav xetn dmn w bn. Ryek hişyar, jr bi xetn dijwar awirn tj wek yn baz, li yn hember xwe tesr dikir. William Aegleton dibje; "Xwendina ji seretay w de ne xwendib, l i kar ku p rabba z pk dian tavil serwext pirsn w kar dib. Kesayetiyeke W ya bi rik heb di heman kat de bi xwe bawer b. Di war zanistiy de kemaniyn xwe didt. Ji bo avakirina pşeroja welat xwe rzdariya ronakbr zaneyan dikir. Ji ber v away rmeta Qaz Muhamed digirt ji w hez dikir. Bi kurt, tesra W her gav li derdora W heb"

Em careke din li sala 1943an vegerin; Jiyan li Silmaniy d nedimeşiya. Pşewa, heta bi xişl ser xatna xwe, ji bo xwarina rojane firotin, tu tiştek xwe p xwed bikin nemab. Di havna 1943an de, ji Silmaniy j reviya derbas hla ran b. Di pişt re dageriya Iraq, gihşte devera Barzan. Xelk careka din xwe dane dora Barzan, l kom bn. Barzaniy nemir nema guh xwe da balkişandinn hukmeta Iraq. Hzn xwe yn pşmergeyan damezirand, avte ser qereqolan, mexferan. Iraq careka din leşkerek gran şand ser hzn kurdan, l leşkern hukmet bi xwe şkestin. Di dawiya v sal de, hz otorteya Barzany nemir baş bilind bb, mkann şerkirin her zde dib.
Ev dem, dema ku Nr Sed li ser hukum b. Nr Sed, wezr Dewlet y Karbar Kurd, Mecd Mustafa ji bo hevdtinan şand ba Barzan. Pişt guftgoyan Mecd Mustafa piraniya daxwazn Mele Mustafa Barzan qebl kir, l di pişt re bi nepejirandina wezrn ereb, ev daxwazn ku Nr Sed j dixwest bi pejirne, nehatin qebl kirin. Li ser v destmj hukmet tk , feliş. Di p re, bi rya hin efsern kurd yn di nav cşa Iraq de, danstandinan, bi awayek nepen dewam kir. Di nav wan zabitan de `Izzet `Ebdul`ezz, mralay Mihemmed Emn Rewandz, `Ebdul`ezz Geylan şx `Ebdullah Efend navbij dikirin. L xwna di damar kurdan re diherik ji ava li Bexday qalintir b. Hay hukmeta Iraq ji endametiya van efsern kurd ya Hv tuneb. Bi ser de j, li ser gotin pşniyara Mecd Mustefa, ar efsern din ku bi koka xwe kurd, ji bo devera Barzan hatin tayin kirin. Ji Zaxoy yuzbaş Mr Hac, ji Koysincax yuzbaş Mustefa Xoşnav, ji Silmaniy yuzbaş Mecd `El cardin ji Silmaniy yuzbaş Fad `Arif. Ji xwe, di pişt re, bi alkar hizrn van efseran, li Mehabad damezirandina "Komela", tiştek balkş e. L ji guftgoyan d tu tişt dernediket, hviyn hukmeta Iraq bi cih nebn, kurdan j li ser erda xwe nema tu otorte qebl dikirin.

Di nsana 1945an de şer dest p kir. Mele Mustafa Barzan, di v şer de d bi tevay, pşewatiya gel girte dest xwe. Leşkerek gran hate ser kurdan. Ev leşker j wek hercar, ketibn xefika kurdan, l balafirn RAF mudaxeley şer kirin leşkern hukmet ji kemn rizgar kirin. Bi ekn di destn kurdan de, şer bi balafirn ngilzan re nedib. Hukmet j hin eşrn bi Barzaniyan re, bi dekan ji wan veqetandin; weke Zbar, Berwar, Dostik, şerefbeyan yan şerefan. Bi ten rya xwe bide al di destn Barzaniyan de mab; yan div derbas hla Tirkyey bibin yan bi mil ran ve vekişin. Rewş li ran baştir b, derdora Mehabad ji leşkern ran hatib paqij kirin.

Barzan li Mehabad doza mezinahiy li wan nekir. berovajiy w, ew hzn xwe yn ekdar, di xizmeta damezirandina Komara Kurdistan de rawestiyan. Ji ber ku mijara me li ser Barzaniy nemir e, ez bi kurt li ser rawest im:

J.K. di 16 lona 1942an de hate damezirandin. Ji başr Kurdistan Mr Hac, li ser nav rxistina Hv, beşdar civnn avakirina Komeley Jiyanewey Kurdistan, bi kurt Komela, dib. Barzan, bi ş azar, di ol iyan re, tev 9.000 sivl 1200 ekdarn bi xwe re xwe ghande şino. Pişt hevd dtina bi Pşewa Qaz Muhammed re, bi heza li gel xwe ve, ket xizmeta Komar. Di heyva 10an ya sala 1945an de, civna Komela bi 60 kes civiya. Li ser pşniyara Serkwezr Azerbcana Sovyet, Baqirof, li şna Komela nav Part Demoqrat Kurdistan hate pejirandin. Di jiyana kurt ya Komara Kurdistan li Mehabad, Mele Mustefa Barzan b General.

Pişt hilweşana Komara Kurdistan, General Barzan nedixwest ku pşewa Qaz Muhammed teslm ran bibe. Jiyan piştgiriya dtina Barzan kir, Pşewa Qaz serkşn Komara Kurdistan yn xwe spartin dest ran, hatin şehd kirin.

R buhur li ber Barzan hatibn girtin, erd ezman li W teng bb. L Serok Mezin, biryara xwe h di dema zaroktiya xwe de da b; teslm nabe. biryara ku pirr kes ro j ne mumkun dibnin, da. Meşa Mezin, ya na Sovyet. 27 gulana 1947an, li guh hukmeta Iraq ket ku Barzan careka din vegeriyaye "Iraq". Ne bes hzn Iraq, yn Tirkiy ran j li ser bi hev re, nra lehengn kurdan dikirin. Di 14 rojan de, 220 ml, bi 500 hevaln bijarte re bi re ve n. Ne kar aqila ye.......

avkan:
1- S.B. Barzan.
2- (S.B. Barzan.) "The Kurds-An Unstable Element in the Gulf-S,C, Pelletire- Westiew Press."R.17

Ji kovara Gulan hatiye wergirtin:
Ez s kes ji qehremann hevaln xwe yn pişkdar Komara Kurdistan bn, bi ar ekdarn ran re em bi r ketin. Dema em gihştin Tehran, em li oteleke dr bajr xelk hatin bi cih kirin. Zrevann diyar nediyar li dora me dann. Li hem bizav tevgern me dinerin. L em bi her tiştn wan dihesiyan. Me bi awayek sade rojn xwe dibuhurand.
Em s rojan li bende dtina şah wan man. Roja aran em agahdar kirin ku; şah ran, saet li ar pişt nvro li hviya me ye. Min weha dizan hevaln min j bi min re tn helbet min weha dixwest ku ew j berhev hevdtina me bibin. L ew kes ku ez ghandim şah, got::

"-şah dixwaze bi ten li gel te bipeyive."

d di dema diyarkir de, em li cbek siwar bn, bi du ekdarn ku zrevaniya min dikirin em ghandin Qesra Sa`dabad. Di koşk de, serleşker Ehmed pirs ji min kir ku tu ek bi min re heye an na? Min bersiva w da; ku dema ez ji Kurdistan hatim, min tivinga xwe spartiye heval gel xwe yn di eperan de ne. Ez hatime dan standin, di v war de pdivey bi tiving nne. Serleşker ran, ne ji dil keniya got:

"-ax tu digihje nik şah, gereke tu ser xwe bi emne....gereke tu...."

L min bi tund bersiva w weha da:

-Em kurd, ji tu kes re, hn serşorkirin seremandin ne bne. Serxwarkirin di gerdş (`adet) n me de, şerm e kman ye. Em bi ten ji Xwed ji gel xwe re xwar dikin.

Reng serleşker ran zer b. dest piyn xwe wek y zarokan winda dikir. Dema zengil amadebn hatina şah bilind b, peyivn min birr got; Keremke. Ez derbas hundir odeyek mezin bm. Di goşeyek w de, bi end kursiyn giranbuha re maseyek mezin hatib bi cih kirin. Ji aliy w odey y din ve deriyek veb şah hate hundur. Dest xwe da dest min her di w dem de, du kes ji berevan rawjkar şah bi w re derbas hundir bn bi nşandan ji min re gotin: li hember şah ser xwe xwar bike. Dsa min guh neda wan. şah j baş fehm kir ku nikare min bi serxwar bibne. ( Ew şah ku Serek Komara me Qad Muhemmed girtib Komara me herrifandib, div ew ser xwe xwar bike.) Ji ber v yek, ji min re got: "Kerem bike. cixareyek".
Min got ez naxwazim.

şah ran pirsa rewşa min kir got: "Werin, ekn xwe bidin leşker ran ez d zev, zozan gundn xweş pdivn we yn jiyan bidim we... Em yek milet in.. Em hn yek njad in. Bi peyvn Rsan mekin, ew derewn in. Qad Muhemmed j şaşiyek mezin kir li ser soza Rsan hukmetek karton pk an. Tu dizan ku civata Frqeyan Pşewer Xulam Yehya dormadorn wan awa reviyan di snoran re derbas bn." L min, axaftina şah birr got: Pirraniya wan li gund bajarn ran, bi destn we hatin kuştin mixabin, leşkern we, dest xwe dirj namsa xelk ran kir.

Hamit Kilicaslan

İlahi Hkmler ve dnya malı - Kewser

Hamd Allaha (c.c.), salat gnderdiĝi Resul Hz. Muhammede, selam ise bu iki olguya gnlden iman eden mminlerin zerine olsun.

Kainatı nimetlerle donatan Yce Allahın nimetlerinden nimetleniyor ama ne yazıktır ki bizler insan olarak elimizdeki deĝerlerin kıymet ve nemini anlayamıyoruz. Rabbimiz bizlere yle gzel, yle yce bir şeyler bahşetmiştır ki, byklĝn ifade edecek sz bulamıyoruz.

Bakınız ne buyuruluyor? Ey insanlar! Size Rabbinizden bir ĝt, gnllerdekine bir şifa, mminler iin bir hidayet (yol gsterici) ve rahmet gelmiştir. (Yunus/57)

Eĝer şyle bir tefekkr eder, bize sunulan bu ayetin derinleme manasına iner isek, bizi yaratan, sonsuz nimetlerle rızıklandıran, bizi bizden iyi tanıyan Rabbimiz hem ĝt, hem şifa, hem yol gsterici, hem de rahmet gndermiştir. Orada yer alan şeyler her hangi bir insanın grşleri deĝildir. Byle olsaydı bu kitap kalpleri diriltebilirmiydi? Gnllerimizi dolduran sama şeylerden temizleyebilirmiydi? Bu Kitap geldiki kalplerimiz iman ile beraber şifa, afiyet, kesin inan, gven ve huzur versin.

Bu ayette Kuranın drt gzel zelliĝi anlatılmaktadır. Şyleki: Kuran-ı Kerim btn iyi ve kt huyları bildirmesi ve insanları gzel ahlaka teşvik etmesi en gzel bir ĝttr; kalpleri manevi hastalıklar iinde bırakacak olan inkrcılık, şirk ve mnafıklıktan insanları alıkoyması ve gzel inanlar ile ruhları tedavi etmesi de bir şifadır; mutluluk yollarını insanlıĝa gstermesi ve onları bu yola iletmesi de hidayettir; nihayet insanları iman nuruna kavuşturması ve onlara ebedi mutluluĝu kazandırması da sırf rahmettir.

Bir sonraki ayette gelen aĝrı şyle: Deki; Allahın ltfu ile Rahmetiyle, sadece bunlarla sevinsinler. Bu, onların (dnya malı olarak) biriktirdiklerinden daha hayırlıdır. (Yunus/58)

Ubey b.Kabin nakline gre Allah Resul bu ayeti okudu ve onda geen Allahın ltf ve rahmetini, Kuran-i Kerim ve İslam olarak aıkladı. Diĝer bir tefsire gre ltuf İslam, rahmet ise mslmanlara vadedilen nimetlerdir.

Demekki mslmanlar dnya malı ve eşyası ile deĝil, sadece Allahın ltfu ve rahmeti ile sevinecekler. nk gerekten sevinilmesi gereken nimet budur. Bu yle yce bir sevintir ki, insanı yeryznn basit arzularından, geici menfaatlerinden kurtarır. Bu tr nimetleri hayatın hizmetisi kılar, hizmet edileni deĝil!.. Bylece mslman onlardan yararlanan konuma gelir, onlara boyun eĝen deĝil!.. Bununla beraber İslam, dnya hayatının nimetlerini horlamaz. İnsanların onlardan yararlanmalarını engellemez, hatta teşvik eder. İslam sadece bu nimetlere aĝırlıkları kadar deĝer veriri. İşte bundan sonra dnya yalnızca btn nimetleri ile mslmanın klesidir. Bu ayet ile ilgili olarak Hz. mer ok gzel bir yorum getirmiştir.

Ukbe b. Velid, Safvan b. Amrdan o da Eyfa b. Abdullah el-Kilaliden işittiĝini belirterek derki; Irakın haracı Hz. mere (r.a.) getirildiĝinde, azadlı klesi ile beraber malları teslim aldı. Hz. mer develeri saydıĝında onların belirtilenden fazla olduĝunu grd ve Yce Allaha hamd olsun demeye başladı. Azadlı kle ise Allaha yemin olsun ki; bu Allahın ltfu ve rahmetidir demiş. Hz. mer Sen bilemedin... Bu mallar Yce Allahın şu ayetle belirttiĝi şeyler deĝildir Deki Allahın ltf ile rahmeti ile sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar onların biriktirdikleri dnya malından daha hayırlıdır.

İşte byleydi ilk mslman kuşaĝın dnya hayatına ve malına bakış aısı. Onlar ltuf ve Rahmet olarak Allahın kendilerine gsterdiĝi ĝd ve hidayeti gryorlardı. Mala servete, maddiyata verdikleri nem bundan sonra geliyordu.

Btn gleri ile maddi deĝerler ve maddi retim zerinde yoĝunlaşanlar, Allahın ayetlerini hesaba katmayanlar, onlara baş verenler insanlıĝın doĝrudan dşmanlarıdırlar. Bu insanlar kendilerini olduĝu gibi evresindekileri de eşyaya kul olmaya aĝırıp, sadece maddi retime nem veren, manevi deĝer yargılarını kmsediklerinden dolayı huzur ve gvenin olmadıĝı bir toplum oluşturmaya alışıyorlar.

Bizler tm bu tuzaklara kanmayıp, paranın ve malın Allahın esas ltfu olmadıĝı, esas ltfe gtrebilecek bir arac olabileceĝi, yerinde kullanılmadıĝı zamanlarda insanı tehlikelere gtrebileceĝini iyice idrak etmeli ve asıl kıymet vermemiz gereken deĝerin Allahın ltf ve rahmeti olduĝunu asla unutmamalıyız. Bylece nmze serilmiş nimetlerden onlara kul kle olmadan yararlanma fırsatı bulabiliriz. Bunu yapıp hayatımıza tatbik ettiĝimiz zaman da artık imanımızdan hibir şphe duymadan, ne mutlu yalnızca kendi yaratanına kul olup, sadece Onun gnderdiĝi ltuf ve rahmet ile sevinenlere.

Kevser Hdaseven
 

Kakil kurd, qalik tirk ye - Serhed

Strann Kurd Tirk dengbjn kurd tirkan

Dengbjin ji esle xwe kurd in, ima strann kurd didizn bi ziman tirk distirn j berhemn gel kurd didizin ji tirkan re dikin mal
Her neteweyek bi and, huner ziman xwe ji neteweyn din t cudakirin. Bi kurtay ziman nşaneya hebna neteweyan e. Bi sedan sal in ku anda gel kurd ji aliy dagrkeran ve t talankirin dizn ziman w t qedexekirin.

Dewleta tirk bi dehan sal in ku ziman kurd qedexe kiriye anda w didize talan dike. Wek ku ev ne bes be, hunermendn ku bi esl xwe kurd in bi ziman tirk distirn j berhemn gel kurd didizin ji tirkan re dikin mal. Strann wan didizin werdigernin ser ziman tirk distrn. Bi sedan strann kurd ji aliy wan hunermendan ve hatine dizn. Ku armanca wan hunermendan ji anda gel xwe re xizmetkirin bya, ne girng b. Dikaribn strann kurd bigirin bistirn. L div b gotin ku ew stran bi ziman kurd ye yan berhema gel kurd e. L armanca wan cuda ye.


Bergiriya talan diziy
Li hember w diz talan heta niha zde tiştek ku rast bingeha wan berheman şan gel bide nehatiye kirin. Ten di sala 2000' de Navenda anda Mezopotamya xebateke bik di v war de pk an. Hunermendn NM'y hin strann ku hatibn dizn, ji n ve bi ziman kurd xwendin ew di kaseteke bi nav 'Şahiya Stranan 1' de tomar kirin. Ev mijareke cuda dvedirj e. L mijara me ew hunermend in ku bi esl xwe kurd in, l bi ziman tirk distirn heta niha end caran bi kurd j strane
Ji bo i tirk?
Di ser de pirsn wek "Gelo ji bo i ew bi tirk distirn? ima bi ziman kurd nastirn ima ten hin caran bi ziman kurd distirn?" tne bra mirov. Her end ku bersiva van pirsan hinek b zann j, bi kurtah li ser bersiva van pirsan bisekinin ji strann ku hatine xwendin, hinan wek mnak bidin.
Di ser de t gotin ku sedama yekem ya bingehn qedexebna ziman kurd ye ku bye sedema valabnek di hla ziman kurd de. Ji ber qedexebna ziman kurd, piraniya kurdn li Bakur ziman xwe y zikmak ji br kiriye nikarin bi w ziman kul derdn xwe darjin.
Pirsgirka duyem j mad ye. Ew kes bi ziman tirk distrn di demeke kin de dibin xwed şan şohret.
Li ser "ima hin caran bi ziman kurd distrn an qet nastirn" j end guman hene. Ya yekem dibe ku ew hestn wan n kurdewar wek gur germ dil hinavn wan dişewitne ew near dimnin ku hin caran bi kurd j bistrn bi w away dil xwe hnik bikin. Ku ew guman a her zef p e. Ya duyem j, ew dizanin bazara ziman kurd kesad e. Ger ku bi ziman kurd bistrn j nikarin bigihjin armanca xwe. Ji ber ku armanca wan şan, şohret serwet e. Ew j bi ziman kurd pk nay. Gumana her xurt ew e ku ev karn wan encama poltkayn dewlet ne. Ji bo ku bibjin ziman kurd serbest e ji w j girngtir ew e ku hunermend dixwazin bi xwendina stranek bala gel kurd j bikişnin bazareke n ji xwe re qezenc bikin.
Ev poltkaya dewlet ye
Ji bo sbata v diay ku ew encama poltkayn dewlet ne, mirov dikare mnaka hunermend Ahmet Kaya bide. Kaya ji ber gotina 'Ez stranek bi kurd bixwnim j re kilb bikişnim..." rast rşn hunermendn faşst hat. Li hember w ambargoya medyay hate bikarann. Li w doz hatin vekirin heta ev yek b sedema kober derbideriya w. Di encam de j nekar li welat biyan bitebite jiyana xwe ji dest da. Gelo ku Ahmet Kaya w roj bigota; 'Ez bi ziman ngilz, yan bi yewnan ku tirk wek dijmin xwe y drok dibnin, an bi zimanek din bistirn..." w rast heman helwest bihata? Teqez na! Hunermend dengxweş kedkar Ahmet Kaya roja 16' sermaweza sala 2000' li Parsa Fransay jiyana xwe ji dest da b feday neteweya xwe b qurban poltkaya dewleta talanker a tirk. Pişt mirina w kaseta w ya bi nav 'Hoşakal gozum (Xatir te av min)' ji aliy hevsera w ve hate derxistin ku t de straneke kurd ya bi nav 'Karwan' heye. Hunermend ber ku bimire ew amade kirib xwendib.
Di vir de em dixwazin hin navn hunermendan strann bi kurd strne pşkş we bikin.
'Hey gidiy Xeydok'
brahm Tatlises ku hunermend bi esl xwe kurd e ji bajar Rihay ye. L niha bi tirk distir. Hunermendek dengxweş navdar e. Di kaseteke xwe ya bi nav 'Vr Gtsn' de du strann bi kurd yn bi nav 'Hey gidy Xeydok' (Swerek Asmasiyam) ku straneke gelr ye ya bi nav 'Weleh te nagirim' (Kuma) ku ya hunermenda kurd Ayşe Şan e, xwendine. Her wisa di gelek konsern xwe de j bi kurd distr di sala 2001' de li Antalyay di konsereke xwe de strana 'Wa Hatin Pşmergeyn Me' j xwendib. Her wiha end caran di konsern xwe de strana 'Hey gidiy Xeydok' xwendiye. Her wiha v hunermend gelek caran strana 'Can Can' bi tirk kurd j xwendiye.
"Berxwedan Jiyan e"
Mahsn Kirmizigul hunermendek bi esl xwe kurd e ji Amed ye. Hunermendek bi nav deng e bi ziman tirk distr. Di destpk de bi ziman kurd distira. L ji ber ku bazara ziman kurd tune ye ji bo berjewendiyn xwe bi ziman tirk dest bi bi stranan kir. Di demeke kin de b xwediy şan şohret. Ji bil kasetn w yn bi kurd, di kaseteke bi nav 'Halk Konser' de ku bi Mehmet Ondul, Celal Yaraci Kahtal Mi re xwendiye de, strann bi nav 'Berxwedan Jiyan e' 'Tu Hem Gul Hem Rihan ' xwendine, l 'Berxwedan jiyan e' wan bi hev re xwendiye. Div b gotin ku di v kaset de Mehmet Ondul j starn 'Day Megr', 'De Were' 'Lawk Metn', Celal Yaraci j strana 'Hoy Naz' Yeter Ulusuy j strana 'Pismam Te Me' her wisa Kahtal Mi j strana 'Ez deng nakim' xwendiye. Kirmizigul di v dawiy de j di kaseta xwe ya bi nav 'Yoruldum' de stranek bi end zimanan di nav de du zaravayn kurd (kurmanc zazak) j hene, xwendiye.
"Derdo"
Alşan j hunermendek bi esl xwe kurd e. W di destpk de bi nav Serkan Burak yekem kaseta xwe ya bi nav 'Ayrilik' derxist. Di kaseta xwe de yekem strana xwe ya bi nav 'Derdo, Ma ne Bes e Derdo' xwendiye. L pişt ku nav deng w derket, bi nav Alşan xebatn xwe kir bi kurd j nastir.
"Agir Ketiye Dil Min"
Yek ji hunermendn ku bi esl xwe kurd e j zzet Yildizhan e ji Liceya Amed ye. Bi ziman tirk distr di nava end salan de b xwed şan şohret. Ew ev cara yekem e ku bi ziman kurd distr. Di kaseta xwe ya daw ya bi nav 'Aglattin Anami' de straneke hunermend kurd a Beyto Can a bi nav 'Agir Ketiye Dil Min' xwendiye. Gelo armanca v hunermend j wek hunermendn din e yan wek ya hunermend Ahmet Kaya ye. Dibe ku ew j dixwaze bala gel kurd bikişne ji xwe re li bazarek bigere yan j bi rast dixwaze ji gel xwe re xizmet bike bi v yek r li ber bikaranna ziman kurd veke. Ev yek j w di dahaty de derkeve hol.
Her wek van hunermendan, gelek hunermendn din j di konsern xwe de di bernameyn televzyonan de hin caran bi ziman kurd distrn. Yek ji wan j hunermend Hulya Avşar e. Hulya Avşar bi esl xwe kurd e ji bajar Qers ye. L niha bi ziman tirk distir. Avşar di bernameya Hulya Show di televzyona SHOW TV'y de bi Yilmaz Erdogan re bi kurd straye. Her wisa hunermenda din ku bi esl xwe kurd e di 'Kanal 7' de di sala 1999'an de bi ziman kurd straye j Guler Işik e.
Heta niha van gelek kesn wek wan, strann bi kurd strane berhemn kurd wergerandine tirk. Wisa diyar e ku w ev rewş hinek din j bidome. Keng ku kurd xwed li anda xwe derketin nehiştin kes anda wan by destra wan bi kar bne, w ax w ew kes j nekevin rewşeke bi v away. Wisa diyar e ku w demeke din j ji bo v rewş pwst be.

Serhat Ronahi

Bi şweyeke N Qedexekirina Pirtkan - Lokman Polat

Min di nivseke xwe de behsa astengn li pşber weşann kurd qedexekirina wan ya ji al dadgehn tirkan ve kirib ew nivsa min di kovara ira de (ira kovara nivskarn Kurd yn li Swed e) hatib weşandin.
Ez niha carek din dsa dixwazim li ser v mijar bisekinim. Di van demn dawn de li Tirkiy gelek pirtk kovarn Kurdan tne qedexekirin ji al polsan ve tne civandin. Dadgehn Tirkan ji bo pş li weşann kurdan bigrin hem cezay diraf hem ji hepis didin berpirsiyarn weşann kurd.
Pirtk kovarn kurd -yan j yn kurdan, hinek weşan hene ku ten bi ziman tirk ne l ji al kurdan ve tne weşandin- hema hem j li Stenbol derdikevin. Ji bo belavkirina van weşanan astengn dijwar hene. Kurdistan bi dara ewlekariy, bi zagonn Ohal t darekirin. Waliy Ohal li gor keyfa dil xwe ferman derdixe kiryarn li dij hiqq pk tne. Ev b end sal e ku desthilatdariya tirkan nahle ku weşann kurdan di herma Kurdistan de bne belavkirin. Hem kovar rojnameyn tirkan bi serbest li Kurdistan tne firotin, l weşann kurdan nayn firotin. Firotina weşann kurdan li Kurdistan qedexeye dema pols leşkern tirkan van weşanan bi kesek re bibnin wan digrin binav. Niha binrin dadgeha tirkan ji bo pn pirtkn qedexekir y weşann Aram i ceza dane edtor w Abdullah Gunduz. Ji bo pn pirtkan, ji bo her yek pirtk 3 sal neh meh cezay hepis dsa ji bo her yek pirtk 2 milyar 900 milyon cezay diraf. Yan hem li ser hev 8 sal 6 meh d hepis raze 6 milyar nv j cezay pereyan bide. Di rewşeke weha de weşanxaneyek d awan bikaribe jiyana xwe ya weşan bidomne.
Dema weşaneke n ya kurdan derdikeve, waliy Ohal di cde beyan derdixe belavkirina w weşan li Kurdistan qedexe dike. Di v hl de nimneya her daw rojnameya Dema N ye. Ev rojname 15 rojan carek derdikeve, bi kurd tirk ye, l belavkirina rojnam ji al waly herma Kurdistan ve hatiye qedexekirin. Di demn y de rojnameya rojane Yen Gundem yn heftey Roja Teze Azadiya Welat j hatibn qedexekirin li Kurdistan belav nedib.
Dadgehn tirkan ji bo r li pşiya weşanan bigrin, cezayn diraf yn gelek pir didin ku ev weşan ji hla abor ve bikevin tengasiy jiyana xwe ya weşan bidin rawestandin. Gelek kovar rojnameyn kurdan ji bo problemn abor, ji bo ku gelek cezayn pereyan dabn wan, loma mecbr man ku weşana xwe bidin rawestandin. Hinek weşan j ji bo ku dihatin qedexekirin, mecbr diman nav xwe digehurandin bi naveke n weşana xwe didomandin. Li Swd ev pnce sal e, sed sal e ku weşanek bi eyn nav hj j weşana xwe didomne, l li Tirkiy weşann kurdan di nav du, s sal de bi dehan nav guhertin e. Wek mnak li navn end weşanan binrin : Roj, Nroj, Pşeroj, yek rojnameyek mecbr maye s car nav guhertiye. Azad, Deng Azad, Ronah, Hv, Roja Teze, v rojnamey j ar car nav guhertiye. Gundem, Ozgur Gundem, Yeni Gundem, Ikibinde Yeni Gundem, Ulke, yeni Ulke, Ozgur Ulke, Ozgur Bakiş, v rojnamey j heft, heşt car nav xwe guhartiye. Wek t zann rojnameya xweru kurd ya heftey nav w Welat b. Ev rojnameya kurd j mecbr ma ku end car nav xwe guhart; her wek Welat , Welat Me , Azadiya Welat
Li Tirkiy qedexekirina weşanan nay rawestandin. Helbet ev qedexekirin hm xwe ji sstema paşver njadperest distne. Ne ten weşann kurdan, her weha weşann ep yn ol j tne qedexekirin. Qedexekirina tirkan ten bi weşann ku li tirkiy tn apkirin belavkirin namne, her weha ji bo weşann ku li dervey tirkiy derdikevin j fermann qedexekirin derdixin. Meqamn ferm yn dewleta tirk lsteya weşann ku li derve -piran j yn li ewrupay- derdikevin amade dikin van lsteyan dişnin postexane deriyn gumrikan ku dema weşann bn, bicivnin, nehlin biin bigihjin adresn ku j re hatine şiyandin. Li Hepisxaneyn Tirkiy j pirtkn ku ji Ewrupay diin nadin hepsiyan. Dibjin pirtkn ji Ewrupay tn qedexene.
Li Tirkiy ji bo ku azadiya fikr/raman tuneye, azadiya weşan j tune. Biryarn qedexebn bi piran li ser weşann kurdan weşann tirkan yn ku pirtkn li ser kurdan diweşnin t pkann. Bi dehan pirtkn weşann Aram , Deng , Doz , Pr , Njen , Firat , Beybn , Zagros , Melsa , Dijle -Firat , Mem hwd, hatin qedexekirin. Weşann Deng hinek pirtkn Kemal Burkay weşand, hem j hatin qedexekirin, ji al pols ve hatin civandin. Weşann Aram heşt pirtkn Abdullah Ocalan weşand ew j hem hatin qedexekirin. Weşanxaneyeke tirkan Gendaş romaneke Mehmed Uzun weşand ew j hate qedexekirin, l paş ji ber protestoyn navnetew dadgeha tirk mecbr ma paş ve gav avt biryara qedexekirin rakir e.
Li Tirkiy, ne ten berhemn nivskarn kurd tne qedexekirin, her weha pirtkn nivskarn biyan yn li ser kurdan j tne qedexekirin. Lkolnvan Profesor Wade Jwadeh bi nav Droka Nasyonalstiya Kurd pirtkeke lkoln, akademk nivsb, ev pirtka w li Tirkiy ji al weşann letşm -weşanxaneyeke tirkan e- hate weşandin di cde ev pirtk hate qedexekirin. Qedexekirina v pirtk hem j bi emr Genel Kurmaya tirkan hatiye pkann. Ev xedeqebn j dide xuyakirin ku dewleta tirk, ordiya tirk hem dezgehn wan yn ferm ji pirsa kurd iqas ditirsin di v war de hj j iqas şovenin, njadperestin. Waliy Diyarbekir j ferman derxistiye Ferhenga Kurd ku ji al weşann Welat ve hatiye weşandin qedexe kiriye. Dewleta tirk ji albmn wneyan j ditirse ne ten pirtk kovaran, wne kasetn dengbjan j qedexe dike.
Drokzan dibjin di saraya Osmaniyan de leyistik pir b. Niha dewleta tirk j wan leyistikan, wan fen ftan bi hawak modern didomne. Dewleta tirk di cihek de dixwaze bibe endam Yektiya Ewrpay di cihek de j ev qedexebnn han ji bo wan eyb e, şermezariye. L ji xuy xwe j nayn xwar, ji bo mentalteya xwe ya qedexebn bidomnin li areyan digerin. Wan li gor xwe areyek flbaziy dtin, nav w j Bandrol e.
Bandrol mohreke reş e li pirtkan t xistin. Bandrol rreşiyeke, naveke qedexebn y din e. Ev zagona (yasa - qann) ku di meclisa tirkan de hate qeblkirin, nav w Zagona berhemn fikr -raman- huner ye. Li gor v zagon div hem pirtk bi bandrol bin. Pirtka ku by bandrol b apkirin hem qedexeye hem j ji 4 salan heta 6 salan cezay hepis ji 100 milyar heta 150 milyar cezay pere t dayn. Bi derketina v zagon dezgehn sansor  rant j pk hatiye.  
Armanca dewlet bi derxistina v zagon ev e ku; weşanxaneyan di bin kontrol de bigre. Ji xwe wezr kultur y dewleta tirk dibje Gelek weşanxane ad rxistinan in, pirtkn raman yn rxistinn terorst diweşnin. Gelekn wan bolict -cudaxwaz- dikin. Xelk teşwk serhildan dikin.
Div evana di bin kontrol de bin..... Yan j ji hol bn rakirin.
Dewleta tirk bi v zagon wisan asteng derxistiye pşber weşanxaneyan ku, hend pirtk weşandin gelek zehmet bye. Ji bo pirtkek b weşandin, div weşanxane bi ferm mireceet miduryeta ku bi wezr and ve girdayiye bike. Ji wir caze bigre, paş heq bandrol bide, yan bi pereyan bandrol bistne. Dema pirtk li apxaney b apkirin, dsa div pş ji sawc re b şiyandin. Sawc pirtk bixwne heger neecibne dikare belavkirina pirtk qedexe bike. Dema pirtk hate qedexekirin, d pols dest bide ser hem pirtkn apkir. bi v şwey nay hştin ku ew pirtk bikeve dest xwendevanan.  
Ber pirtk yan kovar derdiketin hj ji al dadgeh ve dihatin qedexekirin. Niha hj dernakevin tne qedexekirin. Li gor zagona bandrol ya ku n derxistine, beriya ku ew weşan b weşandin div ji wezrtiy-Bakanlik- caza bandrol b sendin hj ew weşan b weşandin. Weşann ku hesab wezaret n bandrol nestne nikare b weşandin. Yan weşandina w qedexeye. Ev j qedexebna modern e ku dewleta tirk pk tne.

Lokman Polat

Ey Mslman Genlik! - Cihad Eri

Birinci vazifen, din ve mukaddesatını, imanını muhafaza, şeriatı mdafaa, İslam dşmanlarına ve nefsine karşı cihad etmendir.

Yaratılışının yegne sebebi yalnız Allaha kul olmandır; bu gaye senin en mukaddes vazifendir. Mazide ve bugn seni vazifeden mahrum edip, tagut dzenlere kle yapmak isteyenler olduğu gibi istikbalde de senin nne set ekip cihad ruhunu sndrmek, şeytanın avanesi yapmak isteyen bedbaht ve deccalistler olacaktır. Bugn ve yarın mukaddes şeriatını mdafaa ve yaşayabilmek iin mutlak cihada mecbursun.

Ey Nesl-i İbrahim! Btn dnya fert ve cemiyetlerine İslamı tebliğ ve gerekirse cihad yapmakla mkellefsin. İman meşalesinin snmemesinin yegne yolu budur. Mukaddesatın tarumar edilmiş, şeriat medreseleri kapatılmış, zikir ocakları sndrlmş, kitabın olan Kuranın ahkmına siyonizmin prangaları vurulmuş, kfrn zulm ayyuka ıkmış olabilir. Btn bu ahval ve şeraitten daha elim ve daha vahim olmak zere din adına sana yol gstermekle vazifelendirilenler gaflet, dalalet ve hatta ihanet iinde şahs menfaatlerinin yahut siyas emellerinin ihtirası iin islam dşmanlarıyla birleşebilirler, Allah ve Resulne tabii olanlar deccalistlerin şerrine uğramış, her trl reva grlmş, islam camiası madd-manev işkenceler yznden fakr-u zaruret ve mahrumiyet ierisinde ve bitab dşmş olabilirler. Sen daima maznun muamelesi grebilirsin, Nemrudların ateşine atılmaya mahkum edilebilirsin.

Ey Millet-i İbrahim Genliği!.. Ey "Elest birabbikm" sualine muhatab olup "Bela" imzasına sadık kalan ve kalmak mecburiyetinde olan bu gnn ve istikbalin mcahid genliği!.. İşte bu ahval ve şerait ierisinde dahi "La ilahe illallah Muhammedr Resulullah" Kelime-i Tevhid bayrağını ayakta tutup cihanşmul meşalesi yapmaya ve Allahın ahkmını, hakimiyyet mertebesine getirme uğrunda mcadeleye, btn varlığınla Hilafet Devletine sahip ıkıp glendirmeye mecbursun. Muhta olduğun kuvvet kalbindeki imanda, tabi olduğun Kuranda mevcuttur. Cihadın ve fethin mbarek olsun, yardım Allahtandır, fetih yakındır, mjdeler olsun!..

SELAM VE DUA İLE
CİHAD ERİ
Ziman Kurd li Kurdan gil dike - Hejar
 
Di pvajoya dirokda ziman kurd di quncikek tar bdeng da xwe komhev kirib. Tev ku zimanek zengn biha ye!... Li pnc alyn Kurdistan'a rengn e. L reng w ketine nava dest gurn dev bi xwne.

L tistn bhtir bala mirov dikşne ewe ku, milet kurd kurd kirine nav paşla xweye bi ziman biyan dipeyvin!... L gava ziman kurdi bi wan girngya xwe dibe w dem ew ziman xwe y dayk, ji paşla xwe dikşnin p dery gotin vedikin dibje "er ez dizanim tu j dizan? Bel l ne gelek ema tu ji kjan aly Kurdistan hatye ez t negigştim te go i tu bi tirk dizan na l tuj bi ereb dizan na de başe em bi hevdu ra bi alman an j nglz bipeyivin! Li vir ez dixwazim bipirsim gelo awa em dikaribin Kurdistan rzgar kin ta ro em nikarin bi ziman dayika xwe bi peyvin?.. K ne ew w ji me bawerbikin ku em şoreşn Kurdistan bi ziman ereb tirk fares an j bi zimann din şirovebikin bibin ser!.. Ev yek dihle ku em ji pma and kultura xwe drkevin.
Di br bawerya min da ku keng em bi ziman xwe baş bipeyivin w dem em dikaribin şoreşan j bi armanc bikine.

Hejar kurd 1-3-2002
Herdar li ser koka xwe hşn dibin - Dilbirn Swed

Min di 2001 07 25 de nivşek bi nav " Ji ber bay revn ber baran "nivsib ew nivs di arşva kovara Mehnam de heye, di w nivs de min bi kurt balkişandib ser jyana kurdn li Awrupay.

Pişt rdana hin byern v daw rojeva Kurdan hinek germ b, jar me herkes bi gor zanna xwe t de avjen ( ajber ) kirin, l mabest ji avjenyan ne peşkandina av li kerş kendalan şilkirina dero dora ne, belk mabest, em iqas ji avjenyan re amadene , l wisa dixwye h ji me re pir perwerde pwst e.

Min du nivs yek bi nav ( Swd bi kuştina kea kurd sar germ dibe ) ya din j bi nav (Kultur nasnama mirovye ye) nivsb min gelek rexnn ern hinek j yn neyn girtin, ez spasiy xwe pşkş hemyan dikim. Tiştek gelek balkş di van rexna de hem Kurdn sosyalst bn, l Kurdn Oldar qet tiştek ne gotin, dyare ew ji rojeva kurdan dur in.

Kurdn hja! Dinya roj biroj ber bi bikbne ve die, gilobalzim bna din guhernin mezin bi xwe tne, di van guhernan de dewletn pşengya din dikin bi gor hm bingeha poltk berjewendy netewa xwe di van guhernan de rolin mezin dilzin. Dewletin ro fermanrawenin li ser hm bingeha ku bav kalin wan beri hezar sal dannin poltika xwe di domnin. Dwarin hm w li ser cemed were avtin, w aqbeta wan bibe wek aqbeta hinek rxistinn Kurdan ku ro ji tune bn re r bi r man in.

Pişt şikestina xaperestan, li hinber Mir mezin Qehreman Kurd Selahedn Eyb di salin 1161an ta nemane dewleta Eybyan, ji bona xaperestan ew politka bav kalin wan danb, b politkek proz li ser w hm anaha j politka xwe di domnin. Ji ber v yekye em kurd dibjin: ( her dar li ser kokin xwe hşn dibin.)

Hinek kurd bi nezan dibjin: bona i Selahedin Eyb ji bona kurdan dewletek nekir? Em dibjin: di w dem de fikirin netew njadperest tunebn, fikirin Ol malbat hebn ji ber w semed ye dibjin: dewleta Eybyan, Osmanyan Emewyan E`basyan hwd. Me li jor behsa gurnan kir bguman dinava kurdan de j guhernin mezin bye w be j, l div em kurd i bikin? gerek em li ser v pirs kr dr bi fikirin da ku karibe ryek rast politkek li ser hmek zexim bi bijrin karibe bi gor şert mercin dem pşkevin hebna xwe wek Kurdek bide qebl kirin xwe bi parzin. Ew kesn hicm esl bingeha xwe dikin, wek w kesn dara bin ling xwe bibirin jor de glor nav newalek bbin be di jyana xwe de nikaribe biserkeve. Bi kurt ez dibjim: Em li ser koka xwe hşn bin li ser w koka xwe şax perrn njen bi afirnin. L ger em kok bi guhernin w dem nekurd, nenetew nej Ol dimne.

Di jyana gelan de paraztina kultur gelek girnge, kultur ji urf toreyn qenc pk t, toreyn xirab nave kultur gerek em v j bizanibe ku kultur ji olan pk t di jyane herikandine kery mirovaty de hetan roja ro Ol di jyana merivan de raweye.

Bi rast ez gelek mixabin dibnim bi jyana hinek kurdan j dişim, bi taybet kurdin ku digotin; em kominst in binezan an j bizann dijminatya Ola slam tiştn li ba Oldaran proz bn kirin, di gel vya j, ji bona mesela netew gelek xizmet kirin bi salan di girtgeh dijmin de man şkence dtin vaya j tr nekir ji welat xwe sirgn bn bi hesreta bav, d, l kes xwe dijn nikare bie welat xwe, bi taybet kurdn li Awrupa dijn roja ro zarok wan pir ji mesela netew dr in ji tunebn re r bi r man in. Semed v yek j, drketina ji kultur xwe ye. kurdn sosyalst bi nav guhrtin ji piranya kultura xwe drketin, xwdgirav ji w kultur bhna Ola şlam dihat gotin: pwstya me bi olan tuneye kiras kominsty bi sity xwe ve danin bn drev fikrek b esl esas, bi helandina hm kominst dwarn wan li hewa man hate xwar ked emega bst, sh sal b ked emega şx berss birode nikaribn zarok xwe li ser w fikr hin hest netew bikirina.

Kultura kurdan ye?
Cejnin remezan, qurban newroz! van hers cejnin mezin di nava kurdn misilman de girngin, zewac, felsefa malbat, xr xratin di rojn proz de, zekat, şedeqe fitirin di meha remezan de dayna meriv feqr hejar re, rz girtin ji bona d bavan hazkirina ji pikan, edeb, heya nams, şeref, edalet, rastgo hwd.

Dema em van tiştan ne jn nedin zarokn xwe edaleta wekhevya di navbera ke kuran de nekin, kur hetan nv şev li der doran bigere, l keik di mal de bimne zarok ji hevt salya xwe hetan hjde salya xwe di dibistan Awrupa de bixwnin wek zarokin wan mezin bin hem kultura wan bigire l em j bavtya xwe nakin kultura xwe nedin zarokn xwe, l pişt zarok bn hjdeh sal em bjin: na ! van tiştn hana hem reş in di kultura me de tiştn waha tuneye, w dem zarok nabjin: tu hetan niha li ku b? ima tu v kultur naj?

Dema ez behsa namş şeref dikim dyare li hin kesan xweş nay, l xweş were ney em dev ji nams şeref bernadin tiştn ser mirovan bilind dikin evin merivin bnams bşeref di nava kurdan de nikarin bijn najn. Bira herkesek bizanibe! Ew motfin hebna Kurdan hetan niha parast Ol felsefa malbatye. Min li jor hinek behsa komnst kir ku i felaket anye ser bawermend xwe, l ez li jr j tiştek gelek baş binivsnim ka ferqa di navbera şx derwş drev Marks bikim.

Şxn derwş drevin Marks kominst:
Min nivsek bi nav ( rola misilmnan di syaseta din de) nivsb ew nivs di www. Rojname. com kovara Mehnam de hate weşandin, ger hun karibin bixwnin w va nisşa min baştir were fmkirin. Ez divir de behsa Axa nakim behsa şxn ji pişta gel kurd dijyan dikim, demek şxan wek keryin pez gel kurd li pey xwe digerandin xr xratn wan dixwarin, kilta der cinet cba Şx b heta wisa li hatib ku hem jyana wan bi Şx ve hatib girdan ji ber ku li ba mirdan Şx xwed kefş keramet b hem tişt di jyana wan de zan b, heta byern di oda xew de j zan b bi kurt nav wan mird neb belk nav wan mir bn ji ber ku Şx hem azadya wana ji girtibn wek robotek tevdigeryan nikarbn mejy xwe bikarbnin.

Van karn Şxan tesreka mezin li ser gel kurd kir. Kurd ji lim zannina rvebirina din bpar hştin, kurdan xwe km didtin gerek tim bend wan di dest hinekan de bin ew j tim prevbin, heta anaha j ew tesr li ser hinek kurdan maye hwd.

Bi derketina drevin Marks kominst jar kurdan kiras guherandin ji şxty nav l kirin part rxistin di v guhrn de xwedgirav hin bigehn esas hebn wek demokiras, wekhev, mafin jinan, e`dalet hest netew hwd. Meriv dikare bje: bihna pirn van tiştan ji wan nedihatin. Bi nav demokirasy dktator, binav hest netew hest serok, binav mafn jinan bi pkirina mafn jinan hwd..
ewa di dema Şx de ew kesn li hinber Şx derketa di nava civak de dihatin zolekirin ji herm di hate durxistin, her wisa j di nava rxistinan de ev kar gelek rewa ye. Ew kes ku xelety serok an j yn party bje; d maf w y jyan tuneye. Bi kurt serokn partyan xwe wek pxember party j wek mezheb didin revadan, jar ew kesn ku ji mana xwe bizivire heq w kuştine. Ka hun i ferq di navbera herd alyan de dibnin ji kerema xwe re ji min re bjn. Gerek em lm, zann demokiras teknka Awrupay frbibin tiştn em ji wan bigirin ev in.

Digel silavn germ yn birat
Dilbirn 2002 03 03
Halepe katliamını kınıyorum - M.Nureddin Yekta
 
Mazlum Krd halkının tarihine kara bir sayfa olarak giren Halepe katliamının yıl dnmne girmiş bulunuyoruz. İnsan celladı Saddam Hseyin ynetiminin 16/18.03.1988 tarihlerinde Gney Kurdistanın Halepe kentinde Amerika ve Avrupa lkelerinden edindiĝi kimyasal bombalarla, Krt ulusuna karşı bir katliam uyguladı. Bu Katliam neticesinde oĝunluĝu kadın ve ocuklardan oluşan 5000 sivil Krd hayatını kaybetti ve 6000 civarında Krd sakat kaldı. Yzbinlerce Krd Saddamın zulmnden kurtulmak iin Trkiye ve İrana sıĝınmak iin yollara dşt ama, birok kişi alık, sefalet ve soĝuk nedeniyle yolda hayatını kaybetti. Ne yazık ki, başta Avrupa lkeleri olmak zere btn insanlık alemi, bu insanlık dramı karşısında sessiz kaldılar. Krdler kendi topraklarında bile, mlteci statsnde kabul edilmediler. Trk ve İran devletleri elinde olan Krdistan topraklarında, etrafı tellerle evrili yarı aık cezaevlerine konuldular, a kaldılar, sussuz kaldılar, ilasız kaldılar!..

Bu saldırı, diktatr Saddamın gaddar, zalim ve faşist rejimi tarafından zehirli ve kimyasal silahlarla adeta krd halkına yapılan etnik ve ırki temizliğe dayalı byk bir katliam harekatıydı. Bu katliam yaşandıĝı zaman gerek Amerika, Avrupa ve gerekse kendilerine İslam Devletleri denilen uydu devletler, evet tm dnya buna karşı sessiz kaldı. Hatta Halepede kimyasal silah kullanılmadıĝına dair aıklamalar yapıldı. Nasıl izah edebilirlerdi? nk Saddamın Krdler zerinde denediĝi bu silahlar kendilerinden satın alınmıştı. Krdlerin devleti yoktu, krdlerin hamileri yoktu, krdler kimsessizdi, krdlere sahip ıkmak kendi menfaatlerine zarar verirdi. Krdlerin bir trajedi yaşadıklarının ne nemi vardı onlar iin!.. nk onlar, genelde dnya ve zelde Ortadoĝu zerinde kendi smrgeci politikalarını devam ettirmek, ekonomilerini geliştirmek ve dnyada pazarlarını kendi egemenliklerine almak istiyorlardı, istiyorlar! Krd halkının katliamı kendi yararlarına idi, zira kullanılan silahlar yerine yenilerini satacaklardı!

Ne acıdır ki, iki yıl sonra aynı katil Saddam, bu sefer de Kuveyti işgal etti. Smrgecilerin menfaatına ters dştĝ iin bu sefer de, onların insani tarafı aĝır bastı ve dnya ayaĝa kalktı. Krdleri paralara blen, ekonomik, siyasal, sosyal ve kltrel ynden smrlmelerine sebep olan emperyalist ve smrgeci devletlerin, krdlere sahip ıkması szkonusu olmazdı elbette! nk tarihin bu kara sayfasında bu emperyalist devletlerin de imzaları vardı. Krdistanı araplarla, trklerle ve farslarla paylaşan zamanın emperyalist devletleri bunu hatırlamasalar da, krd halkı bunun bilincinde ve bu tr katliamlarda payı olan herkesi tanımaktadır. Krd halkı katliamlarla yok olacak bir halk deĝildir. Asırlardır emperyalist devletlerin desteĝini alarak krd halkı zerinde katliam yapan başta Sadddam olmak zere birok devlet idarecileri bunu ok iyi ĝrenmişlerdir. Krd halkının serhıldanlarına karşı aresiz kaldıkları iindir ki, b tr gayrı insanı, vahşice saldırılarda bulunuyorlar.

Yeryznde emperyalistler olduĝu mddete, smrlen, ezilen ve her trl hakları ellerinden alınmış mazlum halklar da olacaktır. Halepe, tarihte katliama maruz kalan ne ilk ve ne de son blgedir. Elbette katiller, diktatrler ve zalimler olduka katliamlar da olacaktır, zira bu onların insanlık anlayışıdır. Fakat şurası unutulmamalıdır, "tarihte katliama uĝrayan blgelerin oĝu, bugn kendi zgrlklerine kavuşmuş, bomba yaĝdırılan yerlerde bugn gller bitmektedir." Halepe bunlardan bir tanesdir. 1988 de yeryz coĝrafyasından silinmeye alışılan Halepede bugn ALA RENGN (Renkli Kurdistan bayraĝı) dalgalanmaktadır. Umarız bu herkes iin de bir ders olacaktır. Krd halkı ldrlebilir, krd halkı ezilebilir ama, krd halkı hibir zaman esir alınamaz ve başkalarına kleliĝi kabul etmez!..

Halepe katliamının yıldnm mnasebetiyle, Krd ve Kurdistan dşmanlarını kınıyoruz. Krd halkı dimdik ayaktadır, işgal edilen topraklarında ezilen, smrlen Krd halkı birgn mutlaka zgrlĝne kavuşacaktır, Krd halkı bu inancını hibir zaman kaybetmemiştir ve kaybetmiyecektir!..

M.Nureddin
15.03.2002

Ziman Kurd (KTE & PEYV) - Serhed

KTE

Ji bo beşa peyve a ku bi yek car ji dev mirov derdikeve t gotin. Ji bo peyv pdiv bi tpeke dengdr heye. Tpn dengdr bi ser xwe kteyek pk tne, l tpn dengdar bi ser xwe ktey pk nayne.

Cureyn Kteyan :

1- Kteyn bi yek tpan : a, e, , i, , o, u,
2- Kteyn bi du tpan : av, ş, ar, ax, j, t, p
3- Kteyn bi s tpan : ast, şev, kar, şer, tr, mr, jin
4- Kteyn bi ar tpan : tewr, dewr, text, kevn, tevn
5- Kteyn bi pnc tpan : stand, şkeft, stran

Vektandina peyvn Kurd weke Tirk ye.


PEYV ( BJE )

Peyv li gor hejmara kteyn ku w pk tnin , ji hev cuda dibin.

1-Peyvn yekte : av, tav, mar, ker, ar, xewn......
2-Peyvn pirkte: Baran, dewran, tevger, rxistin, vektandin.....

Ji aliy sazbn ve peyv :
Ji aliy sazbn ve peyv dibin s bir : Ew j ; xwer , hevedudan pkhat ne.

1-Peyvn xwer : v cure peyv ji hmanek ten pk hatiye.
Mnak : Azad , dest , hest , roj ......

2-Peyvn hevedudan : Peyvn hevedudan ji end hmann serbixwe pk tn.

Mnak : desteng, avreş, behnteng, diltenik, avbelek......

3-Peyvn pkhat : Di Kurd de peyv bi alkariya hinek qertafan pk tn . Hinek qertaf bi dawiya peyv ve dibin,ji ber v yek ji wan re ; paşgir (parkt) t gotin. Hinek qertaf j dikevin ber peyvan; ji wan re j ; pşgir (prkt) t gotin.Hinek qertaf j dikevin navbera peyvan, ji wan re j ; navgir (navkt) t gotin.

PAŞGIR (PARKT )

-a : bez-a , zan-a
-ah , at , ay : mezin-at ,mezin-ay , ron-ah
-ak : civ-ak , ron- ak
-al : hev-al , del(dil)-al
-ane : dost-ane , aqil-ane
-an : pir-an , meh-an , mr-an
-ar : mir-ar , guh-ar
-asa : ht-asa , dw-asa
-at : mirov-at , serok-at , kirv-at
-awer : ceng-awer , bext-awer
-ay : reş-ay , kr-ay , dr-ay
-ax : qnd-ax , qon-ax , alt-ax
-ban, van, pan : rez-van , bax-ban , pas-ban
-bar : tewan-bar , xem-bar , n-bar
-baz : rim-baz , şr-baz
-bend : sol-bend , nal-bend , heval-bend
-ber : r-ber , pxem-ber (peyam-ber)
-dank : kil-dank , derz-dank , gul-dank
-dar : mal-dar , ol-dar , deyn-dar
-dr : av-dr , serhil-dr , av-dr
-e: xwend-e , nerm-e
-ek : ser-ek , jr-ek , pişt-ek , pr-ek
-ende : dir-ende , saz-ende , kuj-ende
-er : ko-er , pj-er , kuj-er
-r : qul-r , gel-r , dil-r
-gar : şn-gar , yad-gar , parz-gar
-geh: der-geh , p-geh , zann-geh ,kar-geh
-ik : kar-ik , mr-ik , dar-ik , jin-ik
-istan : dib-istan , şar-istan
- : Kurd- , rber- , Semsr-
-ing : z-ing , bj-ing , kol-ing,
-or : gil-or , xilind-or ,
-xane:aş-xane,pirtk-xane,nexweş-xane,meyxane
-av : pal-av , del-av
-k : bira-k , berav-k , xweldan-k
-e : nal-e , xal-e , bax-e ,nav-e
-de : tal-de , xwen-de , kir-de ,diyar-de
-inc (nc-n) : sar-inc(sar-in), qol-inc
-bat : mal-bat , saz-bat
-n : dar-n , kur-n , ke-n , bk-n
-t : mezin-t , nezan-t , mevan-t
-kar : xebat-kar , cot-kar
-ker : kar-ker , leş-ker
-k : Kird-k , Zaza-k , Kurmanc-k
-lan : moze-lan , kue-lan ,
-mal : dest-mal , pş-mal
-mend : huner-mend , kar-mend , dewle-mend
-nak : tirs-nak , xeter-nak , dert-nak
-ok : ser-ok , lst-ok , tirs-ok
-ole : hişk-ole , rot(rewt)-ole
-onek : tirs-onek , bizd-onek ,
-ox : day-ox , got-ox ,
-oy : şer-oy , şerm-oy , germ-oy
-saz : kar-saz , wne-saz , ek-saz, diran-saz
-t : bira-t , kole-t , heval-t
-r : dest-r , renc-r
-van : aş-van , golik-van , kelek-van
-war : şal-war
-wer : ser-wer , bexte-wer
-w : s-w , ba-w , r-w ,
-yar : hiş-yar , zan-yar , cot-yar
-aş : qer-aş , gul-aş
-at : civ-at , gul-at
-ava : roj-ava , mal-ava , zar-ava
-az : tol-az , fir-az
-co : nv-co
-ink : m-ink , dew-ink
-ele : seng-ele , rewt-ele
-ezar : şerm-ezar , teng-ezar , lal-ezar
-gan : bazir-gan , ov-gan(ogan)
-heng : ser-heng , le-heng
-ne : yek-ne , av-ne (in)
-wir : cina-wir , pey-wir
-ij : (pak) paq-ij , lav-ij - : sp- (sp) , zir-
-k : sim-k -n : yek-n , kaş-n
-d :şer-d , sir-d -waz : şaş-waz , cihe-waz
-ik : dv-ik , dev-ik-tir : mezin-tir , xweşik-tir

(avkan : Kovara Zend / Hejmar ; 1 / rpel ; 62-65 / Zana Farqn )


PŞGIR ( PRKT )

-bele : bele-xwer(xwar) ,bele-v
-ber : ber-dest , ber-mal , ber-war , ber-dewam
-b : b-zar , b-dar , b-ziman
-bi : bi-av , bi-xelat , bi-can
-ele : ele-war
-g : g-hesin , g-sinc , g-strk
-hem : hem-pa , hem-sal , hem-welat
-hev :hev-kar , hev-beş ,hev-pşe , hev-par
-kele : kele-pr ,kele-germ , keke-şr , kele-gir
-man : man-ge , man-ker
-ne : ne-zan , ne-xweş , ne-ar , ne-mir
-ser : ser-kar , ser-wext , ser-bar
-tele : tele-rişk , tele-bext
-xele : xele-nr , xele-xwar
-zir (zer): zir-bav , zir-til ,zir-bira
-der : der-p , der-bas , der-gş
-a : a-şjin , a-şr(k) , a-bor
-ve : ve-r , ve-jn
-ra : ra-dest , ra-av -wer : wer-erx ,

(avkan : Kovara Zend / Hejmar ; 5 / rpel ; 8-11 / Zana Farqn )

NAVGIR ( NAVKT )

-an : ser-an-ser , ser-an-p , ber-an-ber
-e : dest-e-vala,dest-e-bira(k),hev-e-nav, ser-e-nav
-bi : ber-bi-hev , kar-bi-dest , ser-bi-xwe
-o/ : ser--bin , ser-o-bin


Cureyn Peyvan :

Peyv li gor rola ku di nava hevok de pk tnin ji hev cuda dibin. Ji v yek re cureyn peyv t gotin . Di Kurmanc de deh cure hene . Ev peyv li gor taybetiya guherbariy dibin du bir : Guherbar Neguherbar. Birn ku neguherbar in di nava hevok de her tim wek xwe dimnin tu qertafan nagirin di wan de tu guhertin pk nay. Birn guherbar ; ditewin qertafan digirin, peyvn neguherbar ; natewin qertafan nagirin.

Guherbar Neguherbar

Navdr ( Evn, Kevir..) Hoker (Xweş, do, ro..)
Cnavk (Ez,tu,ew...) Rengdr (, sor, kej....)
Veqetandek (,a,an,..) Gihanek (, ku..)
Lker ( , hat, xwar....) Daek ( li,di,bi,ji..)
Jimarnav ( yek,du,s...)
Baneşan(lo, erik, hey..)


Formn Kurt Dirj

Rojnam bne/rojnamey bne ,
Kurt dirj
mamost min/mamostey min ,
kurt dirj
em Dcl/em Dcley ....
kurt dirj

Tbin : her du cure form j t bikarann.

Serhed Ronahi

Dilo şah be Newroz bihare e! - M.Nureddin Yekta

Cejna Newroz ne cejna zalima ye!
 
Roja chan avabye ta ro di nava hem gelan de cejnn netew an j yn kultur hebne. Her wiha di beriya slam da j, di nava muşrikan da hinek cejnn netew yn kultur bne. Dema Pxember me Hz. Muhammed (a.s.) ji Mekk kober Medn bye, dtiye ku ehl Medn di hinek rojn kifşe de şahiy dikin. Ji wan pirsiye va i şahiye hun dikin?.. Ehl Medn gotine ku, Ya Reslullah ev rojana rojn cejnn me ne, ji ber da em di van rojan da cejnn xwe proz dikin. Pxember me wiha gotiye; Ji ro şn ve ji we re (ji mumnan re) du cejin hene, yek cejna Remezan ya din j cejna Qurban ye..

Herwek t zann ku hem cejnn batil, ciy wan di dn me de tuneye. Bi taybeti cejnn li hember qann nzama slam hatibin kirin!
Pirr sedem hene j bo cejnan, yek ji wan sedeman j, şahiya bindest mezlma ye. An serkeftina bindesta ye, an azadiya kole bendeya ye! Di v war de dema mirov li cejna Newroz binhre, mirov dibne ku, cejna Newroz cejnek xweser e, lewra ev roj roja li hember derketina zilm zordariy ye. Derdor 2702 sal ye ku geln Rojhilata Navn bi taybet Gel Kurd v cejn prozdikin.

Wek t zann destpka cejna Newroz serhildana geln bindest di rberiya Kawa da li hember qiral zordar Dehhaq bye. Bi awak din, cejna Newroz ne wek cejnn dewletn ne misliman! Bi taybet dewletn nexwe nav musliman sstem ne slami. An dewletek di ber de sstema w slam be dvre sstem biguhr bike sstemek beşer di wan rojn ku guhertin kirine wan rojan j bikin wek cejin!.. Ji van cejnan re mirov dikare bje cejnn kufr!.. Lewra li hember Nzama slam hatine sazkirin.

Dn slam bi bindestan ra ye, ne heval kufr zilm ye! Bi v minasebet cejna Newroz j re chk xweser heye. Mirov dikare bje ku, ger mirov di mana serhildana li hember zaliman de newroz proz bike, j re tu astengk ji hla dn ve tuneye ku proz kirin j ji hedd xwe dernekeve . Lewra mana Newroz rojek n ji bo bindestan re,ye, ne yekitiya bi zaliman ra. Serhildana bindesta ye li hember zaliman, ne şahiya bindest zaliman bi hev re, li ser war bhiqq bedalet.

Birat xweşe bi yekt bi wekheviy. Her iqas cejna Newroz di ber slam de, cejna nemuslimana be j, di pişt slam de j, dsan geln bindest di mana serhildana li hember zaliman emperyalstan da prozkirine. Ger mirov di mana agirparztiy de, an j di mana dnn ber de proz bike, bi angor Dne me caz nne!.. L em nebawer in ku gel me di v man de proz dike. Gel bi roja Newroz azadiya xwe tne bra xwe, di din me de j, azad ji mafn mirova ye pewst e her kes li v maf xwey derkeve.

2708 sal e ku bi taybet gel Kurd bi roja Newroz tim serhildana li hember zalim dagirkera tne bra xwe. Bi taybet ev end sal e ku gel kurd li hember zilm zora li ser xwe, bi serhildana dawa xwe aniye hol bi deh hezaran insan hatine kuştin bi sed hezaran j ketine binav. Gel Kurd, cejna xwe ya netewey ya Newroz, ji mafn xwe yn netewey dihesibne dixwaze proz bike.

Her sal bi nzkbna cejna Newroz, Hikmeta Tirkiy li Kurdistan tedbrn xwe yn leşker zdetir dike her wiha erşn xwe li dij gel Kurd hem rxistinn gel dijwartir dike. Bi sedemn pirr best, bi siyasetek pirr qirj Kurdan tehdt dike, ceza dike. Bi v minasebet dixwaze provekasyonan ke, Kurdan bigire ceza bike! Herwek hersal Kurd dsan dibin tehdd da ne.

Kurd ro j, di pvajoyek her dijwar hessas de dijn. Di rewşa Kurdan de tu guhertinek qenc nebye roj bi roj ber bi xerabbn ve die. Bedalet bhuqq terora sstem li Kurdistan li hember Kurdan berdewame. Wek end sal ber dsa kurd bi nav faili mechul tn kuştin.

Dewleta Tirkiy heta niha rşn PKK ji xwe re sedemn siyaseta xwe ya qirj didtin. L pişt pvajoya n, ji ber xirabtir hartir bye. Pvajoya berandambna Tirkiyey ya Yektiya Ewrpay j, di siyaseta Tirkiy de tu guhartinek baş berbiav nekiriye. Mafn mirov li bin lingan e Kurd ji mafn xwe her tim b par dimnin. Azadiya raman rxistin tuneye. Dewlet bi her awah Kurdan nkar dike!... Soz bextn dab Amerika Europay hem jibr kiriye, an j liser kaxiz maye!.. Li Kurdistan qann nzama dewlet her zilm zor e. Berdevkn dewlet j ev nkar nakin traf dikin ku dewlet li Kurdistan qannn xwe nasnake.

Gel Kurd her dem ji bo aşt biratiy amade ye, l tu rmetek biraty nedtiye. i dem gotibe ez j insan im, w dem hatiye sirgnkirin, şkencekirin, hatiye girtin hatiye qirkirin. Birat wiha nne!

i ecb e ku gellek ji rewşenbr xwendevan siyasetmedarn Kurdan, ro j wek ber li Kurdan birat aştiy pozber dikin. Herwek ber hinek muslimann tirk digotin ger slam bibe hakim, sosyalistan j digotin ger sosyalizm bibe hakim w gel kurd bigihje mafn xwe. ro j dibjin ku demokras bibe hakim gel Kurd digihje mafn xwe.

L ya rast ev e ku, dijminn kurda bi tu awah naxwazin mafn kurdan bidin. Pewst e em v baş bizanibin. Ya dudiya; tu wext dewleta tirk nabe dewleteka demokratika em dixwazin an hinek dixwazin bi me bidin qebl kirin! Roj bi roj, ji ber xirabtir dibe!

Bel aşt, birat pirr qenc e, l bi k re?.. Va end sed sal e Gel Kurd di bin zilma dagirkiran da ye, hetta ro end caran Kurdan birat nexwestiye an red kiriye?... Kurdan her tim birat gotiye, aşt gotiye l, ji birat aştiy re para wan her tim nkarbyin bye!..

Gel Kurd j, herwek geln chan, xwey maf e, dixwaze li ser axa xwe bij. Bi ziman xwe biaxive, rojnama xwe bixwne, bie dibistana xwe. Bi serbilinday ala xwe libake ch xwe di nava geln chan de bigire!

Bel em j dixwazin ku va cejna bibe sedem aşt biratiy. Aşt birat, yekt gellek başe, l birat j, aşt j bi du aliyan dibe ne bi alk ten. Sstem dixwaze bi van lstikn xwe, hj bi sedsalan Kurdan di bin koletiya xwe de bigire, kultura Kurdan rake, ziman Kurdan qedexe bike insann wan bikuje wan bindest bihle.

Di v man da em cejna gel Kurd proz dikin em hv dikin ku rojn wiha girng bibin sedem yekt, birat aştiy di nava gel Kurd de. Lewra rya aştiya bi geln din re, di birat aştiya yekitiya gel Kurd de derbas dibe!

Em hvdar in ku hem rxistinn Kurdan carek din li ser mana Newroz bifikirin bi angr v man cejna xwe proz bikin.
Cejna Newroz li hem Gel Kurd li chan proz be!

Bi silavn birat
2002.03.17

 

Newroz bihar e!

Birano rabin Newroz bihare
Dil bi xwn nexweş e birndare
Welat min dl li bin dest neyare
Dil min pare b, b pare pare

Welat-min kan b zozan war im
Dixnim kewribat ser zinar im
Li qada xurbet bwelat mam
Dilbixwn im dikim zarn heware

Kan welat min war min kan
Kan Serheda min Ameda min kan
Weki leyi ji avan xwn dikişe
Gula min dl dijmin xwnxware

B kes im kes li ara min nay
B Gula xwe ez i bikim dunyay
Agir evn sohtim sersala me hat
Ev i derde birn kre xedare

Bihare xuln ketiye em ava
Sersal Newroz hat ser ser ava
Li benda me ye fire bavjin gava
Li Kurdistan zarn fzare

Rexne li hinek nivskaran, em Krt yan j Kurd in?

Ez dixwazim bi v nivsa han bidem zann, ku nav me Krt nne belku Kurd e. Kamalstan xwedgirav bi nav pşverbn gelek tiştn ku bbn perek ji jyana Osmanyan guherandin. Yek ji wan j herf bn, ji tpn ereb kirin tipn latn bi v away xwestin gel tirk diroka xwe nasnekin ji droka xwe drkevin.

Bigor bawerya min, her iqas rejma fasst di her gus jyan de bi serneketinin, l di v war de bi serketinin. Hn bjin ; ima? Nzama faşst pişt heftpnc sal teze encam w derdikeve hol. Kemalst

antikemalst, musilman an j SoreSgern tirk hem di bin bandora rejma faşsta da mane bi w ava tirş tel mejy wan hatine şştin.

Kemalstan nav erdengerya Kurdistan, nav kurd ew tiştn ku bhna kurd j dihatin hem guhern, hetan nav slam j guhern. Di v war de ziman zaney kurd M. Emn bozarslan lkolnek gelek baş kir.

Bi guherandina tipa ( D ) bi ( T ) guherinek gelek mezin di esl peyv di mana peyv de kir. Dn bi mana Ol e. L dema tu herfa D bike T w dem (dn) dibe (tn), bi ereb ji hcr ( ncir ) re t gotin tn. W dem Nuredn dibe Nretin, Nuredn bi mana ronahya dn e, l Nretin dibe ronahya hcir her wisa j Necmedin, Semsedin Kurd. (Kurd j dibe kurt, bi mana kin-kısa)

Mixabin gelek nivskarn kurd j, di bin w bandor de mane wek Kemalstan dinivsinin. Di nivsn xwe yn tirk de dinivsinin Kurdistan, l nav kurd j dikin krt vaya j şaştyek pirr mezine. Dema nav Kurdan krt be, w dem gerek em Krtistan! binivsinin. Hinek nivskar j, dinivsn xwe de "komara tirk" dinivsinin, ez dixwazim pirskim, ma i dem sivl li tirky bye desthiladar? Ne tim leşker li tirky serdest in di hilbijartinan de tirk bi nav hilbijartina serokwezir hilbijartinan dikin, l di esl xwe de belku cihgir segreter sergiştya leşker hildibijrin. Di dema serokwezrya Necmedn Erbakan de, bi nav biryarn 28 sibat baş xwyakir. jar bi v away nav w dibe i hun bi xwe bifikirin.

Di van demin daw de nav kurd li tirky qedexe dikin bi mabest navn kurd ne li gor kultura mil ji urf edet quraln exlaq tirkan e. dixwazin tirkya xweya kor kulek ji peyvn beyan safikin!. Raste peyvn kurd ji tirki re peyvn biyan ne ji ber ku kurd miletek biser xwe ye ne tirk in, hetan duh j digotin kurd tunene, an ji tirkn ya ne. L niha j dibjin peyvn biyan, peyvn Frans, ngilz latin ne peyvn biyan nin, di dema serxwebna komara leşkerya tirk de Fransa Ingilzan piştgirya tirkan kirin komara kemalst damezirandin, kurdan xincer li nava dil tirkan de ikdikirin jin, zarok, kal pr dikuştin!.. ji ber van karan ro nav kurd li tirkiy qedexe dikin.

Bi gotinan meriv nabe demokrat, hun bi nav demokrasy dktatory dimeşnin dinya dizane ry we tim reş e. Bi qas dewleta kemalst, kurd j gunehkar in bi nav komara demokrat hun dixwazin pirsgirka kurd li tirky bidin temirandin. Di saln 1980an de me dizanb w aqbeta we were li v war bisekine.

Drev Marx kominst, Kurdistan, Kurdistana Mezin, serok netew, komara demokrat, perwerda bi ziman kurd paş j bila herkesek di mala xwe de kurd qisekin, mesela xişexiş paş j, we dev ji xişexiş j berda! Van hem karn we yn besl basas xizmeta gel kurd nekir nake j.

Dema em herkes di mala xwe de kurd frbibin, bona i şerr panzdeh salan hete kirin? Bona i s hezar gund hate şewitandin du milyon kurdn ku kakil ziman kurd bn kober bn di metrepolan de j asmle bn, re r bi r man? hwd..

Gelo ma we qet droka Kurdistan nexwendib, aqbeta Şx Sed, Mala Bedirxanan, Simko, Şx Ubedullah Nehr Xalid beg Cibr nehat bra we? Dema hun roja ewil hatin girtin we dev ji hem esl esasn xwe berda we got ez dixwazim bibim xizmetkar kemalstan? Ma we nizanb ew dewleta ku hun teslm kemalstan kirye şertek w ji, ji komara kemalst heye ku we nexeniqne? An j hun ji xdam tirsyan we xwest bi v away belku xwe bid xilaskirin?

Grlay PKK wek şran li yan şerr dikirin ji bona bi dlt nekeve dest dijmin leş xwe bi bomb diteqandin wek qehremanan candidan. Cenab zat we j, li cem Hafiz Esad paldab zik xwe bi xwarina nsk mezin kir, l dema hun hatin girtin ketin ber mehkem ima we bi qas wan ken kurd yn li ya xwe bipeqandin, ber xwe neda bi cger ne bn?

Digel selavwn germ 2002 03 09
Dilbirn
Erkekler ağlamaz - Metin

Ağlamak zayıflık belirtisi midir? Ağlamak kadınların ss de erkeklere yakışmaz mı?...
" Koskoca adam ağladı...Hem de hngr hngr..." Ağlayamaz mı yani, insan değil mi o?

Neden ağlamak gelir de ilerinden,kendilerini tutarlar ki,onun yerine bi sigara yakarlar, ya da başka yne evirirler yzlerini...

Bu empozenin esiri mi olmuşlar: Erkekler ağlamaz...

Ağlamak ruhun feryadı değil midir, kalb sızlayınca; acıyınca; yanınca dklmez mi gzyaşı? Erkekler ağlamıyorsa eğer ya kapleri taş olmuş, ya gurur gzpınarlarını kurutmuş, ya da kadınların keşfedemediği bir metod bulmuşlar sinelerinin feryadını
izhar edecek...

Enes Bin Malik radıyallahu anh, Rasulullah aleyhisselam efendimizin şyle buyurduğunu anlattı:
"Akan yaşı ile ağ gelen ve zayıflayan bir gz, Allah Teala ateşte yakmayı haram kılar.
O yaş sahibinin gzne akarsa...sıkıntı ve zillet grmez. İyilik babından hangi amel olursa olsun onun bir sevabı vardır.
Gz yaşı başka...O ateşin alevini sndrr.
Bir mmet iinde Allah yolunda haşyet duyup ağlayan varsa.. onun gzyaşı hrmetine, o mmete Allah- Teala merhamet eder."

Kaab el-ahbar radıyallahu anh şyle demiştir:
"Allah korkusu ile ağladığımda, gzyaşlarımın yanaklarıma akması, benim iin ağırlğımca altın sadaka vermekten daha hoştur. Allah korkusundan ağlayan bir kimsenin yere dşen gzyaşı, hararetten buhar olur, semaya ıkar; bir daha da dnmez. Tıpkı gkten inen yağmurun bir daha gğe ıkayacağı gibi. Bunların nasıl dnş olmazsa, dnyada Allah iin ağlayana da cehennem ateşi dokunmaz... "

İkrime,İbn-i Abbas'ın radıyallahu anh,şyle dediğini anlatıyor:
"Bir gz,ancak Allah'ın fazlı ile ağlar.Melek,bir kimsenin kalbini silip temizlemedike, gz ağlayamaz."

Temim-i Dari'nin,radıyallahu anh,şu ayet-i kerimeyi sabaha kadar tekrar tekrar okuyup ağladığı rivayet edildi:
"Yoksa ktlkleri kazananlar,kendilerini,iman edip iyi iyi amel ve hareketlerde bulunanlar gibi mi yapacağız sanıyorlar?" (45/21) (Tenbihul Gafilin) Onlar Allah korkusuyla yle ok gzyaşı dkyorlardı ki...
Sadece Allah korkusu sebebiyle mi, hayır, naar bir kardeşin haline ağlayan da vardı:

Yiğitlik, mertlik, adalet timsali Hz mer, radıyallahu anh, birgn ağlayarak (ağlamak zayıflık olsaydı o mert sahabi ağlar mıydı..)
Rasulullah'ın huzuruna ıkar ve Rasulullah aleyhissalatu vesselam ona sorar:

" Ya mer, neden ağlarsın?
-Ya Rasulalallah,kapıda bir gen var, yle ağlıyor ki ciğerimi yaktı.."

Bunun zerine genci ieri almasını emreder,gen ağlayarak ieri girer...
Rasulallah sorar: Seni byle ağlatan nedir?
-Ya Rasulallah,gnahlarımın okluğundan ağlıyorum, gazablı Cebbar

Allah'ın bana gazabından korkuyorum...
Aralarında geen konuşmadan sonra,en sonunda gen gnahlarını itiraf eder:

-Ben kefen soyucuyum, yedi yıldan beri kabirleri aarım. En son, ensardan birinin kızı ld, gittim kabri atım, kefeni soyup ıkardım, şeytan beni altetti ve onunla nefsimi de krelttim..."

O gen szn bitirir bitirmez Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem rperdi,ayağa kalktı ve:
" Ey fasık, cehenneme yle layıksın ki!
Derhal buradan ık..."

O gen, ıkıp gitti. Tam kırk gece, Allah'a yalvardı. Kırkıncı gece, başını semaya kaldırdı ve:

"Ey Muhammed'in, Adem'in, Havva'nın Allah'ı. Eğer ben bağışlandıysam, Muhammed'e ve arkadaşlarına bildir.
Bağışlanmadıysam, semadan bir ateş gnder beni yaksın.Ahiret azabından beni kurtar..."

Bunun zerine Cebrail aleyhisselam geldi, Allah Azze ve Celle'nin selamını Habibine arzettikten sonra şyle dedi:
-Allah Teala soruyor: Halkı sen mi yarattın?
-Hayır,beni de cmle halkı da Allah yarattı.
-Soruyor:Onların rızkını sen mi veriyorsun?
-Hayır, onların da benim de rızkımızı Allah veriyor.
-Soruyor: Onların tevbesini Allah mı kabul buyuracak yoksa sen mi?
-hayır, benim tevbemi de onların tevbesini de Allah kabul buyuracak.
-Allah Teala emir veriyor: O kulumun tevbesini tevbeden sayacaksın. Ben de, onun tevbesini kabul ettim.
Bundan sonra, Rasulallah o genci ağırdı, mjdeledi... ( Tenbihul Gafilin )

Gzyaşı zahirde gzden aksa da, aslında kalbimizden, ciğerlerimizden
sklp gelen bir rahmet tecellisi, kadın erkek ayırt edilmeden bahşedilmiş bir hediye...
Gnahlara denen diyet... Gzyaşı kalbin soğukluğunu gideren bir meltem, gzyaşı ruha akan esin... gzyaşı iskenceler altın olan Mslmanlara... gzyaşı Zulme uğrayıp sahipsiz kalanlara... gzyaşı Byk Şeytanın Dktğ kanlara... gzyaşı şehadete.. gzyaşı Allah cc Kulluga... gzyaşı Hepimize, Hepinize... ağlamamak yakışır, nk Allah cc iin akan her gzyaşında Rahmet, Bereket ve pişmanlık vardir... Evet Kul olana kadar aglamak... mmet olana kadar ağlamak... Zulm bitip Din hakim olana kadar ağlamak... Zafere kadar ağlamak... Dertli insan ağlar kadın erkek varketmez biz Kadınıyla, erkeği ile dertliyiz Derdimiz Allah cc kul olmak ve yolunda lmektir... ve diyorumki Şehadete kadar ağlamak...

Ağlayamıyor musunuz?
Erkekseniz ağlayın...!!

Metin

ln bakur rojhilat Kurdistan (1) - Cankurd

Dr. O. Blau
Wergerandin ji Alman: Cankurd / 2001
(Jder: Kurdische Sammlungen von Albert Socin, St.-Ptersbourg, 1890)

Li w skoşeya balkş, ku di ort de seriy rmetdar Ararat bi ser s memleketan de dinre kum w di s golan de dixuye; Gk li hermn Uris, Şah li n Faris zirey Van (Behra Wan) li n Turk, pşxaneyn s neteweyan dikevin di nav hev de, ewn girday s baweriyn ol yn, ku li hember hev din rawestne.
Ji rojava bakur ve c warn Ermen, ji rojhilat ve ln Turkmen ji başr ve ln Kurd ta v quncik, ber bi jor ve. 

Li hevna qewxiyan darbendn, ku siroşt ramyariy, netewayet baweriy di nav gelan de danne, hn ranekirine, l dsa j are nne li ber pşketina hevnzbna tevan, b ku taybetiyn her aliyek tev li n din bibin, girkeka siqa bi navhevketineke ethnograf pda bibe.

Lew re ber dem derbas dibe, div kevnecihn van neteweyan ji zann re bn servedan, ber ku ewan bi tevay berş (winda) dibin. Div di ser de, bi hajkirineke taybet li ser ln kurd bizaveke wilo bite kirin, ku xweybna wan ji tevan btir bingef e.

Di ser de, ar ln Kurdan, ku naveya wan welat navbera s zireyan e: Celal, Melanl, Şikak Heyderanl ne. 

Celal ji Kurdan tevan btir li dervey tkiliya bi destra lan re ne, ewa ku ji aliy ln başr ve hatiye paristin. Wek awa ewan ji aliy cgah xwe ve n tev drtir pijiqiyane ji navika Kurdistan, wilo j  wan pir nijadn ne kurd di nav xwe de birine, ew xna ermen, yezd ([1][1]) turkmen tev li ya wan bye.

Wek t gotin ([2][2]) wan nav xwe ji şehzadek (mrek) ermen y hzdar cengawer bi nav Celal birine ([3][3]), ew ku bi sedan sal ber jiyaye, lek Kurd di berdestiya w de b. Ji aliy ziman ve dij bi v yek tişt nne, ji ber ku hevalbendiyn din j, bo nimne wek desteyn derwşn Celal, li Multan, ku bi Seyid Celal El-Buxar hatine navkirin, ewan j bi w şwey bne xudan nav xwe, wek awa lan pir caran xwe bi navn mrn xwe nav dikin. Ew nimne taybetiyeke, ku di v nav de, li ser pirsn pircark, ku min ji Celaliyan pirs kirine, ka wan xwe ji kijan ln Kurdan dijimartin ji kijan malbat hatine, ji min re herdem bersivek didan, ku ewan ten Celal ne tev Celal ne. Ten yek bo min got, ku bavpr w kurdek Dumbel b: beravkirinek, ku min nikan b tiştek ji w derxista ji ber ku min nedikar bi pey nav daw ketama, ta carek min di destnivseke ferhengeke geograf da, ya ku Nmetullah Şraw nivis b, ev ik dt: Dunbel (bi Dam li gel Dal.) nav lek ye (tafeyeke) Kurdan e, ewan Qizilbaşin, bi Turk dipeyivin ewan Şne, c war wan wlayeta Xoy ye ([4][4]) hew..

Ji ber ku niha (mebest di dawiya sedsala nozdeh de) di herma Xoy da h Kurdn koer ne cwarin. Diyare jmayn wan ln xwe di wan der dorn iyay da bi ich kirine, ku ciyn niştewariya Celal ne ([5][5]). Ez btir di w yek de dibnim, ku nav Celal di binyada xwe de h ne nav netewey y van Kurdan e, l ew nşaneke bangewazkirin ye (nav lexem e-Wergr), di ser de, di nav niderdora wan de, ku ji netewayetiya kurd ne  pijiqne, ew nav li wan hatiye kirin. Wek din j di Turk de ev alkar bo rohnkirina nav Celal , ku Celal bi wateya dewletdişkon serhildr e. Ji aliyek d ve, tiştek seyr e, ku ev nav y hem binemaln Kurdan, n di berdestiya mr Ermen Celal de bn, ji aliyek din ve, ne wek serohata ln Kurdan n mezin e,  ku malbatn xwe li gor navn mrn xwe nav dikirin (Ez dibnim, niviskar di vir de  ketiye ewtiyeke mezin, gava Celaliyan bi mrek Ermen nav dike- Wergr).

Dibe, ku destekariya pevn cengewar talankeriya Celaliyan li hember hers dewletn hevsnor re, ew rmetnav ji wan re an be. Herhal wan bi xwe j ji xwe re ew nav wek nşan birine bi kmas niha ew lnav bo cihkirina xwe di v navey de bi kar t. Hzbna v l bi 5000 kon hatiye diyarkirin, ku di bin fermandariya serak jtirs Ateş Axa de ne. Ew j bi xwe xkmend (Tehsldar) serdar Mako, El Xan e. Wargeh serekn Celal di mehn zivistan de senceqa Mako ye li ber Ak Gl, ku iyagoleke bik a bi masiyan zengn e, dorgera w dora 3 katan e, ewan bi cih bne.

Li vir ewan hin caran di gundn xwe yn taybet de dijn carinan j tev li lin din in, ku ewan j girday El Xan in. Ewn paşn evin: Pareke ji Milanl Heyderanl, ji ewa daw, şaxek ji Brukiyan heye, em careke din prg wan bn. Pişt re ln serbixwe yn Kendkan, Bankan, Misirkan, Zindkan, li dawiy Karakoyunl, ku ne sade Kurd e, div ewan j ji n li dor Xoy rdinin cih bixuyin, Yezd, ku ne ji wan Kurdan in ne ji Turkmenan in, wek ln hogir tn dtin (Wek ln serbixwe tn jimartin- Wergr).

Gundn serekn n, ku li derdora Ak Gl dema zivistan xelk xwe dihwirnin, evin: Xorof, Pncer, Tambat, Jrklp ([6][6]), Zendşana, Balla, Mewl, Şidd, Zekrl-Kargo- El, Terekeme, Indşe, zgn, Nasik, Kosdu, Karabulak, Adagan, Tkme (Div ev bi ewa ku nav w j wilo ye li paş Ararat bik cwar bye, ney guhartin), ji van p ve hn du gundn din j hene, l ekdar min , ku kurdek ji Mako ye, navn wan ji br kirine.

Celal di teviya v navey de hzdartirn belavtirn l e. embera barkirina wan parek ji iyayn snor yn Faris-Turk digire, ku li başr rojhilat deşta Kara-Ainah ye, rojavay Diyadn Balikgol t snorkirin, bakur- ber bi bakur rojava ve herma Ararat ta bi qerax Araxes (Araks).

Hema berfa iyan dest pdike ku bihele, ewan dev ji Kişlak (Zivistangeh) xwe berdidin, ku ber bi Yayleyn (Zozanan-Havngehn) xwe bar bikin. Ew bi pezn xwe ve, di ser de, bi em re di robar re dadikevin, ew di nihal Kara-Ainah re ber bi Mako ve diherike pişt re xwe bi rbirrk davjin ser rya karwanan, ewa rya ku Erzerum Tebrz bi hevdu ve gir dide, di 3 katan de li jriya Bayezd snor tirk derbas dikin. Li gor pketina wan, ku li v herm an li w dibe, v ry iya an w ry din digirin, da bavjin ser karwann bihar. Van talanan di Gulan an Hizran de her sal dibin wilo dirj dikin, ta snorparzn Faris an Turk pwst dibnin, ku bi deselatdariya ekdar wan ji v yek rawestnin.

Dema ez di Hizran a 1857 de di w snor re derbas bm min şevna xwe li Kilisakend kir, bi hatina me re qeral bi nişk hat agahdar kirin, ku Celaliyan di şevn de bi hezar konan li Defl, di rya pan de, ku katek dr adiregeha qeralgeh ye, kon vegirtine, hema pez du gundan derkirine karwanek şelandine, di pevna wan de li gel karwan hinde kes birndar bne. Ji ber xedarbna dijwar alakiya ku Celal p hrişn xwe yn talann xwe dikin, tirs avtine diln hem daniştvann aşt n li deşt. Hn piştvaniya ekdar ciln xwe ne kirine ber xwe, talankeran xwe bi şn ve kişandibn berqefn iyan, ku kesek nema bi pey wan dikeve. Ji dehan sal ve rw tev li ser van kiryarn xwn yn Celal dipeyivin. Di dema n de egereke taybet pda bye, ku dihle ewan bi btir viyan, bavjin ser herma Ovak a qeral Faris. Ev j Xelfe Kol Xan e, ew ku Wagner di bin nav Xul Xan de dinase ([7][7]), kurek w heye, Kerm Axa, y ku demeke dirj li xangeha El Xan Mako derbas kirib. Li wir Fatme ya bedew, dota qza tenha ya serwer kurd ji w hezkirib, loran bav w min ne kirib kea xwe bide w, ew ke pişt gelek karn nebaş dijwar revand naveya Ovak. Ji ber v yek El Xan bi 3000 ekdar avt ser Ovak gef gurr dan, ku ew tev bide ber agir şr gava dota w zavay nehezkir nedin dest w.

Hng Urisan di cengn xwe yn paşn de dij bi Turkan Beyazd bi dest xwe ve an bn, hzeke Uris j li nzka snor li girn Kasdol b. Kul Xan ji tengerewş alkar ji serdar wan xast, wan j bi gotineke hişk, ji ber tkiliya baş bi El Xan re, ku dostan di nav wan de heb, kan bn w bo vekişan ji wir bilivnin. Ew vegeriya , l her sal Celaliyn xwe dişandin ser wan, ku ziyann talan bigihnin naveyn Kul Xan, ku seriy qeral şah dişandin. Di dema ku hovtiya premr delve ji xwe re distand, Kerm Axa Fatme Xanim di qonaxa Kilissakend de dijiyan, ewa ku li dergahn w du gur du qo qoikn koviyan, ku ji nr  bi dest ketine, hatine tij kirin daliqandin. Jneke xanedan derbas dikirin, ew mna Nemrd iyan, ewa din j wek durreya Ovak.

Gava ku Celal xwe di dijwariya pşvehatina cendirmeyan an hzn ferm de dibnin, ten  ji wan ve rna şevek pwste, ku xwe bigihnin nav herma tirk. Ev qirac bik Kas Gol ye, l tr rgeh e, ew der, ku adirgeha hem Kurdn ji gavanan hevser in bo 40 rojn havn ye, ango ji Gulan ve ta bi destpka Ab. Di v dem de, n ku li ber zireya bik a nav qirac j hatiye hetan rgeh şn dimnin, qoandariya tirk  li hember wan e, di rya karwann ku ji Tebrz ve bi bar pertaln xwe ve, li wir pnc rojan cwar dibin. Bi ser ve j, ji ber şnbna geya wilo dixuye, ku delveyeke asan bo talan dibe, ewa ku hewesa Kurdan bilind dike, dihle, ku ewan ji berqefn zinaran ve binrin, ka sewalek ver bye, an xirarek pertalan b pawan li nzk wan e, derdora ryn qoandariy, ku karbidestn w di v adirgeha havn de, bi kmtir paristina ekdar mane. L gava qoandar ji adirn xwe vedigerin zivistangeha Kizil-Dize (Kela Sor Wergr) nav kunkn erd (maxn di zevn de- Wergr), Kurd j dev ji rgehn w tengenewal berdidin, Celal hinek ber bi ry Ararat ve vedikişin hinek j bi pişta iyan ve, bi aliy Diyadn ve diin. Di w nav de hinek obn Kurdan n din tev li wan dibin, ji ewn ku zivistangehn (qişlaqn) wan li herma turk an rs ne, bi wan re rgehan parve dikin, an j penahendn, ku ji aliy xn ve kurdin, tev li wan dibin, ewn ku ji ber ramyariya karbidestn turk a ji chilkirin an j ji ber tirsa Nzam, mrzay mezin, an Sar (Keyser Urisan-Wergr)  xwe didin aliyek dsa vedigerin jna koeriy. Wilo qelf Celaliyan her sal bi gelek seriyn din dirjtir dibe, bi taybet ji destpka cengn rs-turk yn dawn ve. ln biktir, ku di zozanan (yayleyan) de tev li Celaliyan dibin, Edem, Sipirl hinek şax binemaln Heyderanl. ln ku ji aliy fermandariya turk ve li Diyadn li derdora w hatine cwarkirin evin: Sivkanl, Memanl, Edemanl ne, n pşn ji van, Silal ye, evin ku em careke din bn ser wan, n din j di koka xwe de Heyderanl ne. Li gor nv ewan ji Edem yn koerin. Wilo pir ln kurd bi du navan tn navkirin, yek kurt yek dirjtir, b ku ciyawaziyek di watey de bite bi cih kirin, bi kar tn.

Wilo mera Svkl li gel Svkanl, Kazl li Kazkanl, Manekl li gel Mankanl, Mela li gel Melanl, Sumay li gel Sumayl, Maror li gel Maloranl dibihse; rewşeke, ku ciyawaziyn di navbera gotinn rwiyan de, rave dike. Ez bawerim, ku min beravkirinek aniye zimn, ku navşweyn dirjtir bo par cwarby ji maln l btir bi kar t (Niviskar peyva ereb reaya - رعايا  bi kar aniye-Wergr)  şweya kurt, ters w yek, bo malbatn koer t gotin ( Niviskar peyva ko - كوﭺ  bi kar aniye-Wergr), L Kurd bi xwe v yek nakin serohat. Ger (Koer) be ([8][8]), di navbera wan de i hevbend namne, n cwar by ji aliy birayn koer ve tn nizimkirin zorlkirin. Ewana kmtir as ne, l mera nikane wrekiya wan a serohat wek yn koern serbixwe wilo bilind bibne. Lawaz daketina jinn kurd li gundn derdora Bayezd Diyadn di nav Osmanliyn wan hlanan de bi rast heye. Celal pesna xwe didin, ku ewan hem koerin, l di rastniy de, tev ku li ser zevnn faris, tirk rs pezn xwe dirnin, ne Şah, ne Sultan ne j Sar wek serak ji xwe re min dikin, ten El Xan ji Mako mezintirn serdar ye li ba wan, ciwanmrek la wan e xanedantir e di nav giş axan de. Di herma olkirina Celal de snor wan ji aliy başr başr rojhilat ve digihe Melanl an (Mela-Kurd) ewan bi (Mlanl an Mlan) j tn navkirin. Ewan ji pişta Heyderanl ne. L ji z ve bne wek desteyeke (Tafeyeke) bi ser xwe bi tevlbna bermayn hinek ln bi hz bne. Navenda zozana (Kişlaqa) wan iyay Kotr e iyayn di navbera Kara Ainah Xoy de ne. Di nexşeyan de ev girka v iyay wek adet Clan Dax (iyay Maran-Wergr) t navkirin. Bilindtirn herdu seriyan bi bkl Swandax tn navkirin. Zincra iyayn vulkan, ku w girk bi zincra Ararat ve girdide, bi navek hevrey Mamiş Xan t navkirin, navek ku li gel navn herma w hl wek Mamiş-Şerf Mamişan, wa la kurd, ya ku bi nav Mamiş niha Fraser w ji Bilbas bi bra me tne.([9][9]) Ev xza iyan hermeke faris ye, bel ew naveya Kotr ser ji n ve ketiye dest Tirkan. Di van xzikn diyarkir de Melanl ten di pnc gundan de li ser zevn faris ne: Kurdkend, Kara-Axa, Kizilşe-Kela, Karakş Karpt, bi tev li naveya herikna Ak-ay (em Sip-Wergr) di nav iyan de li ser qerax w y rast, cwarin. Btir bi başr de navbera ork Xoy de, hn xirabeyn belengaz n Xan Kurdik hene, ku cwarbna Kurdan a ber li wir nşan didin, l niha Kurdan wan c war berdan e.

Ters v yek t gotin, ku li sirtn rojavay iyay Mamiş Xan, leke Kurdan heye, ku ne di bin dest Tirkan de ne j di bin y Farisan de ye. Hevpişt Melanl ye nav w Ellend e, li wir cwar bye gelek gundn w kiştkal hene, wek şaxin taybet ji Kurdn Melanl, ji min re hatin gotin; Melanl bi xwe, Lvanl, Sarml Kseler, ev nav paşn ten wek turk-faris y bo pkenn dixuye, ku ji kosebna ryn wan hatiye. Di herma wan de j, hinek obn van lan li kenaran belavin, wek Heyderanl li rojava Şikak li başr iyay Kotr. Wilo wek nimne di saln dawn de Marxur an Malxur ji Heyderanl di nav Mela (Milan) de, ku li Clandax cwar bne, niha ji n ve ber bi memleketa Urum ve ne, ku bi w nav ta niha hem Kurd hem j Turkmen wan naveyn anatol ermen yn qeyseriya ynan ya ber navdikin. Min ewan pişt demek li nzka Melazgerd bi terzek koer di bin nav Malxuranl de dtin. Mela ro j bi tevay serberdayek xav, xirap gemar ye wek Celal. Ez prg kobneke wan di navbera Haram Qere-Ainah de hatin, ku li kenar başr deşt di, di w dem de, ku Celal kenar bakura girtib. Ew ob dora 200 gayn barkir b, ku kon zar z hilgirtibn. Mr jin, btir bi peyat din, pir km malbatek suwar heb. Di rewşeke wilo de, div mr bi ek li ser paşqirka hesp ba, jin tev li zarokan li ser paşpişta hesp ba. Karwan wan hejar belengaz nşan dida, pezn ku hin hezar gav bi pey wan ketibn, pir hindik jar dixuyan, ten mrmezin ob, ku xanedan rmetdar dixuya, serl wan dora 200 gav di ser de bi suwar di li gel w ten jineke ciwan rindik, ku bi şweyeke cilberkirina ne cuda ji n din, li mehneke gewrequrşn suwar bb. Ew bi xwe, Hesen Axa, ku ciwanek geş xurt, dmen rmetdar serbilind b, silav bi Selameleykum([10][10]) dida, ew pir li w dihat di peyvn de xwe wek xudan serohatinek hja diyar dikir, ku tgihşt rastiyar dixuya. Ew fermandar btir ji 800 kon b, ji 2500 konn an xaneyn Melan bi gişt. Dihat beravkirin, her xaneyek xudan konek b, ku di orta w de perdeyek heb, aliyek bo xwemal b y din j bo jin zarokan b. Ten bo serl bi taybet xanedanan konek cuda ji hermn (حريم) wan re heb, kona kurd ya adet li ser 6-8 stnan e, her yek ji wan 2- 2 Zollan ( Zolleke alman 2 - 3.30 Centman e Wergr) qalind e, di ser wan re kon, ku ji my bizinan tev li hiriya reş mor a miyane, tevnekir hatiye rxistin, ji s aliyan ve dora nv bejmrek bi klekan ve daketiye ji bin ve bi benan hatiye girtin, aliy pşn wek adet bi tevay vekiriye an j bi xaliyan hatiye peandin. Bi singan ve li va al hespn xudan kon tn girdan, gava ew li mal be, di hindir de xal kulav tn rxistin, ta ciy ku agir t de t dadan, hla bermaliy j ji aliy pşn ve baş girtiye, bel t re t dtin.

Li başr naveya, ku Mela cwar bne, pişt zireya Urumyah ([11][11]), ku bi dirjiya kenar w y rojavay ta bi nzka zireya Wan, wargehn Şikak belavin, yek ji ln kurd yn sade mezin, ewa ku ez nav w wilo dinivsim, weku mera her dibihse j, Şikk (Şeqoiq li gor raporn misyoner yn amerk) an Şikxt, ku di dev gel de pir caran dibe Şkeft j. Di destnivsa Nmettullah de wilo ye:

(Şiqaq nam tafe est ez tewaf Kurd ez tewab Qizilbaş Mihel şan der Newah Tebrz Sirast شقاقى نام طايفه است أز طوايف كرد وأز توابع قزلباش محل ايشان ( در نواحى تبريز وسرايست    

Şikak nav lek ye ji ln Kurdan pkevn Qizilbaş, ware wan li naveyn Tebrz Sera ye.

Ew nav paşn dibe j ten nav hermek be, ku di navbera herdu zireyan de ye (Wan-Urumiyah Wergr) li naveya Albag. Nmetullah hza 60.000 mal dide v l. Niha ev l nema li derdorn Tebrz rdine, bel w xwe bi iyayn li snorn rojavay yn Aderbeycan hinek j xwe bi ser herma turk ve bi şn ve kişandiye. Li ba wan j hn rbaza l bi şweyek b xemtir maye. Bo yek serkş heye, ew j kesaniya serek malbata tewr xanedantir e. Niha, ji ber serhildana wan dij bi deselatdariya faris pir bi nav El Axa t navkirin, ew ku di iyan de li rojavay Urmiyah cwar e. Tafe li 7 lan parve dibe, navn wan ji min re axayek Sumay bi v terz gotine:

Sumay, Bodray, Tergewer, Mergewer, Gever, Mogor Şemisiddn. Bo her lek ji van axayek (serakek) heye, ji aliyek ve ji hla andeya ku dem bi dem btir damaran berdide kenarek zireya Urumiyah, ji aliyek ve ji ber hzdariya Kurdn serbixwe yn mrana Rowandoz, bergeha koberiy li ber wan hatiye tengkirin ten di nav naveya iyay ya zirav de, ewa ku li kenar rojavay y zirey (Urmiyah-Wergr) ji wan re dimne, gellekan ji wan j bi dehan sal e xwe ji jna koeriy cih kirine vehesa xwe di jna niştewariy de dtine. Hetan di bajr warn v al de j, bi nav ji ln Sumay Budray niştewar bne. Tergewer Mergewer li sirtn, ku bi navn wan in, li ser snorn turk-faris niştewar bne ([12][12]) Gavar Gever hn koerin, li aliy turk y geliy robar Nehel an Nihil([13][13]), li wir pir Nestor Filleh-Wergr tev li wan bne. Şemdn Mogor an Mukur li daw, btir li bakur-rojavay deştn Albag (Arrhapachitis) Marastan belav bne.

olistana mezin dewlemenda Albag di dema gera min de, di Augusta 1857 de, ji aliy pnc obn Mukur ve, ku di bin serkohiya Ahmed Axa de bn, hatibn girtin. ln koer yn serbixwe, ku li rojava- başr rojavay snorn naveya Şikak, Herg, Pak, Mikr, Zerzaw, Bilbas Caf kesaniyn tabelav n van hem lan, di nav Şikak de j li her derek belav in. Nav neqenc hovbaz av li talan, ku ber bi ser Şikak ketib, d pir winda bye.

Min ewana li her ciyek baş dtin, kiryar ne dijwar bn, li Dlman ewan her car dihatin bazarn heftey ji her hleke derdorn wir, btir yek rojk pir ji dr ve, ne km xwe tev li karwann bazargann nestor ermen dikirin, ku ji wir ta bi Wan, ta bi Urmiyah Tebrz din, hikariya bandora msyonxaneya amerk li gel pşdana civak serohat ya gelok gel bik Nestoriyan, li vir hebye. Pişt re zarava Şikak bi rya şandiyek amerk ji aliy rziman ferheng ve, d bite kar ann. Ew ne pir cih ji aliy hermn bakur ve t peyivanin, li gor beravkirinn min n, ku heta ji min hatiye min kiriye, l t de kmtir bjeyn, ku ji Ermen Turk hatine birin, hene bje, ku ji devzara Celal, Melanl Heyderanl ne.
Em ji n ve ber xwe ji snor bakur y naveya Şikak ve bidin bi Ararat ve, li deşta, ku di navbera Murdaay
Firate

 rojhilat li rojava bakur hatiye girtin ji rojhilat ve bi xza snorn turk-faris hatiye xzkirin, em perg la kurdn Heyderanl, an j btir xirabeyn wan bn, ji ber ku w j ji ber fermann fermandariya pir ji xweybn hevgirtina xwe ji dest daye. Li vir şaxeke rojavay yeke rojhilat ji va la jimarpir div ji hevdu cih bn nasn.


  Bonn, 23.03.2002
------------- -------------- --------------
1-Yezd Kurdin (Wergr)
2- Wagner, Reise nach Persien II, S. 232
3- Celal ne nav Ermeniyan e (Wergr)
4- Nav pirtk di pşgotin de wilo hatiye: Ktab Xerabet ntsab, fehresta w, ku di pşiy de ters w bi tevay şweyek din e: 
Ktab Xerayb ntsab Bustan Siyah e. Ew bi zar Faris ye hj n ye
5- Li gor Lerch (Mel. Asiat. II r. 642) Dumbl j niha (sedala 19) li bakur Palo dijn
6- Wilo dixuye, ku ji Jr-Kpr, ji pireya erd hatiye, ji ber ku bjeya Turk li ba. Ermeniyan her weku kpr, kirp tiştn wilo t guhartin.. (L bel Jr-Kpr bi Wateya pireya jrn e, ne pireya erd ye Cankurd)  
7- Wagner a. a.O.II, Rpel 231 311
8- Ji aliy tmymolog ve ev bo hem ln koer bi kart (Binre Lerch in Ml. Asiat III, Rpel 632) L ew dibne, ku nav snorkir t gotin, ne wek ew di rasti de belav e. Wilo nav Kara adir (Reşmal-Wergr) bo ln Kurdan t gotin, i cwar by i koer bin, li ba Kurdan hem mal (kon) reşin. Konn sip min ten carek dtin, li ba leke ne kurd ya li nzka Ervan b. Turkmen j di hin rewşan de bi Kara adir tn navkirin. (Di v binxzik de niviskar gotina er wek bjeyeke turk dibne-wergr) 
9- Fraser, Travel. In Koordistan. Rpel 102. Rastenav Bilbos, ku Fraser  aniye, hinek din Bulbas dinivisin, eve j  li gor Nmetullah Mscr. Bilbas e. Di dema w de ev l dora 20.000 xane b.
10- Silavdana Kurdan a adet (Selam Eleykum) e, ku bi (Selam Eleykum) t bersivdan
11-Nav rastir ji Urumiyah Urm ye, ji ber ku ew şwe lib a geografn ermen j heye (Care yekem, hn di sedsala 8 de, Ghevond li ba Şah Nazarian- Histoir des guerres des Arbaes, en Armnie, rpel 129) li ba xelk wir j, ten zar nivisk li ba hokiriyan, li ba Ereban   Farisan şweya mzay Urmiyah Urmmiyah pda kir, wek ji Mako, Makuyeh, ji Xanig,Xaniye, ji wan j Nmetullah wilo rave dike 
12- Min di hinek nexşeyan de Cergewer li ciy Tergewer dtiye, l ew şae ap ye
13- Ev em, ku bi ser herma Tigris (Dcle-Wergr) ve ye, ten li ba Morier Voyage en perse, II, p. 109 y apa frans de j dibnim

Cankurd 

Ava jiyana rezn mirovan
 
Kultur xeml xza mirova ye, derya qenc hjahy mirovy ye. Bi kurt meriv dikare bje kultur nasnama mirovy ye. Bi awak din meriv dikare bje kultur wek dekorasyonin Bircan- Qesir e. Dema meriv li qesrek ku ji hla mendisek de, mimareki de, ku bi hem dekorasyonan hatibe neqişandin mzeke, w dem taybetmendy w qesr ji xaniyn din qenctir xwya dike.

Her wisa j mirovin bi kultur ji yn b kultur wisa cuda ne.

Di herikandina kery mirovaty bi geşbun gulbahrokn jyana mirovan hetan roja ro "du tişt, du hja norm hene" ku nehatine guhertin nayn gurtin j.

Ew herdu tişt j ev in
Yekemin: Ol e.
Duwemin: Hjahy ml ne.

Ez bi destra we, nivsa xwe li ser v bingeh bi awak felsef bi domnim. Bigor zann tghştina xwe ji destpka jna mirovan ta daw lhatina jyan, wek kitin tizby davrekim bi awak bal ji we re şrovekim. L eger hn şaş xeletyn min bibnin rexne li min nekin, ez heq xwe li we helal nakim.

Xweda ( cc ) mirov bi şeklek gelek xweşik delal ji hem afirandyn din baştir qenctir afirandiye bi hin cewherin navxwey ji xemilandiye. Wek mej, fikir, hizir dilovan. Mirov bi van cewherin bnse xeml, xz mmaryn xwe yn mirov berfirehtir givriktir dike.

Ew mmaryana j ev in. Dilgerm, runerm, biken geş, xwedy exlaq paxiş pak, rastgo, Xewdiy qewl sozn xwe, bi curet, jhat, binams, bişeref biedeb, rzdar, sergiran, dilovan, birehim, edalet.... hwd.


Mirov dikare bje van mmaryana xeml xza her mirov ne her mirovek hginya w heye ku van mmaryanan bi karanna mej y xwe givriktir bike nasnama xwe ya mirovtiy bikemiline. ji vya re j t gutin Mimaryn kultur yan j xeml xza kultur.

Peyva kulturi, peyvek wisa berfirehe kure, wek kur behran bbini wek tirincin tav dijmin tartiyy e. Ji cil bergan ta urf edetan, ji exlaq tureyan ta rabun ruşkandina mirovan, ji qisekirin, rok ta sitranan, ji xwarin vexwarin ta hem goş derya jyana civaki re t gotin kultur. Dema mirov xwe berdide nava kultur, weki mirov tkeve nava deryak bbin bhn li merivan diikne, meriv dike nake nikare xwe ji ber pln w xelaske. Bi v away her kes bi gor higinya xwe parek ji derya kultur digire xwe p dixemilne.

Bi v tevgirdana han de, meriv dikare terefn mirovan y ern, pozetf dilovan bide tesbtkirin ku mabest ji mirovty j ev e.
 
Ez disa werim ser wan herdu tiştin di jyana mirovan de nayn guhertin, ku yek " Ole ye din hjahiy ml - netewiye " di din de pirr br bawer hatine derbasbune, pirr mparator, dewlet dktator hatine ne ku niha pirrin wan hatine ji br kirin navn wan di drok de nemane. L bi herikandina keriy mirovaty hetan roja ro Ol hjahy netew her rojbiroj bahatir bi qmetir dibe ji şax perrn njen diafirin, wek gulbaharokan jna mirovan dixemilne. Her miletek bi hjahi xwe yn ml tn naskirin hjahiy ml j kulture. Hinek mirov dibjin; ku kultur xew nuh dike dibjin; kultura kevin kevneperestye pwst d p tuneye, bi gor bawerya min ev tiştek ewt şaşe bbingehe pirr ji rast zann dr e. Ji ber ku ew kesana "nuhgirtin ne nuhkerin" bi e`rb j re tn gotin ( mucedd mutecedid ) ev herd peyvana pirr ji hevd dr in.

Nuhgirt: Ew kese ku pejirandina her tiştek n dike ji xwe re wek mode qebl dike li ser tu hmek bingehek namne, ji ber w yek ye xwe z wenda dike ji hem hjhy xwe yn netew bpardimin dema moda w tişt n derbasbu ew kes wek masy bav dimne nizane i bike şexsyeta xwe nasneke tu qedir qmeta w j li cem keseki namne.

Nuhker: Ew kese ku ew hjhy w y mil yn hatine ji brkirin di tartyin sevan de mane, careka din wana derdixne ronahy exlaq civak p di xemilne tim serbilnd xwed şexsyetek birumete.

Ol j temamker kultur ye. Xweda ( cc ) bi olan nasnama mirovan bihztir dike p dide zann. Rbaz jyana civak bi exlaqek li gor nirx mirovan mirovan ji exlaq heywan durdixne.

Digel silavin germ 2002 03 29
Dilbirin
Dibjin

Dibjin li welatek mna welat me
Hebn mirovn wek me
Ji sib heyan bi var
Din kar

Li nav zeviyan
Li dezgehan
Dikirin xebata ji bo nan
L kesek bi xwe re tiştek ne dihan
Ji bo end berxtan
Li xwe disotin jiyan...
Zarokn wan
Li kolana diman
Taz xwaş
Bir nenas
Mna pisk mirşkan
Mna mişkan....

Dibjin, tewata wan mirovan nema
Westan ji ber derd xema
Bi diz li avd hev nirn
avn tij hstir girn
Destd hev din leqandin
Ser ji hev re hejandin
Seriyn xwe li koletiy hildan
avd xwe bi xwn kildan
.... rabn ser xwe
bo jneka n
jneka Azadiy,
Wekheviy, Mirovatiy...

Dibjin suwarek qehreman
Heb li pş wan
Dil w bb pizot
Diqr li wan digot:
De hilbin, hilbin, hilbin
Nola şr piling bin
Bişknin dar zor
Nekevin bin lingan
Suwarn qada şer bin
Bi xener tivingan
Ser hildin li zor
Bo rmeta mirovan...

Dibjin, gelek ji wan hatin kuştin
Ewn din j hatin girtin
Li zindanan ji wan sotin
L drok negot ewan revn
Droka wan bi tpn zrn
Li her derek hat nivsn
Ji bo branna wan
Hersal dibin civn...
Er seriyn xwe neemandin
Tev, ku ben zincr li qirkn wan gerandin
zikd zarokn wan bi tjkn tivingan irandin..
Dibjin: Ewan Kurd bn,
Ber pir bn,
Suwarn rojhilat bn,
L wek wan j pir netewn mezin di tariya drok werbn..
winda bn..winda bn..

11.10.1995

Davete Geldik

Cagırdık btn kulları yalnız hakkın kulluguna
Mevlana gibi bizlerde isteyenler gelsin dedik
Cefada hoş sefada hoş islamdan gayrısı hep boş
Yunus gibi ilden ile dolaşıp davete geldik

Cihad actık btn kfre agzımızda tekbir ile
Allah'ın arslanı gibi kaleleri fethe geldik
Ey muminler muvahidler sehadet askıyla yananlar
Hoseyn gibi kerbelada lmne cenge geldik

Hak aşığı mansur gibi dar ağacında asılıp
Elimizle klmz gge savurmaya geldik
Hakkın bekası uğruna can veren yarenleriyle
Beddiuzzaman ile biz zindanlarda derse geldik

Aşıgız biz ask ehliyiz Allah'ın aşıklarıyız
Onun uğrunda binlerce başımız fedaya geldik
Cihad actık btn kfre ağzımızda tekbir ile
Allahın arslanı gibi kaleleri fethe geldik

(okuyucu mektubu)

Delala dil min - M.N.Yekta

Tu ji min xeyd ro qet xeber nad ma?
Bstheyşt min temam b avn min li rya te ma,
Te dil min nexweş tij kir ji kul xema,
L delala nav dil min i bikim tu bawer nak!

arşem e ro bstheyşt me temam b dsa,
Ne xeberek ne cewabek te neşand ji hrsa,
Ez ji wek te birndar im tu awan ez wisa,
L xezala dil rezl i bikim tu nsaf nak

Bedew e ew wek hv, hem wek roj bi nr,
Hiş aqil ji bo min neman, bme Mecnn meşhr,
Evndar bejna te me, hem bi nzk hem bi dr,
B nsaf dikim nakim, tu v mesaf nz nak!

Te li ber av min reş kiriye hem jinn chan,
Meh salan şev rojan ji bo te dikim fxan,
Dixwazim ez te bibnim, tu ji min re bib xuyan,
L şepala bbext soz i bjim j tu fm nak!

Dostlardan mektup var - 2002.03.31

GELLİ HEVALIN BAŞ
EZ PIR SIPASYAXI WA DIKIM.

EZ PIR NIZANIM NIVİSANDA KURDİ BIKIM.EZ QEBUL DIKIM EW KIMASİYA MINE.

AMA EZ DUKARIM ŞOREKIM (XEBERDIM).

LI WE PIR TIŞTI XUŞ DIKIN.WEN NABUN EM BIN AHAQAS NUKARIN JI HEMU DENGİ KURDA BIBİSİNİN.EZ ZANENDE DUXWİNİM. KERDA TARİQ 3..

EZ BAJARI Mrsini DUXWİM.LI BAJARIMIN BAZİDE(DOĞUBAYAZIT)

LI BAJARIMEDA DENGBİJEK HEBU.EW DENBEJ MIRİYE.EZ DUXWAZIM LI TERİQA WİYA YEKJİ HELBESTEY Wİ BIN PIRTUKEKİDA TOPKIM BI ZIMANIMEDA. EZ Wİ NİVİSANDİNİ XWE WERA BŞİNİM WEN TUKARIN Wİ TUXIN PIRTUK.WEK ADARİYAMIN HEBUYA MI XWE EV TUXISTA purtık..

XWE BAŞ MEZKIN...
WELAT HWİYA WEYE

aser

--------------------------------------------------------------------------------


Merheba, min dxwest ku ez bi ziman xwe y zikmai bi we re iaxifm( bipeyvim, l mixabin v gav him dema min kurt e, him ji di aliy nivisandin de ew kas nebas im.Ji v sedem ez v gav bizivirim ziman Tirki.

Hibir halk ya da ulus yoktur ki tarihleri Krtlerinki kadar acilarla, zntlerle,kan ve gzyasiyla dolu olsun.Bu kader mi? Degil.Peki, neden?

Nfuslari bir Krt ili nfusuna esit halklar devlet olur iken biz -drt parada-nfusu 40 milyonu askin bir millet daha varligimizi kanitlama pesindeyiz. Bu, bizim iin de Uygar Dnya iin de ayiptir, utan vericidir. Bizim iin ayip ve utan vericidir nk; biz hala birbirimizi sevmeyi, birbirimize katlanabilmeyi, birbirimize yardimci olmayi,"Tut elimden, tutayim elinden" demeyi grenemedik.

Uygar Dnya iin ayip ve utan vericidir,nk; uygar olmak demokrasiye,insan haklarina,varolma ve varligini gelistirip srdrebilme hakkina saygili olmak demektir."Sen hangi uygar dnyadan szediyorsun?" diyebilirsiniz; hatta "Birak byle bir dnyayi, byle bir lke var mi?" da diyebilirsiniz. Kapitalizmin acimasizligini, emperyalizmin kan emiciligini ve de bunlarin son versiyonu globalizmi de az-ok bilirim.

nce kendi bgrmzdeki oku ikarabilirsek baskasinin gzndeki pe de sirayi getirecegiz.Bunun iin ne yapmali?

Yk agir, yol uzundur; ancak yapilacaklar nerdeyse ters orantilidir:
1)Birbirimizi sevmeyi, birbirimize katlanabilmeyi grenecegiz,gretecegiz.

2)Birimize karsi yapilan olumsuzlugu,ugursuzlugu bize yapilmis gibi karsi duracagiz.

3)"Nemelazimcilik" yasamimizin hi bir alaninda yer almayacak. Bu madde bile birok seyi zmeye yeter. Bunlarin basarilmasinda aydinlarimiza, sanatilarimiza, basin-yayin organlirimiza, kurum-kuruluslarimiza kisacasi hepimize ciddi grev ve sorumluluklar dsyor.

Smrsz-talansiz, zulmn aci ve kederin olmadigi; herkesin Kardese yasayabilecegi bir dnyanin kurulabilmesi ynndeki alismalarinizda basarilar dilerim.

SAYGILARIMLA...
RAMAZAN EVRAN

--------------------------------------------------------------------------------

Btn gzellik ve iyiliklerin sizinle olması dileklerimle;

Gazete sayfalarını okuyamama durumu ne sitenizden ne de benim bilgisayardan kaynaklanmış, bizatihi benden kaynaklanmış. Biraz 'bilgisayar kullanma cahili' olmamdan kaynaklanmış. stste binen sayfaları farkedememişim; sizi uğraştırmışım, bağışlayın.

Diğer konu ise akibeti hakkında-olumlu veya olumsuz- bilgi edinmeye alışıyoruz.Bu gne kadar -btn abalara rağmen- hibir şekilde, hibir haber alınamamıştır. Her trl durumu takdiri İlahi kabul ediyoruz.

Allah sizinle olsun.
Delil

--------------------------------------------------------------------------------

Ve aleykum selam Muhterem kardeşler, gzel dua ve temennileriniz iin bilmukabele diyoruz.

Siteniz gzel olmuş, islami mesajların krte olarak da internette yer alması memnun edici bir şey. linkinizi Yerli Linkler blmne haftaya ekleyeceğim.
Selam ve hrmetlerimle.

Hoca Muhammed