Malper/Site
Rbaz/Tzk
Belavok/Bildiri
Program

Deng Mezlma

Hejmar - 36 - 30.07.2005
Hejmar - 35 - 30.06.2005
Hejmar - 34 - 30.05.2005
Hejmar - 33 - 30.03.2005
Hejmar - 32 - 28.01.2005
Hejmar - 31 - 31.12.2004
Hejmar - 30 - 30.11.2004
Hejmar - 29 - 30.10.2004
Hejmar - 28 - 30.09.2004
Hejmar - 27 - 30.06.2004
Hejmar - 26 - 30.03.2004
Hejmar - 25 - 30.02.2004
Hejmar - 24 - 30.12.2004
Hejmar - 23 - 30.06.2003
Hejmar - 22 - 30.12.2002
Hejmar - 21 - 30.10.2002
Hejmar - 20 - 30.06.2002
Hejmar - 19 - 30.05.2002
Hejmar - 18 - 30,04.2002
Hejmar - 17 - 30.03.2002
Hejmar - 16 - 28.02.2002
Hejmar - 15 - 30.01.2002
Hejmar - 14 - 30.12.2001
Hejmar - 13 - 30.11.2001
Hejmar - 12 - 30.10.2001
Hejmar - 11 - 30.09.2001
Hejmar - 10 - 30.08.2001
Hejmar - 09 - 30.07.2001
Hejmar - 08 - 30.06.2001
Hejmar - 07 - 30.05.2001
Hejmar - 06 - 30.04.2001
Hejmar - 05 - 30.03.2001
Hejmar - 04 - 28.02.2001
Hejmar - 03 - 30.01.2001
Hejmar   02   30.10.2000
Hejmar   01   30.06.2000
 

Hejmar:10, Sal:2001, Meh:08

İslam ve Siyaset - M.Nureddin Yekta
Ezt avbirt - Adar Jiyan
Cehennemle ilgili bazı Ayetler - Arwas
Hz. Omer Bin Xettab - M.Nureddin
Edebiyat Rewşenbr - Lokman Polat
HZ. Şt (Şs) (a.s.) - M.Nureddin Yekta
Pxembern bi derewa, em ji wan i fr bibin? - Cankurd
Hareketa Mezlmn Kurdistan tzg Madde: 2
Kur'an'ın Hayatımızadki Fonksiyonu nedir? - Kewser
Rznama Hereketa Mezlmn Kurdistan  - Deng Mezlma
Fransa Kralı XVI. Li'nin dşş destanı - Zakir
Erz Hal - Mela Harn
Berfn - Mehmd Merwan
Tu awa Bixwaz (Roman) - 2001.08.01

İslam ve Siyaset - M.Nureddin Yekta

İslamda siyaset var mıdır? Yoksa İslam sadece bir ibadet topluluĝu mudur? İslamı cami ve tekyelerin drt duvarı arasına hapsetmek istiyen bazı mslmanlar kime hizmet ediyorlar? Direkt ya da dolaylı olarak mslmanları beşeri siyasetlere teslim mi ediyorlar?
 
Şimdi gelelim Siyaset kelimesine:
Arapa olan kelime Seyis kelimesiyle aynı kktendir. Seyis de atı terbiye eden, onu eĝiten ve besleyen kimseye denir. İstilahi manası da, szlk manasına uygun olarak, ynetme, terbiye etme ve eĝitme demektir. Kısaca bu anlamda siyaset, toplumu idare etme sanatı ve maharettir.

Siyaset kelimesinin ynetme anlamın da Hadis-i Şeriflerde de kullanıldıĝını grmek mmkn.

Resulullah (a.s.) buyurdu: Beni İsraili Peygamberler ynetirdi. Bir Peygamber vefat etti mi yerine bir başka Peygamber geerdi. Şu muhakkak ki benden sonra Peygamber yoktur. Ama Halifeler gelecektir, hem de ok (sayıda). Ashab; Bize neyi emredersin diye sorunca Resulullah, Birinciye ve ondan sonra gelene yaptıĝınız biatı tutun. Onlara haklarını verin. nk Allah raiyye kıldıklarından dolayı onlara (hesab) soracaktır.(1)

Hadiste Beni İsraili Peygamberler Ynetirlerdi kelimesi tesesuhum olarak kullanılmıştır. Belki tam bir tercme dşnrsek onları Siyaset ederlerdi demek mmknse de bunun Ynetme veya idare etmeyi ifade ettiĝi aıktır. Demek oluyor ki gemişte peş peşe gelen Peygamberler kendi kavimlerini idare ederler, aralarında Allahın indirdikleriyle hkmederlerdi. Beni İsrail kavmine ait verilen bu bilgiden Peygamber Efendimizin (a.s.) de aynı ynetme işiyle grevli kılındıĝını anlıyoruz. Nitekim Benden sonra Peygamber gelmeyecektir diye kayıt koyması bunun ifadesi olmalıdır. Şu halde İslam, Allahtan indirilen hkmler mecmuası yani Şeriat olarak insanlar arasında yrrlkte olmak zere gnderilmiştir. Bunun ilk idareci ve yrtcleri de Peygamberlerdir. Peygamberlerin kendilerine iman eden kavimleri Allahın indirdiĝi Şeriatle ynetmesi eylemine zet olarak Siyaset diyebiliriz. Bununla siyaset istilahının yalnızca Şeriata tabi kavimlerin yneten, ynetilen ilişkisine hasredilir, demek istemiyoruz. Esasında bunu ne srmek yersizdir de. nk z itibariyle siyaset ntr bir istilahtır ve ona ykletilecek ya da baĝlı kılınacaĝı ahkamla deĝişik zellikler kazanır. Şu var ki İslam da bir siyaset işidir. Bu Hadisten bunu rahatlıkla anlıyoruz. Peygamberden sonrası iin de bunun devam edeceĝi yine Hadisin işaretiyle sabittir. nk Yce Resulllah Benden sonra Peygamber yoktur, ama Halifeler gelecektir, hem de ok diye buyurmaktadır. Kelime olarak halifenin, başkasının yerine geen, başkasını temsil eden, hatta yerine getiĝi kimsenin yolunu izleyen kimselere dendiĝini biliyoruz. yle ise şunu syleyebiliriz; Peygamberin mmeti ynetme işi kendisinden sonra gelen veya gelecek halifelere bırakılmıştır. İslam Dininde siyasetin olmadıĝını, hatta din ile siyasetin birbirinden ayrılması gerektiĝini senelerden beri yaymak istiyenlerin bu iddialarında ne kadar tutarsız olduklarını bu Hadisten grebiliriz. İslam elbette siyasetle uĝraşacaktır. nk insanları, toplumu yani mmeti idare etmek, onun hayatını ekonomik, sosyal, hukuki ve ahlaki davranışlarını belli bir dzen ve sistem iinde tanzim etmek ister. İnsanların İslama gre yaşamaları, hayatlarını Allahın indirdikleriyle tanzim etmeleri ve yle idare edilmeleri Allahın ve Resulullahın emridir. Bunun aksini savunmak ancak ihanettir veya kt niyet yoksa cehalettir.

Siyasetin, idare etme manasında olduĝunu anlattık. Hadisin rivayet edildiĝi İbn-i Mavenin dip notunda aıklandıĝına gre, bu idare etmenin de belli bir temele dayanması gerekir. Muhteva olarak bizce bundan İslamın anlaşılması tabii iken, teknik manada da Bir şeyin maslahatı en uygun bir biimde olması, ikame edilmesi de aranan zellikler arasındadır. (2) Maslahat uygunluk ile insanları yararları ve ıkarları arasında bir baĝlantı vardır. Kelimenin bu teknik zelliĝi onu gnmzde oka kullanılan Politika kelimesinden hemen hemen tamamıyla ayırmaktadır. nk her ne kadar gnmz trkesinde politika, siyasetin karşılıĝı olarak kullanılmaktaysa da, aslında benzerliĝi olmadıĝını greceĝiz. Kısaca bunu da grmekte yarar var.

Yunancada Politika kelimesi, bugn kullandıĝımız Polis kelimesinden tretilmiştir. Daha doĝru bir ifade ile, Yunan siyasi dşncesinin temelini Polis kavramı oluşturur, ve Politika polisle ilgili işler anlamına gelmektedir. (3) Polis denildiĝi zaman anlaşılan husus, sınırlı bir alan ve belirli bir sayıda vatandaş topluluĝu olmaktadır. Atinanın merkez olduĝu Attikanın yzlm 2.550 m.kare ve toplam nfusu iine kadınlar sayıları 115.000 kadar olan kleler ve 28.500 civarında olan yabancı kkenli Metoikler siyasi haklara sahip deĝillerdi. (4) Grlyor ki, vgs yapılmakla bitirilmeyen Yunan demokrasisinin temeli, imtiyazlı bir avu sınıfın tahakkmne dayanmaktadır. Bu bir avu hakim sınıf, ellerine geirdikleri imtiyazları siyasi, ekonomik hakları ve yetkileri başkalarına kaptırmamak iin bir dzen kurmuş, bu kurulu dzenin ayakta kalabilmesi iin de politikaya sarılmışlardır. Yunan demokrasisinde politika, kurulu dzenin kolluk kuvvetlerle, yani polis gcyle ayakta tutulması, devamının saĝlanması eylemidir. Politikada esas olan baskı, imtiyaz ve kendi aralarında her şeyi rahatlıkla konuşabilen bir sınıfın tahakkm iken, siyasette ise, toplumun maslahatına, ıkarına uygun davranışların, işlerin esas kılınmasıdır. Seyis, beslediĝi hayvana nasıl dikkat ve zen gsteriyorsa, onu her trl tehlikelerden koruyorsa, yneticilerin de toplumu, mmeti her trl tehlikeden korumak, onların ıkarlarını korumak, hayatlarını fitne ve fesattan arındırmak zorundadır. Bunun da adı siyasettir. Ve en gzel siyaset İslami olan siyasettir.
01.08.2001
 
M.Nureddin Yekta

-------------------------------------------------------------------------------- ---------
1) Sahihi Mslim, K. el-İmare, B.9 Hds. No:44, İbn-i Maceh, K.el-Cihad, B.42, Hds. No:2871
2) İbn-i Maceh, 2/958, dn.No:2871
3) Toktamış Ateş, Demokrasi, İst.1976, sh.23
4) Toktamış Ateş, age. sh.23
 

Ezt avbirt - Adar Jiyan

Ji roja ku mirovahiy jiyan naskiriye heta ro şer pevnn navbera mirovan (l, n netewan) b navber didomin xuyaye d h j bidomin Gelo heta ku ev şer pevnn hovane, yn di navbera mirovan de ji hol ranebe d i sda teknolojiy wateya hilpekandina fezay(ser hv strkan) hebe ? Gelo heta ku mirovah perwerde nebe, d i fda mar dpişkn kedkir li xwezay bibe ?

Chana hemdem xwe di her war de şareza pşket dibne. Hemdem, kiryeke girng watetedar e. Mirovn hemdem ne ten ew kesn hemsal an j di heman dem de bi hev re dijnin in. Hemdem, ten ne parvekirina heman sererd heman serdem ye j. Hemdem, parvekirina xwezayeke b snor, chaneke b şer jiyaneke b tirs e. Di serdemn kevnar xwezaya ciwan de mirovan xwe ji lawirn hov rşkar diparastin. Bel ro, di chana hemdem de mirov (lawir j) xwe ten ji mirovan diparzin. Gelo tişt ku mirov ji hem giyaneweran tirsnaktir xetrnaktir dike i ye ? Gelo sedema ewqas şer pevnn b rawestan i ye ? Gelo ewqas kuştin girtin, talan komuj ji bo i ye ? Mirov dikare pirsan zde bike bel, bi baweriya min, bersiva wan yek e : Ezt avbirt.

Xweza, bi qas 6-7 milyar mirov dsa cend caran l, lawir giyaneweran tr bike comerd adan e. Gerstrka bi nav chan j bi qas ku van giyaneweran li ser xwe bihewne berfireh e. Bel mixabin, di tu deman de j ev chana berfireh xwezaya bsnor av mirovn mtinger trnekiriye. Ji roja ku hzn serdest av berdane keda mirovan heta ro ne mirov ne j mirovahiy ber xwe nedtiye. Hzn kedxwar avnebar, ji avbirt, naxwazin bi qas misqal zer tiştek xwe bi mirovan re parve bikin. Bel ji aliy din de ew hevkarn xwe bi şwirdar chan xwezaya li hev par dikin. Ev chana ku bi milyaran mirovn ku, bo berjewendiyn end hezar kesn mtinger dijn di xwe de dihewne, heta ro ji k re bye bihşt ji k re dojeh e ? Mirovahiya hemdem, ji aliyek de behsa maf azadiyn mirov yn bingehn dike; ji aliy din de av xwe ji cezay ku bi qas s temen mirov y zndan ku ji ber ramana w/w l hatiye birn digire. Bi v away ne mirov dikare şareza bibe ne j mirovah. Ger ku hemdem, pşvert şarezah bo mirovahiy bna, d hem alavn hilbern teknolojiy di xizmeta mirov de bi kar bihata d ro ji dlva lnn şer, d bi qas serjimara mirovn chan( li gora pdiviyn wan) comptur, tomofl avah heb- na. Bel, her end ku ev yek pkan be j em baş dizanin ku hzn serdest naxwazin ku ji bil wan tukes tr bikene. Lew re , bi hezaran sal e ku mirovan bi gotina Bihşt, b dojeh nabedixapnin. Bel ro ne li gora dil wan be j, wan bi dest xwe alavn dojeheke ku tna w bide laş wan j (ekn kmyew) afirandine. Ji bil w, d tu hz nema dikarin by ku xisar bigihje wan xisar bidine mirovan. Ne ji ber ku ji mirovan hez dikin; ji ber ku jiyan li wan j dibe dojeh, zde şern giran naxwazin. Div ev yek ji aliy her mirov her netewey de were dtin ku di mercn royn de pdiviya her hz herkes bi aştiy heye.

Di her dem civakn drok de hzdar bye sedema serdestiy. Serdest bye sedema rş mtingeriy. Mtinger j bye dijmin xwezay mirovahiy. Ne serdest dikare pirsgirkn mirovahiy areser bike ne j mtinger. Jixwe avkaniya hem pirsgirkan, ramana mperyalst brdozn paşver ne. Azad yeksan him aştiy ne. Aşt ewlekariya mirovahiy ye.

Adar Jiyan

adarjiyan@mynet.com

Cehennemle ilgili bazı Ayetler - Arwas

Dediler ki: "Sayılı gnlerin dışında, ateş asla bize değmeyecektir." De ki: "Allah katından bir ahid mi aldınız? -ki Allah asla ahdinden dnmez- Yoksa Allah'a karşı bilmediğiniz bir şeyi mi sylyorsunuz?" Hayır; kim bir ktlk işler de gnahı kendisini kuşatırsa, (artık) onlar, ateşin halkıdırlar, orada sresiz kalacaklardir. (Bakara Suresi, 80-81)

"Onlara karşı apaık olan ayetlerimiz okunduğu zaman, sen o inkar edenlerin yzlerindeki 'red ve inkarı' tanıyabilirsin. Neredeyse, kendilerine karşı ayetlerimizi okuyanın zerine ullaniverecekler. De ki: "Size, bundan daha kt olanını haber vereyim mi? Ateş... Allah, onu inkar edenlere va'detmiş bulunmaktadır. Ne kt bir duraktır." (Hac Suresi, 72)

"Ateşten ıkmak isterler, ama ondan ıkacak değiller. Onlar iin srekli bir azab vardir. (Maide Suresi, 37)

"Fasik olanlar iinse, artık onların da barınma yeri ateştir. Oradan her ikmak istediklerinde, geri evrilirler ve onlara: "Kendisini yalanladığınız ateş azabını tadın" denir. (Secde Suresi, 20)

"Sur'a da frlmştr. Işte bu, tehdidin (gereklestigi) gndr. (Artik) Her bir nefis, yanında bir src ve bir şahid ile gelmistir. Andolsun, sen bundan gaflet iindeydin; işte Biz de senin zerindeki rty aip-kaldirdik.
Artik bugn grş-gcn keskindir. Onun yakini olan (ve yanından ayrilmayan melek) dedi ki: "Işte bu, yanımda hazır durumda olan şey." Siz ikiniz (ey melekler), her inatı nankr atın cehennemin iine, Hayra engel olan, saldirgan şpheciyi, Ki o, Allah'la beraber başka bir ilah edinmisti. Artik ikiniz, onu en siddetli olan azabın iine atın. (Kaf Suresi, 20-26)

"İnkar edenler, cehenneme blk blk sevkedildiler. Sonunda oraya geldikleri zaman, kapıları aıldı ve onlara (cehennemin) bekileri dedi ki: "Size Rabbinizin ayetlerini okuyan ve bugnle karsilasacağınızı (syleyip) sizi uyaran eliler gelmedi mi?" Onlar: "Evet" dediler. Ancak azab kelimesi kafirlerin zerine hak oldu. Dediler ki: "Iinde ebedi kalıcılar olarak cehennemin kapılarından (ieri) girin. Byklğe kapılanların konaklama yeri ne ktdr." (Zmer Suresi, 71-72)

"...Onlarin tmnn bulusma yeri cehennemdir. O'nun yedi kapisi vardir; onlardan her bir kapı iin bir grup ayrılmıştır." (Hicr Suresi, 43-44)

"Gerekten mnafıklar, ateşin en alak tabakasındadırlar. Onlara bir yardımcı bulamazsın.
(Nisa Suresi, 145)

"O gn cehenneme dıyeceğiz: "Doldun mu?" O da: "Daha fazlasi var mi?" diyecek. (Kaf Suresi, 30)

" Andolsun, cehennem iin cinlerden ve insanlardan ok sayida kisi yarattik (hazirladik). Kalbleri vardir bununla kavrayip-anlamazlar, gzleri vardir bununla grmezler, kulaklari vardir bununla isitmezler. Bunlar hayvanlar gibidir, hatta daha asagiliktirlar.
Iste bunlar gafil olanlardir. (Araf Suresi, 179)

" Ates, onlarin yzlerini yalayarak yakar da onun iinde onlar (etleri siyrilmis olarak siritan) disleriyle kaliverirler. (Mminun Suresi, 104)

"Zulmedenler, onlar da cehennem iin odun olmuslardir". (Cin Suresi, 15)

"Ey iman edenler, kendinizi ve yakinlarinizi atesten koruyun ki onun yakiti insanlar ve taslardir... (Tahrim Suresi, 6)

"Sphesiz inkar edenler, onlarin mallari da, ocuklari da kendilerine Allah'tan (gelecek azaba karsi) hibir sey kazandirmaz.
Ve onlar atesin yakitidirlar. (Al-i Imran Suresi, 10)

"Gerekten siz de, Allah'in disinda taptiklariniz da cehennemin odunusunuz, siz ona varacaksiniz. (Enbiya Suresi, 98)

"Ve eger o, yalanlayan sapiklardan ise artik (onun iin) alabildigine kaynar sudan bir slen vardir ve ilginca yanan atese bir atilma da. Sphesiz bu, kesin bilgi ifade eden bir gerektir. (Vakia Suresi, 92-95)

El Ekber Arwas

Hz. Omer Bin Xettab - M.Nureddin

Hz. Omer (r.a.) Byina w:

Hz. Omer szde (13) sal di pey cenga "Fl", li Mekk hatiye dinyay. Bi angor gotina w, ew ar sal di pey cenga Fcar a mezin ji dayka xwe bye. (1)

Bav w Xettab kur Nufeyl e, neseba w di Ke'b de digihje Pxember( a.s.), ji qebla Qureyş, ji mala Ed ye. Diya w qza biray Eb Cehl (an j qza ap w) Henteme ye. (2)

Drok ji dema beriya muslimantiya w pirr behs nakin. L di piktiya xwe de ji keriy bav xwe re şivan kiriye, d re j dest bi tcaret kiriye. Bi piran bi tev karwann ku din Suriy re hevalt dikir. (3)

Di dewra cahiliy de yek ji eşrefn Mekk b sefareta dewleta Mekk j di dest w de b. Dema cengek di navbera wan hinekn din de ba, Omer balyoz di navbera her du terefa b; Omer i rapor bida Mekkiyan bi angor w rapor hereket dikirin. Ger pirsgirkek di navbera du heb qebleyn Mekk de derketa, Omer di v pirsgirk de rolek mezin dilst gotin biryara w, di v pirsgirk de dihat qeblkirin. (4)

Omer, xwed mzacek sert girday bi baweriyn kevn va b. Di destpka slam de, w j li hember muslimanan cephe girtib. Wisan li urf edetn xwe xwed derdiket ku ji herkes pirtir w dixwest ji slam re astengiy derxe. Heta rojek şr xwe girt u ku Hz. Muhemmed bikuje. Lewra bi angor w; Hz. Muhemmed dn bav kal wan nkar dikir tu hurmetek W ji putn wan re tuneb. Di civnek de Mekkiya biryara kuştina Hz. Muhemmed dan, Omer j di nava w biryar da b. Ji hemiyan Omer şr xwe girt bi r ket ku bie ji boy kuştina Hz. Muhemmed. L uyna wi, b sedem muslimantiya w.

Muslimantiya Hz. Omer:

Bi angor neqilkirina drokzann slam, muslimantiya Omer wiha bye:
Pişt ku muşrikn Mekk nikaribn muhacrn bn Hebeşstan şn ve bnin, kna wan zde bib li muslimanan heqaret dikirin. Bi v dil wan rehet nedib bi teklfa Ebu Cehl xwestin Pxember bikujin. Ebu Cehl got: "K Muhemmed bikuje, em w bi xelat bikin." Omer got; ''ez talb v kar me! Kes ku kefaleta xelat bike heye?" Eb Cehl got; "bel ez!" Omer bi wan re peymanek erkir. L di nav muşrkan de hinek musliman hebn muslimantiya xwe vedişartin, wek Fatma xwuşka Omer mr w Sad b. Zeyd, b. Amr. Musliman ku xwe vedişartin, ev xeber sehkirin xwestin bighnin Pxember.

Pişt biryara civn, Omer şr xwe digire bi al ch ku Pxember (a.s) l ye die. Di r de rast Nuaym kur Ebdullah t. Nuaym j dipirse:
-"Ya Omer tu wiha bihrs bihrs ku ve di?" Omer dibje;
-"Ez diim Muhemmed dikujim. Ew, dn bav kaln me rakir, ziman dirj ptn me dike, terka dn xwe kiriye dnek n derxistiye."

Nuaym got:
-"Ey Omer wellah nefsa te, te xapandiye! Ku tu Muhemmed bikuj gelo w qebla Ebd Menav te li dara dinyay sax bihle? Hem j yn bne musliman pirr in, li dora Pxember civiyane, tu nikar Pxember bikuj. Tu li malbata xwe bizvire, malbata te j hem bye musliman, haya te j tune ye.

Omer pirs:
-"Tu ji malbata min k qesd dik?

Nuym b. Abdullah:
-Zav te y pismam Sed b. Zeyd, b. Amr xwuşka te ya Fatme.
Dema Omer ev gotina seh dike, bi w hrsa xwe, ber xwe dide mala zav xwe. Dema t ber der, goh xwe did ku way di mal de Qur'an t xwendin. (Srey Taha) Omer li der dixe, wana dibnin ku y t Omer e, rpeln Qur'an vedişrin Hebbab Mamosta j xwe vedişre. Omer dikeve hundir dipirse:
-Ew i b min seh kir we dixwend?
Vana nkar dikin, dibjin "me tişt nexwend ta ku tu sehbik!".

Omer:
-"Nexwa tişta min seh kir rast e, hn her du j bne musliman" dibje dest dirj zav xwe dike l dixe. Xwuşka w dikeve navber, Omer li xwuşka xwe j dixe, ser w dişkne poz w xwn dibe. Xwuşk zav w dibjin; "Ey Omer! Bel em bne musliman, lalahe llallah Muhemedun Reslullah! Tu awa j bik, em terka dn xwe nakin!..."

Omer ji v gotina xwuşka xwe pirr muteessr dimne dixwaze ewan rpeln Qur'an ku li cem wan e bixwne. Xwuşka w ditirse ku Omer rpeln Qur'an biqelşe, naxwaze bid. Omer ji wan re bi ptn xwe sond dixwe. Fatm dibje;

- Tu neşuşt y, tu puta diparz, heya ku tu xusla xwe nek (xwe neşoy) em nikarin Qur'an bidin destn te.

Omer xwe dişo dest bi xwendina rpeln Qur'an dike, hinek dixwne dibje:
-"Ev gotinana iqas qenc in, iqas giranbiha ne!"

W dem Hebbab ji ch xwe dert, t cem Omer dibje:
- Ey Omer wellah ez omid dikim ku duay Pxember nesb te be! Ez duh li bal Pxember bm wiha dua dikir: Ey Xweday min! Tu slam bi Omer kur Xetab an j bi Amr kur Hşam (Ebu Cehl) bi quwwet bik (bilind bik) Ey Omer! d ji Xwed bitirse ji Xwed!

Qelb Omer nerm bib, wan zan ku Omer dibe musliman, Omer pirs;
-"Ey Hebbab tu ch Pxember ji min re bje." Hebbab ch Pxember j re got.

W dem Pxember, Hemze, Eb Bekr, El bi tev hinek hevaln din li mala Erqam (li ber gir Sefay) ders dixwendin badet dikirin. Omer ber xwe da mala Erqam, dema li der da, hinek sehabiyan endşe kirin, lewra Omer bi tev şr xwe li ber der sekinb. Hemze got:

-"Eva Omer e, ger bi niyetek baş hatibe qenc e, ger bi niyeta xirab hatibe kuştina w ji me re hsan e." Pxember destra Omer da got "bila were hundir." Dema Omer ket hundir, Hz. Pxember bi psra w girt got; "ya kur Xetab bibe musliman! Ey Xweday min hdayet bide w!" Li pey gotina Pxember, Omer got:

- Ey Resl Xwed, ez hatim ku baweriy bi Xwed, bi Te bi dn Xwed bnim. D re kelmey şehadet an b musliman. Pxember sehabiyan bi hev re tekbr xwendin, deng tekbra ket nava skn Mekk. (5)

Bi angor hinek rwayetan; Pxember wiha dua kir: "Ey Xweday min! Tu slam bi Omer kur Xetab an j bi Amr kur Hşam (Ebu Cehl) bi quwwet bik (bilind bik)". Xwed duay W qebl kir Omer b musliman (6)

Omer dibje: "Min nedt ku yek b cefa b lihevxistin an j b kutan b musliman, l ez b eziyet bbm musliman. Min xwest ku ez j, ji v eziyet para xwe bigirim. Şeva ku ez bm musliman ez bixwe fikirm, min got; "Dijmin her bter k ye, ez biim mizgna muslimantiya xwe bidim, i ji bo dn Xwed t ser min ser seran ser avan. Sibeh ez m min li der Eb Cehl xist. Ebu Cehl derket ber der got:
-"Tu bi xr hat kur xwuşka min, te i xeberek baş ji min re an?

Omer got:
-Min xwest ku ez ji te re bjim: "Min bawer bi Xwed, bi Resl W Hz. Muhemmed bi tiştn ku ew teblx dike an, ez j wan tesdq dikim" min ji te re ev an.

Ebu Cehl dema ev xeber seh kir, der li Omer girt got: "Xwed bela te j ya tiştn te aniye j bide.
Pişt muslimantiya Omer, gellek ji Qureyşiyn ku dilxwaz slam bn, bn musliman. Di pey muslimantiya Omer de, muslimanan di Ke'b de bi eşkeray badet xwe kirin.

Omer di şeş saliya rsalet de bb musliman, dema ku ew b musliman hejmara muslimanan bi qas heft-heyşt kes heb. (7)

Ji ber zilm zora muşrikan, muslimanan nikaribn ku biin Ke'b badetn xwe bikin. Dema Omer b musliman tev bi hev re n Beytullah, Omer bi dengek bilind muslimantiya xwe eşkere kir. Bi muslimann din ve li Ke'b nimja xwe kirin. Ketina Omer li nava sefa muslimanan, moralek mezin dab wan. Gotina Ebdullah bn Mesd ku dibje; "Muslimantiya Omer fethek b ji muslimanan re", ev rastiy derdixe hol. (8)

Bi angor ku Teber ji bn Ebbas riwayet dike; y yekemn ku muslimantiya xwe bi eşke-ray ji her kes re lan kiriye, Omer e. (9)

Omer b tirs li hember muşrkan ji bo slam mucadele dikir. Muşrkn Mekk w baş nas dikirin, ji ber v yek kes newrib ku derkeve hember Omer wek ber li muslimanan zilm bikin.

Pişt muslimantiya xwe, qet terka Pxember nedikir; ji boy parastina Pxember i ji desta bihata texsr nedikir bi her awah ji emr Pxember re amade b. Pişt zna hcret, gellek musliman bidiz ji Mekk n Medn. L Omer şr xwe da pişta xwe, trn xwe dan destn xwe, kevana xwe da ser mil xwe Ke'b. Serokn Qureyşiyan di hewşa Ke'b de rniştibn. Omer heft caran Ke'b tewaf kir, di meqam brahm Xell de du rekat nimj kir, di nava wan de geriya got: "K dixwaze ku diya w b zarok bimne, zarokn wan sw bimnin, jina wan b bimne, bila di v newal de bide pey min." L tu kes deng xwe nekir. (10)

Omer bi tev bst heb hevaln xwe ve orta nvroj hcret Mekk kirin. Ji bo v ye ku bn Mes'd dibje; "Hcreta Omer, ji muslimanan re serkeftin e" (11)

Omer di Medn de, di hem byeran de ch digire di biryarn girng de Pxember tim bi w dişwire. Fikrn Omer pirr bi sabet bn, carnan di derbar hinek byeran de ayet nazl dib gotina Omer te'yd dikir. Ji bo v Pxember wiha got: "Xwed heqiy daye ser ziman qelb Omer." (12)

Omer hima di hem cenga de (wek Bedir, Uhd, Xendek, Xeyber) bi Pxember ra b. Di hinekan de j serleşker kiriye. Yek ji vana j cenga wan bi Xewazinan ra ye, di sala heft hicret da.

Omer di hem meselan de, b tawz b fikra w pirr vekir b. Didt ku muşrk dixwazin slam ji hol rakin, l w ev hezm nedikir pirr hessa b. Ji boy v carnan li hember hinek tiştan derdiket. Wek cara ku Pxember muşrkan li Hudeybiy peymanek er dikirin. Muşrkan nedixwestin di peyman de "Muhemmed Reslullah" were nivsandin, wan digot "Muhemmed b. Ebdullah" b nivsandin. Pxember qebl kir l Omer li hember derket got; "pewst e ku 'Reslullah' were nivsandin". Li ser xtara Pxember, w fm kir ku tişta Reslullah bike, t de hkmetek heye; ji gotina xwe poşman b soza Pxember qebl kir. Heriqas di peymana Hudeyby de kelma "Reslullah" nehatibe nivsandin j, l muslimanan hebna xwe bi muşrkan dan qeblkirin. Ya girng j, jixwe ev b.

Di pey wefata Pxember re, di navbera muslimanan de hinek tevlihev b. Bi hilbijartina Eb Bekr ku b xelfe, Omer roleka pirr mezin lst di dema xelfetiya Eb Bekr de j, j re pirr alkar dikir.

Dema Eb Bekr w wefat bike, xwest ku Omer di şna xwe de xelfe te'yn bike. V fikra xwe ji hinek sehabiyan re j got bi wan şwir. Hinek sehabiyan qebl nekirin, gotin "Omer mirovek xhişk e," Telhe hinekn din gotin; "Ey Eb Bekr! Omer mirovek pirr sert e, ger Xwed ji bo xelfetiya w te bikişne hesab tuy i bersiv bid?" Eb Bekr got: "Ez bjm ya Rebb, min mirov her qenc ji wan re kir xelfe."

D re j gaz Osman kir te'ynkirana Omer ji boy xelfetiy di kaxezek de da nivsandin. D re j Osman derxist derve xwest ku sehab ji Omer re bey'et bikin. Ew sehabiyn li wir, hemiyan ji Omer re bey'et kirin. Bi v awah Omer b xelfey Rşd duwemn di alema slam de. (13)...



Xelfetiya Hz. Omer
Dema Eb Bekr w wefat bike, xwest ku Omer di şna xwe de xelfe te'yn bike. V fikra xwe ji hinek sehabiyan re j got bi wan şwir. Hinek sehabiyan qebl nekirin, gotin "Omer mirovek hişk e." Telhe hinekn din gotin; "Ey Eb Bekir! Omer mirovek pirr sert e, ger Xwed ji bo xelfetiya w te bikişne hesab tuy i bersiv bid?" Eb Bekir got: "Ez bejm ya Rebb, min mirov her qenc ji wan re kir xelfe."

D re j gaz Osman kir te'ynkirana Omer ji bo xelfetiy di kaxezek de da nivsandin. D re j Osman derxist derve xwest ku sehab ji Omer re bey'et bikin. Ew sehabiyn li wir hemiyan ji Omer re bey'et kirin. Bi v away Omer b xelfey Rşd y duwemn di alema slam de. (14)

Şexsiyeta Hz. Omer:
Hz. Omer him di dema cahiliy de him di dema Mislimantiya xwe de bi hişk dihat naskirin. Mirovek sert b di hem deman de reqb w j ditirsiyan. Dema hj nebb Misliman li hember Mislimanan j gelek sert b. Pişt nra slam ji sertiy zdetir girday biqann dustrn slam ve b. Bi i bawer ba, d ew baniya ch. Dema ku b xelfe, hem byeran bixwe teqb dikir. Dema tiştek emir bikira an j qedexe bikira, pş ji xwe malbata xwe dest pdikir. Ji luks hez nedikir, wek normal mirovek bajar tevdigeriya. Kincn w pirr caran yn kevn bn. Dema karek dewlet heba, mnak wek nşaatk, Hz. Omer j wek karkeran bi wan re dixebit.

Hz. Omer xwediy xtabetek qenc b, nameyn ku ji waliyan re dişand di war edeb de wek nimne bn. Hz. Omer her wiha ji helbestn edeb j hez dikir gelek helbestn hunermendn ereban j ezber kirib. Her wiha carnan bixwe j dinvs.

Hz. Omer pirr girngiy dida ser badet j. Dema bib xelfe bi roj bi karn dewlet re mijl b, l bi şev j tim ibadet dikir. Dema dib sib, bi ayeta "we'mur ehleke bs-selat" (emr malbata xwe binimj bike; Taha/132) malbata xwe hşyar dikir bo nimja sib. Hz. Omer her sal di hecc j.

Hz. Omer di xelfetiya xwe de wek mnak b ji bo hem xelfn di pey xwe re hem sultan emran. Sade dixwar, sade li xwe dikir, wek hemwelatiyek tevdigeriya, wek karkerek di xizmeta ummet de b. Hz. Omer bi ticaret re mijl dib. Her iqas Pxember li Medn hinek eraz dabn j, ew w eraziy hem kirib weqif li ser mslimanan, heya weqifnameyek j nivsb. Di weqifnam de wiha dinivs "ev eraziya nayn firotin, nayn hibe kirin, bi away mras j kes nikare l xwed derkeve. Hatiniyen van eraziyan li baran, li eqreban, li bendan, di riya Xwed de, li rwiyan li misafiran t serf kirin. Kesn ku v weqf dare dikin bi şertn ku ji pvan dernekevin dikarin j bixwin." (15) Mirov dikar bje ev byera weqf ya yekemn e di droka dewleta slam de.

Mijlbna bi karn dewlet re dib sedem tkna tcareta Omer. Ji bo v j wek ku ji hinek sehabiyan re meaş hatib girdan, ji malbata Hz. Omer j meaşek normal hatib teqdr kirin. Meaş w j, wek y hinek sihabiyan 5 hezar drhem b.

Hz. Omer di war dn de b tawz b. Wek mnak dihat gotin ku "şeytan j newre derkeve miqabil Omer."
Dibn ku rojek Omer hizra Pxember. Beriya w de, hinek jinn Medn li cem Pxember bn j alkariy dixwestin. Dema jinan deng Omer sehkirin, reviyan xwe avtin pişt perd. Dema Omer ket hundir bala xwe day ku Pxember dikene, sedem w pirs Pxember got ku "Ez şaş dimnim ji bo vann cem xwe. Dema deng te seh kirin revn pişt perd." Omer got "Ya Reslullah! Layiqtir ew e ku ji te newribin." Paş j ber xwe da wan jinan bi aciz got: "Hey dijminn nefsa xwe! Hn ji Pxember diwrin ji min ditirsin?" Jinan gotin: "Bel, Tu ji Pxember serttir hişktir ."

Pxember got ku: "Ez bi W Xweday ku nefsa min di dest Qudreta W de ye sond dixum ku, şeytan di r de rast te bata, d w riya xwe biguherta." (16).

Pxember di derbar dtin tetbqkirina heqiy de wiha pesn qenciya Hz. Omer dide. "Di ummetn di beriya we derbasbyi de hinek kesn xwed lham hebne, ger di ummeta min de j hinek ji wan hebin, d Omer b. Xettab yek ji wan be." (17).

"Xweda rastiy daniye ser ziman dil Omer." (18)

Dibn carek j Pxember, Omer daye nşan gotiye: "Heya ev di nava we de bij, di navbera we fitn de deriyek girt y qew heye." (19)

Di derbar qenciya Omer b. Xettab de gelek heds rwayet hene, l ji ber dirjaya nivs ez naxwazim hemiyan di vir de binvsnim

Ilm Hz. Omer:
Pişt ku b Misliman qet terka Pxember nedikir. Bi v away ji lm Pxember gellek stfade kirib. Di ilm fiqh de chek Omer xweser heye. Di dema xelfetiy de j aliyek li ser karn teşklat kirina dewlet dixebit, ji aliyek din j girngiy dida ser pşketin firehiya lm. Mirov dikar bje ku bingeha usla ilma fiqh ji Hz. Omer dest p dike. cthadn Hz. Omer j pirr girng in. Di hel kirina pirsgirkn Dewleta slam de, di areserkirina meseln dar de di teqb kirina uslan de bi senedn rast bi hezaran hukmn fiqh ji Hz. Omer hatine riwayet kirin.

Mirov dikare bje ku, di pey hedsn Pxember re, ctihadn her sehh yn Hz. Omer in. (20)
Omer, di derbar rwayeta hedsan de j pirr bi diqet e. Ji bo v j i dema yek hedsek rwayet bikira, Omer wan mecbr dikir ku şahdek j ji bo xwe bne. Heya dibn ku Omer, carek Eb Hureyre kiriye heps, ji ber ku w pirr heds riwayet dikirib. Bi gor rwayeta prtkan dibn ku Hz. Omer bixwe pncsed s neh (539) heds riwayet kiriye.(21)
Her wiha zanyarn slam dibn ku Hz. Omer, di te'wl tefsra Qur'an de j xwed ilmek mezin e. Ji bn Omer dipirsin "gelo di dema jiyana Pxember de wek din k dikarib fetwa bida?" bn Omer dib ku "ji bil Eb Bekir Omer kesn din nizanim."

Hermn di dewra Hz. Omer de hatine fetih kirin:
Di saxiya Reslullah de jixwe gellek herm hatibn hidayet. L mparatoriya Bzans wek srek li hember dn slam disekin. Di w dem de şer di navbera Bzans dewleta slam de dest p kirib j. Pişt wefata Pxember s.X.l.), Hz. Eb Bekir demek li hember wan kes hermn ku li pey wefata Pxember bibn murted sekin. Mirov dikare bje hinek navber dab şer Bzans. L pişt mesela murtedan qediya, Hz. Eb Bekir ji aliyek li hember Bzans ji aliy din j li hember dewleta ran ya agirperest şer domand. Ev herdu dewletanan j dixwestin ku pş li slam bigrin astengiy bo bawermendan derdixistin. Pişt xelfetiya Hz. Omer, w j siyaseta Hz. Eb Bekir bi kar an. Li aliyek ji bo temam kirina fetha Sriy ku di dest Bzansa da b, artşan dişiyand ser Şam, ji aliyek din j leşkern şiyandib ser ran di cenga Qadisiy de bi ser ketibn. Şah ran Kisra text pay xwe hştib reviya b rojhilat ran. Bi v away hinek hermn ran bi away ceng hinek j bi away aşitiy slam qebl kiribn. Li al din Azerbeycan Ermenstan j hatibn fetih kirin. Di v dem de li başr rojhilat Kurdistan j hin herm bi ceng hinek j bi sulh derbas slam bne.

Pişt fetha Sriy, arteşa slam ber xwe da Quds. Pişt fetha hinek qeseba gundn dora Quds, hinek şerr di navbera Misliman Xiristiyanan de dom kir. L di daw de serleşkern Xiristiyanan bi şert ku Omer bixwe were, w teslm Mislimanan bikin kirin. Bi hatina Omer Qudus j kete dest Mislimanan. (H.16-M. 637).

Ger bigor xerta chan ya royn mirov hermn di dewra Omer de hatine fetih kirin bijmre; ji sed nod Kurdistan, Ermenistan, Azerbeyjan, ran, Iraq, Sud Erebistan, Yemen, dewletn bik yn ereban wek Qeter, Urdun, sral, Misir, Lubnan, Suriye hem di dest Mislumanan da bn. Di Tirkiya royn de tirk tunebn dewlet ya Bzansa b.

Hinek nzayiyn di dewra Hz. Omer de
* Teşklata Dwan hate saz kirin qeyd leşkeran meaş hatiniyn wan n ceng hatin nivsandin.

* Heya Hz. Omer wezfa qaztiy di dest waliyan da b. L Hz. Omer teşklatek Edliya serbixwe saz kir ji ser teşklat re qaz te'yn kir. Hz. Omer te'lmat dida qaziyan da ku di biryarn xwe de ji qanna slam dernekevin. Edliye drekt gireday bi xlafet ve b. Bi v teşklat, wekheviya hem hemwelatiyan zdetir kete rewac.

* Di alkariya baran da ferqa navbera musliman ne muslimanan rakir, hemwelatiyn bar ji kjan dn ba j, ji dewleta slam alkariy distendin.

* Girngiyek pirr mezin da ser perwerd. Di hem hermn fetihkir de mizgeft p ve girday medrese ava kir. Ji bo medresan alim te'yn kir meaşek zde da wan, da ku xelk perwerde bikin, kesek cahl nemne. Wek t gotin ku di dema Hz. Omer de ar hezar mizgeft hatine ava kirin (22)

* Teqwm di dema Hz. Omer de hate pkann. Hz. Omer hicreta Pxember esas girt di karn dewlet de teqwm bikar an.

* Ta dewra Hz. Omer de, pern biyaniyan di tedawul da bn, li al Iraq ran drhemn Farisan, li al Suriy Misr j dnarn Bzansa dihat bikarann. Her iqas Xalid B. Weld di sala 15 Hicr de, li herma Taberiyey dnar slam kiribin j ewqas di rewac de neb. Hz.

Omer di sala 17 hicr de per slam kir tedawul. (10)
* Hinek bajarn n hatin ava kirin wek Fstat, Kufe Besra.

* Hz. Omer tebdla qiyafet dikir di nava gel de digeriya. Her wiha haln gel baştir fm dikir pirsgirkn wan areser dikir.

* Ji memrn xwe re gellek bi displn b. Lewra w digot: "Ger li kleka Firat devek helak bibe, ditirsim ku Xwed hesab w ji Omer pirs bike.

Rexneyn li ser Hz. Omer
Hinek Ecem Kurdn ne Misliman dibn ku dema cenga Mislimanan ran de arteşa Hz. Omer li xelk zilim kiriye. Şer ol (baweriya) ya w dem wek şern niha yn netew dihesibnin. Her wiha li Selaheddn Eyyb j rexne dikin daku ima w Kurdistanek serbixwe ava nekiriye. Ev şaştiyek mezin e. Lewra di w dem de şer, sirf şer baweriy b, netew ewqas di bra gelan de tuneb. Dibe ku di ceng de ji hem hlan ve li hember hevd ji sed sed bi edalet tevnegeriyabin, l ku ji leşkerek an serleşkerek brtiyek bbe j ev ne suc slam ye. Di hem şeran de carnan b hiqq dibin.

L ecem ji edaleta şer btir, di bin siya dostiya Hz. El de dijminiya Hz. Omer dikin. Ez bawer im armanca wan di vir de dijminiya fetihkirina ran ye, tu eleqek bi ol tune.

Rexna Dudiya: Dibn ku dema Pxember nexweş b, rojek got ku kaxiz qelem bnin ez ji we re tiştek bidim nivsandin daku hun li pey min nekevin xtilaf. L Omer gotiye Pxember nexweş e, gerek nake, jixwe Kitba Xweda heye li cem me bese. Di nava sehabiyan de qerebalix bye, Pxember gotiye hem derkevin d tiştek negotiye. Hin dibn belku tiştek girng bigota Hz. Omer nehiştiye, hin j dibn ku girng ba Hz. Omer tiraz nedikir.
Hz. Omer mirovek di edaleta xwe de b hemta b, mirov zen nake ku li hember heqiy derketa, belku w zanibye ka Pxember w i bigota.

Di war qenciya Hz. Omer de gelek rwayet hene l ji ber dirjiya nivs ez yek binvsnim.
Dibn şevek Hz. Omer bi tev Eslem ve li dervay Medin digeriyan, ronahiyek dtin. Dema n wir bala xwe dan ku malbatek agir pxistiye, dzek dane ser agir dikele. Jinek du zarokn w hene zarok j digrn. Hz. Omer pirsa girna zarokan dike. Jinik dib: "Birne. Min av daye ser agir, p wan dixapnim ta rakevin." dom kir "Xwed helbet w ji Omer v pirs bike." Hz. Omer got: "Ka Omer w awa hal we bizanibe?" Jinik got: "Madem nizanib me ji br dikir ima b xelfe?" Hz. Omer veciniq bi tev Eslem ve n enbara erzaq. iwalek tij tiştn xwarin kirin. Hz. Omer da pişta xwe dsa n cem jinik. Hz. Omer bixwe ji wan re xwarin amade kir. Zarokan zik xwe tr kirin razan. Dema ji jinik destr xwestin biin, jinik wiha got : "Tu ji v kar re (xelfetiy re) ji Omer layiqtir ." Hz. Omer got: "Ji Omer re dua bike. Rojek ku tu bi serldana w, tu y min li wir bibn"

Bel kjan serok serleşkern royin tenezzul dikin bi hemwelatiyek re biaxivin. Ma k ji wan re xizmet xulamiy bikin!

Hz. Omer deh (23) salan xelfet kir. Ji aliy yek bi nav Eb Lu'lu hate şehd kirin. Hezar hezar rehma Xwed l be.


avkan:
1) bnul-Esr, Usdul-xbe, Qahire 1970, IV/146.
2) bnul-Esr, Usdul-xbe, Qahire 1970, IV/146.
3) H. brahm Hesen, Tarxul-slm, Misir 1979, I/ 210.
4) Suyt, Tarihul-Hulef, Beyrut 1986, 123; sdl-gbe, IV, 146).
5) Suyt: Tarihu'l-Hulefa / Beyrut 1986 /124, Usdul-Xbe, IV, 148-149, Ibn Sa'd / Tabakatu'l Kubra / II/ 268-269.
6) Suyt: Tarihu'l-Hulefa / Beyrut 1986 /125, bnul-Hacer el-Askaln / el-isbe fi Temyzi's-Sahbe / Bagdat t.y./ II / 518, bn Sa'd / Tabakatu'l Kubra / II/ 268-269.
7) bn Sa'd / Tebeqetu'l Kubra / II/ 268-269.
8) Usdul-Xbe / IV/151; bn Sa'd, Tebeqetul-Kubra / III /270
9) Suyt: Tarxul-Xulefa / Beyrt 1986 /129
10) Suyt: Tarxul-Xulefa / Beyrt 1986 /130
11) bn Sa'd, Tebeqetul-Kubra / III /270; Usdul-Xbe, IV/153)
12) Usdul-Xbe, IV /151).
13) Usdul-Xabe, IV/168-199; bn Sa'd, Tebeqetul-Kubra / III /274; Suyt: Tarxul-Xulefa / Beyrt 1986 /92-94
14) Usdul-Xabe, IV/168-199; bn Sa'd, Tebeqetul-Kubra / III /274; Suyt: Tarxul-Xulefa / Beyrt 1986 /92-94
15) Buxar, srt/19
16) Muslim, Fedailu's-Sehbe, 22
17) Muslim, Fedilu's-Sehabe, II
18) Usdul-xbe, IV, 151; Syt, 132
19) Syt, 132
20) Mewsuatu Fiqh Omer b. el-Hattab, 1981, 8
21) Syt, Mewsuatu Fiqh Omer b. el-Hattab, 1981, 123
22) Ehmed en-Nedw, Esr-s-Seadet
23) Dirasat f Tarixil-Hedaretil-Islamiye, Beyrut 1979, 13-15

Edebiyat Rewşenbr - Lokman Polat

Edebiyat bingeha xwe ji zann digre. Ji xwe b zann edebiyat nabe. Koka edebiyat zanne edebiyat li ser v koka zann
n dibe. Nivskarn edeb di gelek waran de zanane xwediy asoyeke firehin. Ew bi qas ku dinivsin sed qas w j dixwnin.

Zann, zanat, nsann zana di pvajoya drok de roleke girng leyistine. Edebiyatvan rewşenbr di her dem de bne wijdana gel xwe, bne peyivdarn gel. Her tim li dij neheqiy derketine. Ji bo w j hem dem de ser wan bi desthilatdarn dewlet re ketiye teşxel. Hatine ku
tin, hatine girtin, tehda dtine, ldan xwarine, l ji dtin ramann xwe venegeriyane, ji desthilatdar sazman re ser netewandine.

nsan Siyaset :
Kirdar drok nsan e. nsan nebe drok nabe. Drok berhema alakiya nsanan e. Y ku drok pk tne dinivse nsan e. nsan digehure digehurne.
Guherandin pvajoya xas ya nsanan e.

Dijmin nsaniyet y her mezin nezann e, anku cehalet e. Feydeya nsann nezan nagihje civak. Mirovn nezan bi hal hareketn xwe hem zirar didin xwe hem j zirar didin civak. Kolonyalst, welatn ku dagir dikin, nsann w welat j nezan dihlin. Ew naxwazin nsann welatn bindest hişyar bibin. Ji bo li peşya syasetbna mirovan bigirin astengan derdixin pşbern wan. Lewra ew dizanin mirovn syas dibin belay ser wan.

Kolonyalst dixwazin li gor qalibeke, yan li gor pvann xwe şexsiyeta mirovan biafrnin. Ev şexsiyet şexsiyeteke ji hla syas ve gelek paştamay, nezan tpek tirsonek e. Ev tp nsan evet efendmc - Ezben , Emret komutanimc - Ferman bike qomutanim Baş stne - Li ser avan ji xwe re kirine şweya jiyan. Dewletn dagirker dixwaze bi mirovn weha şikil bide civak. Lewra civakek ku ji mirovn tirsonek, menfeetperest, ji xwe b bawer pk b pir hsantir t dare kirin.

Dewletn Dktator:
Di rojhelata navn de Kemalzm, Partiya Baas, slamya Fundementalst, dixwaze yek tp mirov biafrne. Li ser esas Kemalzm, Baas Fundementalzm dewletn ku hatine pkann tu eleqeya wan bi demokrasy ve tuneye. Dewletn dktatorne loma j her tim dixwazim civak li gor pvann leşker, li gor kultura mltarzm perwerde bikin, mejiyn wan tevlhev bikin, wan txin nav jiyaneke leşkergeh. Bi v şwey civak di nav mehsereyek de hepis bikin, wan wek mekna guvaştin pk bnin. Mentalteya van dewletn dktator her tim şerr dixwaze, bi şerrn neheq, bi rişn barbar civak ber bi felaket ve dibin, şarezayiya rojhilata navn dixin nav xeter.

Kurd Demokras:
Di nav civaka kurdan de kultura njen ramann demokratiy heger ewqas pşve neye sedemn w di ser de ew welatn ku crann kurdanin di nav pvajoya drok de Kurdistan di nav xwe de pere kirine, ew bne sedem ku civaka kurd pşve nee. L dsa j dema mirov li kurdan li geln crann wan dinre, kurd ji crann xwe btir syasne.

Di nav civaka kurd de pşvena ramann demokratk bi sanc dibe, l di pvajoy de her die pşveyn heye. Li gor brbawerya min demokrasiya ku di nav civaka kurd de pk b, d ji ya hem welatn rojhilata navn pştetir be. Kurdistana başr di v r de gaveke, ez hv dikim ku ev gav hn j pşve bie.

Ji saln 1960 ta niha di Kurdistan de nsann xas yn poltk her die zde dibin. Zdebyna nsann poltk ji bo doza kurdan tişteke poztf e. Hstad he
mendariya poltk ya civaka kurd ji bo berdewamkirina doza netewa kurd pwst e. Hebna syasetmedarn kurd, kar xebatn wan, di qada navnetew de doza kurd germ digre, jndar dike. Temnata doza tkoşna netewa kurd, kurdn syas bi xwe ne. L div syaset bi zanabn b kirin.

Di meşandina syaset de rewşenbrn siyas ser dikşnin. Ew roleke pşewatiy dilzin. Ne ten di kar siyas de, di kar xebata and, edeb, lkoln hwd, di gelek waran de rewşenbr tim li pşin. Rewşenbr her milet ji nava civaka w milet derketine bne wijdana civak, bne peyivdarn civak. Pirs pirsgirkn civak netew hanne zimn. Li hember byeran reaksyon nşan dane, li hember zilm tehda dagirkeriy tkoşyane. nsyatf pkanne, helwestn baş nşan dane.

Xissiyeta Rewşenbry:
Xissiyeta rewşenbry eve ku mirovn azadxwazin. Asoy wan fireh e, dtin ramann azad diparzin. Rewşenbrek bi fizk sr be j bi ruh, bi fikr azad e. Helwesta w rasteqnye, rexnegirye. Rexnegirya w ji bo berjewendyn civak parastina heq hiqqa nsanan e, parastina pir reng pir dengty ye.

Di welatn bindest de, wezfeyn rewşenbran piralye. Berpirsiyariya wan ya netew civak heye. Ew mecbrin ku bibin şirk derd gel xwe. Pirs pirsgirn neteway, problemn gelr tnin zimn. Ji bo areseriya probleman xwediy pşniyazanin. Ji civak re r nşan didin. Di nav tkoşna civak netew de ch digrin. Ji xwe dema mirov li komteyn navend yn rxistinn siyas dinre, li serok sekretern partiyn siyas dinre hem j mirovn rewşenbrin. Ji xwe heger nsanek rewşenbr nebe, di hla siyas de zanst nebe nikare siyaset bi r ve bibe, teoriya deolojiya siyaseta xwe pk bne.

Gelek rewşenbrn siyasetmedar di gel siyaset gelek karn hja yn and, edeb j dikin. Berhemn edeb diafirnin, lkolnn civak dikin, dtin ramann teork pk tnin.
Kar xebata entelektuel dikin. Kar xebatn weha piral pflvena civak bi lez dixe.

Di nav civak de wezfe berpirsiyariya rewşenbran gelek e. Ji bo pkanna berpirsiyariya rewşenbr, helwest girtin pwst e. Helwesta rewşenbr div di ser de li ser bingeha azadiya fikr, raman be. Parstina azadiya fikr helwestek prensb ye. Ters v hareketkirin ji şexsiyeta rewşenbr re dest nade. Şexsiyeta rewşenbr azad fikrandin azad hareketkirin e. Ew li gor emir fermanan hareket nake div neke j.

Şexsiyeta rewşenbr xizmeta gel welat xwe her tim amade ye. L ew ji desthilatdariya dagirkeran re, ji partiyn nedemokratk re, ji kesn dktator re tu car xizmet nake div neke j. Şexsiyeta rewşenbr bi Xwedayn syas bawer nake. Lanet li wan tne li hember wan helwest werdigre.

Lokman Polat
HZ. Şt (Şs) (a.s.) - M.Nureddin Yekta

Wladeta Sit aleyhisselam:

Bav W Adem (a.s.), dayka W j Hz. Hewwa ye. (1) Dema kurr Adem Qabl biray xwe y Habl kuşt, penc sal (2) an j s sal şnve Şit aleyhisselam (Hibetullah) hatiye dunyay. Cibral (a.s.) ji Hewway re wiha got:
Xwed di şna Habl de ev (Şt) da te. (3)
Hibetullah; di ziman ereb de Şes, bi Suryan Şas, bi brani j Şis t xwendin. (4)
Dema Şt hat dunyay, Adem got; ev han Hibetullah e, Xwed di şna Habl de daye me. (5)

Dema Hz. Hewwa bi hemle b, Nra Şt di eniya w de ronah dida, di pey welidandin de ew Nra wenda b. Adem ji v zanb ku w Şs şna w bigire, yan li pey w bibe pxember. (6) Şis Pexember bi ten hatiye dunyay ne wek yn din bi cwt. (7)
Wek t zann ku Nra Pxemberiy ji bav bi bal kurr ve hatiye, ta ku ew Nra gihştiye Hz. Muhammed. (8)


Pxemberiya Şt (a.s.):
Ji hem zarokn Adem y ku pirr qenc, y ku Adem pirr j hezdikir y pirr li bav xwe b Şt b. (9)

Adem (a.s.) yanzde roj beriya wefata xwe ji Şt re wiha got:
Kurr min di pey min re tu xelf min , wezfa xwe li ser teqwatiy pkbne. (10)

Adem wesyeket nivsand Şit ji xwe re kir wekil. (11) W xwest ku Şt ev wesiyet ji Qabl zurriyeta Qabl veşre. (12) Ji Şt re behsa seetn roj şev badeta di wan de zahkir, heta behsa tofana Nh pxember j, j re got. (13)

Adem xwest ku Şt zarokn xwe bi yn Qabl re nede zewicandin, lewra zarokn Qabl j wek w ketibn rya nebaş, eraq dixwarin zina dikirin. (14)

Xweday Teala ji Adem re bstyek, (15) ji Şs re j bstneh (16) sehfe şandiye xwestiye ku Şs bi van penc (17) sehfa hikum bike jiyana xwe bi angor hukm van sehfa rewş bid. (18)

Hinek dibjin ku ji Adem re deh, ji Şs re j s sehfe nazil bye. (19)

Xwed Teala di Qurana Proz de behsa suhf Şs (a.s.) dike. Srey Ala/18
Dibjin ku welat Şs li ser iya b, l y qabl j deşt newal b. (20)
Hinek j dibjin dema Qabl, Habl kuşt, terka bav xwe kir di Yemen de xwedch b.

Şs (a.s) di saxiya xwe de emr Xwed pkan ji malbata xwe re b mnak, hem malbata w j ji emr Xwed derneketin. Ji v ye j ku dibjin di malbata Şs (a.s) da tu bhizr nebye. Ji hev kumreş nedikirin, pevn nedib, bi derewan sond nedixwarin. Dema yek sondbixwara digot: Ez li ser xwna Habl sondixwum. (21)

Wek t zann y ku cara yekem Kaba Şerf temr kiriye ew j Şs (a.s) e, ew bi kevir bi amr Kabe temir kir. (22)


Wefata Şs (a.s) :

Heta roja wefat kir li Mekk ma her sal Hecc umra xwe dikir. (23)
Dema mirina w nzk bb, kurr xwe y Enş (Enş) di şne xwe de wekl teyn kir. J re got:
Emr Xwed mutleqa pkbnin, bila qewm te j, ji emr Xwed drnekeve.
cesed kalik xwe (Adem) ku di tabt da ye, mihafeze bikin.
Ji wan re duay bereket xwend.
Ji welat xwe dernekevin bila zurriyeta we j dernekeve.
Bi zarokn Qabl re nekevin tkilay, lewra lenet li wan bye.

Bi Enuş (a.s) sond p daxwarin wefat kir.(24) Dema wefat kir umr (temen) w 912 sal b. (25) Kur w y drs j 20 (bst) sal b. (26)

Cenaz Şs (a.s) bi zemqa dara bi darin bibhn kirin (27) nimja w zarokn w bi tev nevyan ve kirin. (28).

Bi angor rwayeta, gorra Şs (a.s) j wek y d bav w li Mekk, li iyay Eb Qubeys hatiye veşartin. (29)

------------------- -------------------------- ---------------------------
avkan:
(1) bn shaq, bn Hşam-Sre c.1, rupel 3, bn Sad Tebeqat c.1, r.39, Belazr-Ensabul-Eşraf c.1 r.3, bn Quteybe-Mearf r.10, Dnewer-Ktabul-exbar r.1, Yeqb-Tarx c.1, r.8, Teber-Tarx c.1, r.76
(2) Teber-Tarx c.1, r.76, Seleb-Aras r.47, bn Esr-Kaml c.1, r.47
(3) bn Sad-Tebeqat c.1, r.37, Teber-Tarx c.1, r.76, Seleb-Aras r.47, bn Asakr-Tarx c.6, r.354
(4) bn Sad-Tebeqat c.1, r.37, Teber-Tarx c.1, r.76, bn Asakr-Tarx c.6, r.354
(5) Belazr-Ensabuleşraf c.1, r.3
(6) Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.37
(7) Mir Hawend-Rawzatussafa. Terceme r.115
(8) Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.38-39
(9) bn Quteybe-Mearf r.10, Yeqb-Tarx c.1, r.7, Mir Hawend-Rawzatussafa. Terceme r.115
(10) bn Asakr-Tarx c.6, r.359
(11) Teber-Tarx c.1, r.79, Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.49
12) Teber-Tarx c.1, r.79, Seleb-Aras r.47, bni Esr-Kaml c.1, r.49
13) Teber-Tarx c.1, r.76, Seleb-Aras r.47, bni Esr-Kaml c.1, r.47, Ebu Nueym-Hilyetulewliya c.1, r.167, Mir Hawend-Rawzatussafa. Terceme r.115
14) bni Saa-Tebaqat c.1, r.39, Teber-Tarx c.1, r.84, bnunnedn-Fhrst r.39
15 Teber-Tarx c.1, r.75, Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.40, , bni Esr-Kaml c.1, r.47
16) Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.40, Exbaruz-zeman r.86, bnunnedn-Fhrst r.39
17) bn Quteybe-Mearf r.10, Teber-Tarx c.1, r.76, bni Esr-Kaml c.1, r.47, Ebulfda-Elbidaye wennihaye c.1, r.99
18) Teber-Tarx c.1, r.81, bni Esr-Kaml c.1, r.54
19) Teber-Tarx c.1, r.161, Ebu Nueym-Hilyetulewliya c.1, r.167, Zemexşer Keşşaf c.4, r.245, Saleb Aras r.100, Fahrurraz tefsr c.31, r.150, bn Asakr Tarx c.6, r.357, Ebussd-Tefsr c.9, r.143, Aliyul-Mutteq-Kenzul Ummal c.16, r.132
20) Mesd-Exbaruzzeman r.86
21) Yeqb-Tarx c.1, r.8
22) bn Quteybe-Mearf r.10, Teber-Tarx c.1, r.81, bni Esr-Kaml c.1, r.54, Mir Hawend-Rawzatussafa. Terceme r.115
23) Teber-Tarx c.1, r.81, bni Esr-Kaml c.1, r.54,
24) Yeqb-Tarx c.1, r.8
25) bn Quteybe-Mearf r.10, Yeqb-Tarx c.1, r.8, Mesd-Murcuzzeheb c.1, r.39, bni Esr-Kaml c.6, r.360, bni Esr-Kaml c.1, r.54
26) Yeqb-Tarx c.1, r.8, Mesd-Exbaruzzeman r.86
27) bn Asakr-Tarx c.6, r.359-360
28) Yeqb-Tarx c.1, r.8, Mesd-Exbaruzzeman r.86
29) Neqla ji Zeheb Ebut-Teyyb-Şifaulxiram c.1, r.442

M.Nureddin Yekta

Pxembern bi derewa, em ji wan i fr bibin? - Cankurd

Bguman di droka mirovat şaristaniy de du teher mirovan her her hebne, ewn zana ewn nezan, di navbera van herdu komikn mirov de yn ji ber egern pdiviy hevjn tev li hev bne, hinde mirovn din n nvzana wek min evdal, wek her roşenbrek, ku di qad trata Kurdniy de her roj prg we tn, hene evana desteyeke bi ser xwe ne, bi zk fr dibin dixwazin wan frbnan li dora xwe bi rya tkil, nivisandin peyivandin di nav gel xwe de bidin belavkirin. n zana j mebesta min: ewn rast zana ne- wek yn nezan nabin Xwed teala j dibje: - Ma n dizanin n nizanin wek hev din dibin?...

Wek din j di drok de pxember hebne -selewat silav li gişa bin-, bav wan tevan j brahm e. Ji brahm, ku nav w y rastn wek dibjin- Berhm e (Ber mal, Ber rez Ber yar), em fr bn gengaşiya hişmend di ber baweriy de, ew pt hm şikandin debr xwe j bi stoy pt mezin xist, gava ptperest hatin pirsn, k wilo kiriye? Got, ku mezin wan ptan ji wan xeyid, ewan tev şikandin. Gava bawer nekirin, ku kevir kvir dişkne, brahm gote wan:-Heger wilo ye, awa hn wan wek xwedkan ji xwe re dipejirnin? Ev e j hişmendiyek e mezin e. brahm girtin avtin nav agir, l Xwed ew qurtal kir, rab ol kir, mişext b nav olistana Hcaz, l li wir j em fr kirin fedekariy di ber baweriy de, ew amade b, ku kur xwe smal bike qurban ji baweriya xwe re.

Em ji Nh fr bn amadekari keftelefta ji bo demn reş tar, ku li pş in, w bi tab tewat keştiya xwe ji roja Lehiya Mezin re kir tev, ku iqas henek pkenn bi w dikirin, tev gef gurrn, ku bi ser w de dibarandin, ew ji xebata xwe nema, dev ji kşeya rizgarkirina mirovatiy berneda li dawiy bi ser ket.

Em ji Zerdeşt j, ku hinek w pxember dibnin, fr bn s ramann mezin: Pak biramne, Pak bipeyive, Pak kar bike.. Paqij baweriya w b. Em ji Loqman Hekm fr bn Exlaqa mirov, ku sermeziniy, ezeziy qebe-qebe peyivandin baş nabne... Em ji Ysif lewend fr bn tab tewat hezkirina birayan. Gava ew pişt re bi gellek salan bye şalyar (wezr) Fron Misir biray w hatin ba w, silaviya wan bi hjay kir dil xwe ji wan re bi camr vekir.

Em ji Msa y (Pxember) ciho (ya) fr bn, ku di pş gel xwe de biborin, j re her tiştek pwst bikin, nehlin kesek bi gel kşeya w ya proz bilze, dixwaz bila ew kes bav biray me be j, div em r nedin. Msa agirek ji geliy proz Tuwa bne, gava zvir dt, ku gel ji xwe re golikek ji baqir kiriye kiriye xwedk xwe, Msa yekser bi rih seriy biray xwe Haron girt ber xwe kaş kir qriya: -Te awa ji wan re r da, ku golik bikin xwedk xwe? Haron bersiveke hişmendan day, got: -Ez tirsiyam netewa me ji ser hev belav bibe, l dsa j Msa ev yek nepejirand netewa xwe ji ptperestiy rizgar kir.

Em ji sa y (Pxember ) filleh (a) j fr bn, ku peyv mezintirn ek deban e li hember zordar sitembazan. Ew gotib, ku di ser de bje (kelme) b, ango: Bje pir giring e, di pşiya her tiştek de ye, bi xelk re peyivn, dan standin, guftegotin, gengaşiya ziman her babetek e pbawerkirin bi kar bnin, bo şikandina tesk heska neyar zorbaz... L sa ku evqas rnerm nazik, dilmezin singfireh b, ev j gotib: -Ez hatime we ji hev din cuda bikim, ez bav kur ji hevdu ver bikim, zordar binzoran, serdest bindestan, Xwedawend ptperestan... Ez v yek ji we re dibjim, l gava ez biim, d li pey min ji we re teviya rastiy (heqq) wer.

Li dawiy Pxember axir zeman hat, pxember musilmana Muhemmed (a.s.), ku em ji w j fr bn, ku avahiya dij bi zordariy yek avah ye, nameya (mesaja) hem pxemeberan yek name ye, em ji w fr bn, ji Xwed p ve kesek masm (b ewt şaş) tune ye, i serok i Ewliya i pxember, k dibe bila... Ew gotib, ku gava di nav neteweyek da n, ku li hember zordariy rabin bo zordar bibjin: Tu zordar! neman, d dest xwe ji w netew bişn.

Em ji w j fr bn, ku heger pwst b şer j bi ek deban di ber mafn xwe de bikin. Bi baweriya min ev teviya w rastiy ye, ku sa dixwest bo me bibje ji Muhemmed re hşt.

L ji pxemebrn direwkar, wek Museyleme El-Kezzab (direwkar) mna w j gellek hebn hn j hene, ku derketine bo ji xwe re di nav xelk de navek mezin cgahek bala pda bikin, bo ku ji xwe re zor hz sermiyanek li ser pişta hejar belengazan bi destxnin, xan eywan serayan di nav şah sultanan de ava bikin di drok de wek fath şorişgran, peyker pt hman, r şopan bihlin, em fr nebn tiştek em ji wan h fr nebin...

Bguman gava em, n nvzana, fr nebin tiştek, em nikaribin nameya (mesaja) wan j bigihnin netewa xwe, bila li me biborin.

Cankurd
Hareketa Mezlmn Kurdistan tzg Madde: 2

"Hareketa Mezlmn Kurdistan; siyasi bir kuruluş olmakla beraber cihadın her ynn esas alarak, yer ve zamanı geldiğinde de her ynyle cihad edeceğini vaad eder."
Cemaatimizin kuruluşu elbetteki siyasidir. Biz siyasi mcadeleden yanayız, kan dklmesini istemeyiz, savaş istemeyiz, tahribat istemeyiz, her trl terorizme karşıyız. Ancak bu sadece bizimle olmuyor.

Bir tarafta barış istiyen mslmanlar diğer taraftan btn kurum ve kuruluşlarıyla mslmanlar ve İslamı yoketmeye alışan ve bunun iin her yolu kendisine mubah kabul eden taĝuti sistemler! Krdistan halkına, mslman halklara meşru hakları temin etmek iin mcadele eden mcahidlere hayat hakkı tanımayan kefereler! Travestilere fuhuş hakkını veren ve mslman bacılarımızın başrtsne tahamml olmayan zalimler!..

Btn bunlara rağmen biz mcadelemize siyasi olarak başladık ve bunu bir sre devam ettireceğiz. Davamızı halkımıza, diğer mslman halklara, birleşmiş milletlere gtreceğiz. İnsani yollarla ellerini mslmanların yakasından ve krd asimile ve katliamından eksinler. Bu yolda btn yolları deneyeceğiz. Buna rağmen bize hayat hakkını vermiyorlarsa, bize de kendimizi savunmak dşer. Zalimler zlmlerinin neticesinden korkmuyorlarsa, mazlumların korkacağı bir şey olmaz ve olmamalı! Ya İslami bir dzen, şerefli bir hayat, ya da Allah yolunda şehadet!. Zalimlerin ne diyecekleri ve ne yapacakları bilinen birşey ama, yine de ilk saldırının kendilerinden gelmesini bekleyeceğiz.

Cihadımız sadece krdler iin değil, ilk etapta Krdistan halkı iin mcadele etmek bizim vazifemiz olduğuna inanıyoruz. anakkalede verilen savaşın krdlere ve Krdistan halkına ne verdiği hepimizin malumudur. Krdistanı bırakıp Filistinde, eenistanda, Afganistanda savaşan krd mcahidlerini anlamamız mmkn değildir. Elbetteki oradaki mazlumları da desteklemek grevimizdir ama, orada cihad edip Krdistanı taguti glere bırakmanın mantığı olmaz. Ayrıca bizim onları anladığımız kadar onlar bizi anlıyorlar mı? Anlayamazlar! Filistin iin biz krd mslmanları gz yaşı dkerken, onlar Kerkkte, Musulda, Afrinde zorla ellerinden alınan krd topraklarına yerleştirilirken vicdanları hi sızlıyormu. eenistanda savaşıp şehid olan veya gazi kalan birok krd mcahidleri varken, onlar krd halkının haklı davası iin bırakın bizi desteklemeyi T.C. ile işbirliği yaptılar. Taki Trkiye Rusya ile yaptığı pazarlık sonucu eenistanı krd kartı karşılığında satıncaya kadar!

Her Peygamberin ilk olarak kendi kavmini islah ve korumaya başladığı gibi, biz Deng Mazlma Cemaati olarak da, ilk evvela Kurdistan halkı iin mcadeleyi esas kabul etmekteyiz. Yine Peygamberlerin slubu olarak evvela tebliğ, dille cihaddan sonra yeri geldiğinde de, elle cihadı da kaınılmaz kabul ediyoruz. Bunun da bir farz olduğundan şphemiz olmadığı gibi, inkar edenlerin veya karşı ıkanların imanından da şphe ederiz. Zira bu yol peygamberlerin son are olarak başvurduğu yol olduğu gibi, hedefe gtren tek yol da bu olmuştur. Bu bir ilahi emirdir. Yoksa Biz burada oturuyoruz sen ve Rabbin gidin onlarla savaşın mı diyeceğiz.

Hoşunuza gitmediği halde savaş (cihad) farz kılındı. Sizin iin daha hayırlı olduğu halde bir şeyi sevmemeniz mmkndr. Sizin iin daha kt olduğu halde bir şeyi sevmeniz de mmkndr. Allah bilir siz bilmezsiniz. (Bakara /216) (Savaş insanların severek, zevk alarak yaptıkları bir şey değildir. Fıtratı ve ruh sağlığı bozulmamış kimseler ldrmek, yakıp yıkmak, acılar vermekten zevk almaz, bunlardan hoşlanmaz. Ancak vcudu kurtarmak iin kangren olmuş elin kesilmesi, ieride kalmış ocuğu kurtarmak iin kapının kırılması nasıl zaruri ise, savaş da toplumların hayatında byle zaruret haline gelebilir. Din ve vicdan hrriyetini sağlamanın, zlm ve fitneyi nlemenin, tecavzlere son vermenin yolu savaştan geebilir. İşte bu durumlarda savaşmak şphesiz insanlık iin daha hayırlı ve daha şerefli bir davranıştır. Cihad ise hibir zaman bir saldırı değildir.) .......Onlar eğer gleri yeterse, sizi dininizden dndrnceye kadar size karşı savaşa devam ederler. Sizden kim, dininden dner ve kafir olarak lrse, onların yaptıkları işler dnyada da ahirette de boşa gider. Onlar cehennemliktirler ve orada devamlı kalırlar. (Bakara/217)

Ey iman edenler! Eğer kfr imana tercih ediyorlarsa, babalarınızı ve kardeşlerinizi (bile) veli edinmeyin. Sizden kim onları dost edinirse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir. Deki Eğer babalarınız, oğullarınız, eşleriniz, hısım akrabanız, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz ticaret, hoşlandığınız meskenler size Allahtan, Resulnden ve Allah yolunda cihad etmekten daha sevgili ise, artık Allah emrini getirinceye kadar bekleyin. Allah fasıklar topluluğunu hidayete erdirmez. (Tevbe 23-24)

İslm Dini, btn şekil ve zellikleriyle bir hayat sistemidir; btn esas ve zellikleri birbiriyle dengeli ve bağlantılı bir biimde iine alan ve hibirini ihmal etmeyen bir hayat sistemi olması itibariyle, insan hayatını realite plnında btn ynleri ve konumlarıyla kavrayan bir sistem! Varlık tabiatını aıklayan, insanın bu varlıktaki yerini belirleyen ve aynı zamanda varoluş gayesini btn ana hatlarıyla ortaya koyan bir sistem!

yleyse bu Din, insan hayatı gereğinden kopuk, insan hayatının kucakladığı tm alanlardan uzak yalnızca vicdan bir inan dini olmadığı gibi, dnya hayatından el-etek ekip yalnızca bir ibadetler toplamı da değildir. Ayrıca bu Dini, sadece insanlara cenneti kazanmaya gtren bir ahiret yolu olarak algılamamak gerekir. Kaldı ki insan hayatı gereğinden kopuk yalnızca vicdan bir inantan ibaret ilah bir din dşnlemez!

Bu itibarla; insanlık hayatının değişik konum ve yanlarını dzenleyen, insanın her konudaki gerek ihtiyalarına cevap veren, nsani gelişimin ve aktivitenin btn ynlerini kontrol altına alan ve bylesi esasları ieren bu İlahi Sistemi iyi anlayan bir takım taĝuti zihniyetler, asırlarca bu Sistemi vicdani inan ve dini ibadetler erevesinde hapsetmeye, onun yaşanan hayata mdahalesini engellemeye; tabiatı, hakikati ve işlevi gereği insan hayatına ilişkin tm pratik gelişmeleri gerek anlamda kontrol altında tutmasını nlemeye ynelik zorbaca girişimlerde bulundular-bulunuyorlar. yleki bir takım sofu takımı bu dini sadece gnde bir ka defa misvak kullanmak, namaz kılmak ve oru tutmaktan ibaret sandılar.

İslam Sistemi, kefere dzenlerinin bekileri olan bazı szde dini kurum ve kuruluşlarla ruhbanlık dini haline getirilmeye alışılıyor! Oysaki İslam bu değildir. Yeryznn en mkemmel sistemi olan İslamı, İslam topraklarında yeniden hakim kılmak iin cihadın btn esaslarını alarak cihad etmeyi bir vecibe olduğuna inanıyoruz. Kalb ile, dil ile ve el ile yapılması gereken cihad. Bunun zamanını ok iyi ayarlamak gerekir. Mekke dnemi deyip asılarca mslmanları uyutan ve kefere dzenleriyle entegre etmeye alışanları iyi tanımak lazım. Cihad bir farzı-ayndır, bunu herkes bilmeli. Her halukarda mmin cihad ile mkelleftir. Dereceler arasındaki mesafe ne kadar kısa olursa hedefe varmak aısından daha isabetli olur. Şartlar ne olursa olsun mslmanın cihaddan geri kalması dşnlemez. Bugnk şartlarda evinde sessiz sedasız oturmak, cihad bayraĝını ykselten mcahidlere destek vermemek, kanaatimce Peygamberimizin yedi byk gnahtan saydıĝı Harpten kamaktır. Bazı kardeşlerimiz hele siz biraz alışın biz de size katılacağız, Neler yaptınız? Mcadeleniz nasıl gidiyor? diyorlar. Sanki kendileri mslman deĝil, sanki bu mcadele sadece bizim grevimizdir. Ne kadar saf oldukları ortadadır. Kimisi de dnya metaına, ticaretine dalmış adeta Allah yolunda cihadı terketmişlerdir. Musa (a.s) kavminin dediĝi gibi; Orada zorba bir kavim var, sen ve Rabbin gidin onlarla savaşın, onları oradan ıkarın sonra biz geliriz, yerleşiriz de diyemiyorlar. Uzun zaman yaşayacakları ruhsatını kimden aldılar? Allah yolunda savaşmaktan gevşemek, aynı zamanda tuĝuti glere destek vermek değilmidir?

(Ey iman edenler) Gerek hafif, gerek ağır olarak savaşa ıkın, mallarınızla ve canlarınızla Allah yolunda cihad edin. Eğer bilirseniz, bu sizin iin daha hayırlıdır. (Tevbe-41)

Geerli bir zr olmayanların evinde oturması ve İslam-kfr savaşına seyirci kalması kadar acıklı bir hal yoktur, olmazda!...

Mminlerden zr sahibi olanlar dışında- oturanlarla malları ve canlarıyla Allah yolunda cihad edenler, derece bakımından oturanlardan stn kıldı. (Nisa/95)

Bu aynı zamanda mmin olmanın bir alametidir. Bir başka tabirle kişinin mmin olup olmadığını cihada olan bağlılığından da rahatlıkla anlayabiliyoruz.

Mminler ancak Allaha ve Resulne iman eden, ondan sonra asla şpheye dşmeyen, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla savaşanlardır. İşte doğrular ancak onlardır. (Hucurat/15)

Bu Ayetler ışığında anlıyoruz ki kendisine ben de mslmanlardanım diyen herkesi İslam iin cihada ağırıyor, mcadelemizde bize destek sunmalarının bir vecibe olduğuna inanıyoruz.
Adem (a.s) dan Hz. Muhammed (a.s.) kadar gelmiş gemiş btn peygamberler cihad yapmadan hedeflerine varmış değiller. Bu yolda onları kendimize rehber ve rnek alarak btn engelleri aşmalı ve hedefe varmalıyız. Bunun bir başka yolu da yoktur. Sadece tekkelerde zikir yapmakla İslamı hakim kılmanın mmkn olmadığı aıka grlmştr. Bu yolları tekrar denemenin kimseye bir fayda sağlamayacaği aşikardır.

Elbetteki insanlara en gzel szlerle gidip davayı anlatmak grevimizdir. Barışla, kardeşlik esasları ierisinde herşeyi halletmek istiyoruz. Ve bunun iin Peygamber metodu olan Mekke dnemi (ilk merhale) tebliğimizi va şartlarımızı ortaya koyacağız. Btn sabır ve metanetimizle herşeyin gzellikle halledilmesini taleb edeceğiz. Ama buna rağmen bizi imhaya, yoketmeye alışanlara cevap vermeye hakkımızın olduğuna inanıyoruz. T.C. Diyanet Başkanı Demokrasi İslam memleketlerinde hakim olacak ama kanlı mı olur kansız mı olur szyle kfr hakim kılmak iin her yolu kendilerine meşru kabul edenlere karşı elbetteki mslmanların kendilerini savunması kadar doğal bir hak olamaz. Yer, şekil ve zaman ise taktiki bir meseledir. Cenabi Allah hi şphesiz mminlerin velisidir.

Hereketa Mezlmn Kurdistan (Kurdistan Mazlumlar Hareketi)

Kur'an'ın Hayatımızadki Fonksiyonu nedir? - Kewser

Hamd; Allah (c.c.)a, Salat btn peygamberlere ve Muhammed (A.S)`a, Selam btn mslmanların zerine olsun.
Gnmzde mslmanların şyle bir yanlış yaklaşmalarına şahit olmaktayız. Kuranda geen mmin, muvahhid, mcahid, sabırlı, kurtuluşu hakeden gibi kavramları hemen kendilerine hamlederler. Sanki Kuran bunlardan basederken garanti bu vehime kapılanları anlatıyor zannederler.. Veya bu kavramları kendi grşlerine hapsetmek isterler.

Halbuki mslman; yaşadıĝı gibi inanan deĝil, inandıĝı gibi yaşayan kimseler olmak mecbureyitindedir. Ve Kim ki cennetlik olmayı garanti grrse dinden ıkar fıkhi kaidesini unutmamalıdırlar. Mslman iin asıl olan korku ile mit arasında yaşamaktır. Bakınız Hz. mer (r.a.) aşere- mbaşereden olduĝu halde acaba Kuranda anlatılan mnafıklardan biri de ben miyim? diyor adeta uykularını kaybediyordu. Hatta Rasullahın vefatından sonra da Hz Huzeyfeyi sıkıştırıyor ve Allah hakkı iin Rasullahın aıkladıĝı mnafıklar listesinde ben de var mıyım? diye soruyor, Huzeyfe (r.a) nin hayır ya mer sen onlardan deĝilsin cevabına karşılık, merin gĝsne su serpiliyordu adeta.

Şimdi bu manada kendimize bir bakalım! Kendisine Kuran arzedilince Kuran`la karşı karşıya kalınca grub insan vardır.

Birincisi Muttakiler: yani Kuranla uyarılanlar, yollarını Kuranla bulanlar ve takva sahibi olanlar, kulluk billincinde olanlardır.

İkincisi kfredenler: kendilerine Kuran arzedilince reddedenler, hakkı rtbas edenler, gizleyenler ve Kuranın insanlara ulaşmasını engelleyenlerdir.

ncs; munafıklar : Bunlar hem kafirler gibi hem de daha ktdrler. Kuranın uyarısı karşısında ntr davranırlar. Onu anlama ,uyma, tanıma luzumu hissetmezler, ama bunu bellide etmezler, yani iki yzl davranırlar.

Şimdi kendimize bir bakalım. Kuran mesajını aldıĝımızda kendimizde bir deĝişiklik hissediyor muyuz? Kuran emirleriyle karşı karşıya geldiĝimizde tepkimiz nedir? Emirler bizi Onun yoluna sevkediyor mu yaksa etmiyor mu?

Eĝer hayati dzenimizi Kuran erevesinde dzenlemiyorsak Allah korusun ikinci yada nc gruba dahil oluruz. Eĝer iman boyutunda bir eksiklik yoksa ve imanı amel boyutunda icraya koyamıyorsak bilmiş olalım ki Yce Allah bizden sadece kuru bir iman istemiyor. İmanla beraber iyi amellerde bulunmak zorundayız. Yoksa Cenab-i Allah kıyamet gnnde bizim yakamızı bırakmaz.

İnsanlar, imtihandan geirilmeden, sadece iman ettik demeleriyle bırakılıvereceklerini mi sandılar.

Andolsun ki, biz onlardan ncekileri de imtihandan geirmişizdir. Elbette Allah, doĝruları ortaya ıkaracak, yalancıları da mutlaka ortaya koyacaktır.

Yoksa ktlkleri yapanlar bizden kaabileceklerini mi sandılar? Ne kadar kt (yanlış) hkm veriyorlar! (Ankebuti/2-4) buyuruyor.

Yani imtihan edilmeden bırakılacaklar yle mi? Asla iman edip amellerimizle imanımızı kuvetlendirmedike kurtulmaktan bahsedemeyiz.

Dikkat etmeliyiz ki şeytan da Allaha inanıyor, ahireti iman ediyordu, ama sonraları isyan etti. Yani o da iman etmekle beraber, imanın gereklerini yerine getirmedi, sadece szden ibaret bir iman. Allah (c.c) asla sadece iddiadan ibaret bir iman kabul etmiyor. Kuran bizden inandım denilen konunun amelini istiyor.

Asrı Saadet dneminde ve sonrasında yaşayan mminler, Peygamber (a.s.) ne demişse aynen kabul ettiler, aynen iman ettiler ama bu imanlarını sadece sz planında bırakmadılar, hemen amele dnştrdler ve toplum birden deĝişiverdi. Peki ya şimdi? Mslmanım diyen, Kuran okuyanlar! ĝreniyorlar, iman ediyorlar fakat toplum deĝişmiyor. Galiba imanın hayatlarında uyarıcı zelliĝini kaybettiĝini gryoruz.

Ey mslmanlar Kitab karşısındaki tavrımızı bir daha gzden geirelim. Kendi kendimizi muhasebeye ekelim, acaba Rabbimizin bizden istediĝi iman ve İslam nedir, nasıl yerine getirilmelidir. Bir silkelenelim Kuranın istediĝi hayatı yakalama arzusunda olalım. Unutmayalım ki; biz kafirlerden, mnafıklardan deĝiliz elahamdulillah. Lakin bulunduĝumuz ortamlar, hatalı ve eksik olarak Kurana yaklaşmamız, şeytanın veya Allah adına bizi kandırarak İslam diye bize yutturulmaya alışan dşncelere dalmamız ve herşeyden nemlisi Kurandan uzak kaldıĝımızdan dolayı bu eksiklikleri hayatımızda barındırıyoruz.

Ancak gerek mminler olarak Allaha halis bir imanla iman eder, amellerimizle de imanımızı destekler isek, umarız ki Rabbimiz bize imtihanı kazanmayı nasib eder. Tabiiki imtihanı kazanmak iin de Peygambere ve Kurana tıpkı asrı saadetteki gibi fonksiyon yklemeliyiz. Kuranın uyarısı karşısında sessiz kalmamalı ve hayatımızı o uyarılar doĝrultusunda dzene koymalıyız. Rabbim yar ve yardımcınız olsun. Amin.

Bacınız Kevser Hdaseven

Rznama Hereketa Mezlmn Kurdistan  - Deng Mezlma

Bend-1: Hareketa Mezlmn Kurdistan; Cemaetek slamiya di 21.06.2000 (21 Hezran 2000) da hatiye sazkirin bi gelemper ji bo hem Alema slam, bi taybet ji bo bidestxistina mafn rewacdar (mesr'), yn geln mezlmn li Turkiy dijn, xebat dike. Hareketa me; rxistinek nya serbixwe ye di bin bandra tu dewletek tu quwwetek din da nne, herwek ewa ku bask dewama rxistinek din j nne. Quwweta xwe, her ji Xwed ji bawermendn bi xlas digire.

Bend-2: Hareketa Mezlmn Kurdistan, her iqas rxistinek siyasi be j, hem şikln cihad ji xwe re hm bingeh qebl dike ger dem were (ch dem reva bin) soza tkoşna bi her awah dide gel xwe.

Bend-3: Armanca Hareketa Mezlmn Kurdistan; erka bentiya (wezfa ebdtiya) xwe, ji Xwed ra pk bne hezkirina w bistne. Hedefa Hareket; Kurdistan'a Bakur ( per di Tirkiy da) bigihne federaliy Kurdistan ji hem sistemn taxt (kufr) paqij bike. Ji pey federaliy ra, biryar maf gel me ye baweriya Hareketa me ev e ku, rya "Serbixwetiy" di federaliy da derbas dibe.

Bend-4: Dem dema rakirina snoran (tixban) ji navbera dewleta ye, Baweriya Hareketa me ev e ku; gerek muslimann her dewlet kargerandina (dara) dewleta xwe bixin destn xwe snorn ku di nevbera muslimanan da hatiya dann, rakin. Yektiya dewletn slam, her bi dilxwaziya geln musliman dibe.

Bend-5: Hareketa Mezlmn Kurdistan; i fikr ramann ku zidd "Nass" (Ktap Sunnet) bin, redda wan hemiyan dike daxwaz dike ku hem mezheb, firqe, cemaet rxistinn muslimanan, di bin rya Qur'an Sunnet da yektiya xwe bikin, noxtn ku li ser nabin yek terka wan bikin, di noxtn ku li ser dibin yek da j, bi hev re bixevitin, an j alkariya hev bikin xretkar bin li ser yektiya fikir ramanan.
Her wiha Hareketa me; di hem pirsgirkn (meseln) ciyawaz (mixtelif) yn ku di navbera me rxistinn slam yn din da bin, Qur'an'a Proz Hakem (kizr) qebl dike hem pirsgirkan hewal Xwed Resl W dike.

Bend-6: Hareketa Mezlmn Kurdistan ji boy şikl kargeriya Dewleta Kurdistan, Dewra Seadet ji xwe re mnak hiltne. Hareketa me bawere ku; di nertandina kargeriyn şn ve de, zor zilm seltenet zordest heye.

Bend-7: Hareketa Mezlmn Kurdistan; hebna gelan (nijad) yek ji Ayetn Xwed qebl dike bi her awah nijadperestiy red dike, wekheviy di jiyana hem gelan da pwst dibne bawere ku hem geln chan di mafn dunyew da wek hev in. ewa maf geln chan ye ku di kargeriy da serbixwe bin, wisan j maf gel kurd heye ku bi xwe kargeriya xwe bike kultur, urf adetn xwe muhafeze bike.

Bend-8: Hareketa Mezlmn Kurdistan; Daxwaz dike ku pirsgirkn di Tirkiy de, bi taybeti zilma li ser Muslimanan pirsgireka Kurd, bi rya slam bn areserkirin. Cemaet rxistinn slam yn di Tirkiy da, heta ro ji bo pirsgirka kurd b deng man, bi v miasebet j, rxistinn ne slam li doza kurd xwey derketin bn parzgern gel kurd. Hareketa Mezlmn Kurdistan daxwaz dike ku, musilman dest bavjin pirsgirka kurd di v war da ji hev re alkariy bikin.

Bend-9: Her iqas snorn di navbera dewletn slam da bi riza muslimanan nahatibin dann j, di şertn chan yn royn da, Hareketa Mezlmn Kurdistan fde dibne ku, her cemaet rxistinn slam di herma xwe da tkoşna xwe bikin. L pewste ku di hem mijaran (ta'lma leşkeri, teknik, lojistik) da ji hev re bibin destek di baweriya me da ev tişteki zarr ye.

Bend-10: Hareketa Mezlmn Kurdistan bawere ku, hem xrn ser erd bin erd ji bo hem muslimana ye (hemi musliman hevpar in). Bi v minasebet, em terefdar in ku ev xrn han ji pawana şx, patron axa bn derxistin pşkş xizmeta hem ommet bibe.

Bend-11: Hareketa Mezlmn Kurdistan daxwaz dike ku, bi hem dewletn cran ra bend dostaniy qew bike, mudd ku ev dewletana ji Hareketa Mezlmn Kurdistan muslimanan ra dijminiy nekin.

Bend-12: Hareketa Mezlmn Kurdistan; diyalog kirin alikariya bi rxistinn ne slam ra mumkin dibne, mudd ku ev rxistinan, nakokt dijt bi slam ra, dijminty bi geln mezlm mustez'af ra nekin.

Bend-13: Hareketa Mezlmn Kurdistan; parek ji Hareketa slamiya Gelemper ye, l herma Kurdistan'a Bakur ji xwe re meydana tkoşn qebl dike. Her rxistin cemaetn slam yn din, ji hermn Tirkiy (wek lazistan, trkistan), ku ji bo "lay Kelketullah" tkoşn dikin, alkariya bi her awah bi wan re tiştek zerr dibne.

Bend-14: Erdn ku ro kurd li ser dijn hem Kurdistan e, l ew hermn ku dijminn kurdan bi dest zor ji wan sitendiye ji ereb, tirk farsa ra kirine şnwar j, ji erdnigariya (cografya) Kurdistan ne.

Bend-15: Di Kurdistan de ziman ferm (bi hem zaravn xwe) ziman kurd ye. Ji bo yektiya di ziman kurd div ku xebat were kirin ziman me ji bjeyn byan were saf kirin. Bi tev v, ji kjan ziman re hewcey hebe, div ew j di dibistanan da were xwendin. (wek ereb, ngilz). L div xwendin perwerdekirina bi ziman kmnetewan, yn ku di Kurdistan de dijn (wek Siryan, Ereb, Asr, Tirk uwd.) serbest be, heta ev ji aliy Hikmeta Kurdistan ve were destek kirin mkan bn peyda kirin..

Bend-16: Di slam de Edalet bingeh e. Ji bo v bexşniya tu kes, saz an j rxistinek tuneye. Pwiste herkes encam karn xwe (ceza an j xelat) bibne.

Bend-17: Di Kurdistan de bingeh şikl kargery (idare) Quran Sunnet e. L mirov nikare bifikire ku dewlet bi ictihadn sedsaln ber idare bike. Wek ku mirov dikare ji bo refaha gel, ji ramann muctehdn crbecr (hem muctehidan) stifade bike, her wiha ku hewcey hebe, mirov dikare li ser hinek mijaran, ji alimn ku di merteba muctehdan de ne, şrak tovbike ji fikr ramann wan stifad bike. Wek ku t zann deriy ctihad vekir ye.

Bend-18: Mirovn ku di Kurdistan de dijn xwediy bawer mezhebn crbecr in, dikarin bi gor baweriyn xwe bijn, tore adetn xwe bi kar bnin dikarin bi gor baweryn xwe badetn xwe bikin. Di mijara bawery de, li tu kes zulim ney kirin kes nikare kes ji bil baweriyan w sdar bike. Lewra di Dn baweriy de zordar tuneye.

Bend-19: Di islam de azad esas e. Div ku hem ryn dibin sedem koletiya mirovn ku ji dayka xwe azad hatine dunyay werin girtin. Ji bo v j, maf herkes heye ku ramann xwe bnin ziman. Tu kes nikare ji ber fikr ramann xwe were sucdarkirin. slam xwediy quwwetek ye dikare xwe ji hem texrbatan biparze. Mirovn ku xwey fikr ramann wekhev in, dikarin werin cem hev part, komel, sendqa uwd. sazbikin.

Bend-20: Civakn zexm ji malbarn salih peyda dibin. Ji boy v j, div rya zewac were hsankirin ger hewcey hebe gerek mesref ji aly dewlet va were dayn. Div ji hatinyn hukumeta Kurdistan ji zikat bşdannn ku ji dewlemendan tn standin mehane (maeş) ji boy malbatn feqr, b, xtyar yetman re were girdan, nefeqa wan were dayn.

Bend-21: Hareketa Mezlmn Kurdistan; Wan hem bendn ku li jor hatine nivsandin, wek peymanek di nava xwe gel Kurdistan de qebul dike. Her wiha, ger ddia bi nerastiya (muxalefeta bi Nass) Rznama Hareketa Mezlmn Kurdistan bi Qur'an bi Sunnet b tesbt kirin, Hareketa mezlma sozdayna guhertina wan benda dike.

Hereketa Mezlmn Kurdistan

Fransa Kralı XVI. Li'nin dşş destanı - Zakir

18. yzyılın son yarısında, Fransadaki Liler saltanatı iyice zayıflamış, lkede sefalet başını almış yrmşt. Bu durumun farkıda olan halk, krallık terrnn byk baskısı altında eziliyor, fakat bir şey yapamıyordu. nk devlet messeseleri, halkın deĝil, tamamen kralın ıkarlarına gre tesis edilmiş, onun ve karısının refahı (bizde bir zmrenin), her şeyin stnde tutulmuştu, Neki dnyanın neresinde olursa olsun, zlm devam edemezdi. Byle diyor İslam Peygamberi. Coĝrafyaları, inan ve sistemleri ne olursa olsun, nerede insanlara zulm yapılıyorsa, birgn mutlaka o zulm devrilir, zalimler ayaklar altında lin edilir; mazlumların hakları zalimlerin burunlarından fitil fitil akıtır...

İşte Fransada da byle oldu. Gidişattan memnun olmayan, mevcut durumda zaten alık ve sefaletten leceĝini anlayan fransız halkı, lmlerden bir lm şeerek, zalim krallıĝa karşı ayaklandı. Hakları iin lmeyi, alıktan lmeye yeĝledi insanlar... Nasıl olsa leceklerdi insanlar. Bari bir mcadele uĝruna lsnlerdi. Partiler, rgtler kuruluyor, şahsiyetli şahıslar ve cemaatler zlme karşı ıkıyorlardı. Bunlara kral şaşırmış, tepinip duruyordu.

Ben ve ailem yıllardır smrp kleleştirdiĝi bu yaratıklar, nasıl oluyorda hak hukuktan szediyorlar? Onlara bu hakkı kim ve nasıl verdi? nk hak ve hukukun ne olduĝuna ve kime ait sadece ben ya da benim grevlendirdiklerim karar verir! Neredeyse bunlar, kendilerini insan sayacaklar. Oysa onlar, sadece benim krallıĝıma hizmet iin vardırlar... Bana hizmet edenlerin tkeneceĝinden korkmasam, hepisini giyotinden geirirdim. Ama bunu yaparsam, sarayım etrafındaki pislikleri kim sprecek? Tarlalarda benim iin en gzel sebze ve meyveleri kim retecek, yemek menumu gzelleştirmek iin kim av peşinde koşacak, kendi saltanatımın bekası iin bilakis onları beslemeliyim! derdi.

Kral Luinin, statkoyu muhafaza iin yaptıĝı btn gayretler, hergn biraz daha zayıflıyor, Fransız halkı haksızlıklara karşı şuurlanıp, rgtlenmeye devam ediyordu...

Saray etrafındaki grltler oĝaldıka, sanki rejim klyor, adeta sonu geliyordu. Bunu gren Kral Lui ılgına dnyor, sinir krizleri geiriyordu.

Şayet rejimimin sarayını sallamakta olan bu insanlar, onlara reva grdĝm işkencelerin, hırsızlıkların, cinayetlerin, irtikapların, namussuzlukların farkına varıp bana bunun hesabını soracak olurlarsa bir gn, onlara nasıl cevap veririm? Bu sorular, onun kafasını veba kurtları gibi kemiriyor adeta delirtiyordu.

Nihayet dayanamayıp, pencereye koşmaya ve avazı ıktıĝı kadar baĝırmaya başladı:

Yobazlaaar! Mrteciler! Kkten dincileeer! Elimden almak istediĝiniz rejimimi size kaptırmamak iin, gerekirse btn Fransayı yakarım! Yakarım da size kaptırmam bir parasını! Benim medyam nerede? Zinde glerim nerede? Muhafız alaylarım nerede? Rejimimin sadık bekileri olan sakallı ve kravatlı hocalar nerede?.

Sonunun geldiĝini anlayan Kral Linin adeta nefes almadan aresizlik naraları atarken, dalkavuklarından birisi arkadan eline bir şeyler şıkıştırıyor, o da beklemeden aĝzına atıyordu.
Attıĝı şey neydi acaba?

Afyon!!!

Evet aresiz Kral, sakinleşmek iin afyon yutup duruyordu. Halkının soylu isyanına ne medyası, ne de satın alınmış papazları mani olabiliyordu. Zulm, ayaklar altına alacak olan insan seli, sarayın ve rejimin stne stne geliyordu. stelik silahsızdılar o insanlar. Onların en byk silahları asrlardır, yenmiş olan haklarıydı. Hesabını soracaklardı Kraldan.

Giyatinin ne olduĝunu, biraz da Kral grmeli deĝilmiydi?

Kral baĝırıyor, dalkavukları afyon yutturuyor, yutturuyorlardı. Onun tek tesellisi, can dalkavukların sunduĝu bir yumru afyon du artık. Fakat afyon yumruları da fayda etmedi; ve 14 Temmuz 1789!

Devrimci halk Bastilledeki hapishaneyi basıyor ve ierdekileri ıkardıktan sonra ateşe veriyorlar. Kralin Crm Zindanım.! A bas Le Roi !. A bas Le Roi ! (Kahrolsun Kral; Kahrolsun Kral). Kral ve rejimimin Sonu geldi, Frasada halk asırlarca gaspedilen haklarının hesabını sordu. Kral da Giyotinin ne olduĝunu ĝrendi!!!.. ĝrenmişti!..

Ne dersiniz!

Trkiye deki gidişat ve son protestolar devrim ncesi fransayı anımsotmıyor mu?..

Saltanatlarının sonunun yaklaşmakta olduĝunu gren laiklerin, adeta kudurmuşasına mslimanlara saldırmasının ve tonlarca aĝdaş afyon olan diazem mssekkinlerini tketmelerinin sebebi sizce ne olbilir?.

Bu laiklerin bir yerlerine ne battıysa, hep bir den XVI-Lui gibi saldırıya getiler mslmanlara karşı!

Korkarım ki Trkiyedeki diazem Stokları onlara yetmiyecek! Luiye afyonun yetmediĝi gibi!

Haydi; Kral Luinin dşş destanının darısı Kemalizmin başına!

Kaynak: Nehirlerin Dili
Zakir Snmez

Erz Hal - Mela Harn

Erz hal xwe bikim ro bi şer bi xezel
E ku min dt ji dest qedera roja ezel
Bst şeş sal me bor b xwendin lm emel
L şukurdar im ji bona W Xweda y lem yezel
Her selatan ez dxwnim li Mhemmed Mstefa

Mstew bne ji bo min i heyat i mirin
i bikim mulk heyat li dun cumle vir in
Eyb nebnin ey muslumanan birn min pirr in
B emel hem hesenat ro sibe em dimirin
Min bi v mulk heyat qet ned zewq sefa

Li dun zewqek nedtin eylya enbya
Xlefa Umera hem mulk exnya
i kesek eql selm j re heb j revya
Ekser ehl seadet li dun pirr girya
Pirr kişandin wan li v dunya xebs cewr cefa

Sed xwez ssed temennyan dixwazim bi newa
Ku mcerred bim ji eşq hem ji hbb Ma swah
L ne meml e ditirsim ev temam bibine hewa
Menfeet nade kes aqbeta leyt liwa
Min tewekkul da Xwed hem Ew e hesb we kefa

Harn ebd feqr muznib helqe bi goş
Drika Ewran bo w mesken e, merkez e Mş
B bidaet nezmek kir li belgan kir niqş
Da ji bo hal w bigirn cumle nsan wihş
Xadim e bo ehl lm ew li dunya b wefa

Harn Drik
Berfn - Mehmd Merwan

Bi sirra var r,
Bhna te digirim
Bi bhna bay berbang re,
Deng te hiltnim

end mij moran
end bahoz boran
Bn nvan paşila te,
Nizanim.
Ez diim
Bi hem xewn xiyaln xwe ve,
Diim seyra ramiyar.

Li peln te,
Li peln te yn nazdar dinihrim,
Nav te distirm bi şev rojan
Nav te wek xeleka zincreki qetiyay,
Belav bye di navbera kendaln dil min de.
Wek gula di nv jiyana xwe de,
Xatir ji min xwestiyay.

Demsal bihar e,
Znde vekiriye avn axa ilmis
Senfonyek bnav e deng qaz qulingan
Jiber ku roj mala xwe barkiriye,
Şev reş girdaye

Bihar
Bihar jiyan ar e
iqas dil min xweş be j berfn,
Li coxrafya min qrn hewar e.

Nizanim
Nizanim end sal
end meh
end roj
end saet kl derbas bn,
Ez tu ji hev cda ketin e.
L min h xatir xwe nexwestiye ji te.
Berfna min
Droka evn jna min.

Mehmd Merwan

Tu awa Bixwaz (Roman) - 2001.08.01

TU AWA BIXWAZ

PERDA YEKEM
Şanogeha yekem

Nivskar: William Shakespeare
Werger: M. Nureddn Yekta

(Bexey mala Oliver. Orlando Adam tn hundir)

ORLANDO:
Bel Adam, bav min ji min re bi ten hezar zrik hştib, l bi qas t bra min sedem w heb: Dixwest k biray min y mezin min xwed bike, ji boy w. Wek te j got, ancex bi v şert duay bav min y bi xr digirt. Eve ku la min li vir dest pdike. Bir min y Jaques dişand universt bi angor ku min sehkir frbna (xwendina) w baş pşve die. Halhale min bi v awah b zanist di mal de dihle; bi rast bi zor min di mal de digiri; imk, ev ji bo y wek min torin ne girtina di mal da ye, ancex bibe bibe, t gotin ku mirov wek ga ku di tewl de digire. Heta ku li hesp xwe baştir dinhre, wan qenctir xwed dike, ji boy zindt tendurustiya wan her tiştkirin li der han, ji boy perwerdetiya wan amojkarn her biha j digire. Halhale ez ku biray w me min tu qenck ji w nedt; bi hal xwe pde mezin dibim diim; tu ferqa min tuneye, ji wan heywann w yn serberreday ku berdide ser sergoy xwe sergo dikolin; ji ber v j, iqas deyn minnetkariya wan heywanan ji w re hebe, y min j ewqas. Bi tev zde zde netişt dayna wiya han, bi v bima jiyana min a ku ew ji min re rewa dibne, yn ku xweza dide min wan j ji min digire. Xwarina min bi tev xulam dide xwarin, ji min re şnbiratiy zde dibne şexistiya min a torin bi zanistk zde xirab kor dike. Eve Adam, tişta min xemgn dike ev e. Ez bawerim ku ez ruh bav xwe di xwe de digirim; ew ruha j ji v koletiy re dest bi syan kiriye. d hew radigirim, l tu arek j nay bra min.

(Oliver dikeve hundir)

ADAM
Eve mirzey min t, yan kek te.

ORLANDO
Wisa par dr ve bisekine binhre w awa di ser min de bipekne.

(Adam hinek wde .)

OLİVER
Ew iye mr min, tu i dik livira?

ORLANDO
H. Kes tu tiştek fr min nekir k heta ez j bikim.

OLİVER
Wek ku tu nak, li miheqqeq tu xirab dik!

ORLANDO
Welleh mr min, ji boy xirabkirina te tişta Xwed kiribe, yan ji bo xirabkirina te ev biray te y bare ji te re bi gevendet alkariy dikim.

OLİVER
Welleh mr min, tu aqil xwe bid ser xwe beravn min nekev başdik.

ORLANDO
Bel ez berazn te xwed bikim tev wan bermayiy zerzewat fkiyan bixum, ne wisa ye? Fmdikim, ger para min mal milk biketa, min bigota ku min wan berhewa kir loma ez ketim v hal.
(1)

OLİVER
Tu dizan ku tu di kjan mewqiy da y?

ORLANDO
Tab mr min, baş di feq de me; li vira, di bex te da me.

OLİVER
Tu y hember xwe nasdik?

ORLANDO
Ax bel, hem j baştir ji y ku li hember min, min nasdike. Dizanim ku tu biray min y mezin ; ku mirov li xwna te ya torin mzebike, tu j gerek min bira bizanib. Bi angor kevneşopiya dunya şareza li gor min tu di rewşek baştir da y; yan sirf ji bo ku tu yekem welidiy. L ev kevneşop xwna min ya torin şnve ji min nagire; bila di navbera me de bst bira hebin j. Ji şexsiyeta bav min i gihştibe te ewqas j gihştiye min; l em ibikin, ji ber ku tu ber hatiy dunyay pirr qedirbilindiya w ji te re maye.

OLİVER
Tuy b terbiye!

(Li Orlando dixe)

ORLANDO
Hayd hayd kek, bi salan mezin l di v kar de pirr nezan.

(bi zexm Oliver digire)

OLİVER
Tu bi i cesaret li min dest bilind dik, nemerd!

ORLANDO
Ez nemerd nnim, ez kurr Sir Rowland de Boys y bik im; ew bav min b kes ku bje bav min nemerd aniy dunyay ew s car nemerd e. Ger tu ne kek min bay, bo sedem gotinn ku te got ta ev dest min zimane te neqetanda min dest din ji qirika nedikişand. Di heqqeta xwe de te ziman dirj xwe kir.

ADAM
Efndiyn min sakn bin. Ji bo branna (xatir) bav xwe pevnein.

OLİVER
Min berde dibjim.

ORLANDO
Dil min i wext bixwaze w ax berdidim. Pşi gerek tu guhdariy min bik. Bav min di wesiyet xwe de wezfe dab te ku tu min bid xwendin. L halhale te min wek gundiya dame xwed kir. Ew wesfn ku di mrza de hene, ji bo ku ez wan nasnekim di xwe de negirim i ji dest te hat te kir. Ruh bav min di min de roj bi roj xwirt dibe, ez d tehemmula v rewş nakim. Ji bo w j, an gerek tu destr bid ku tiştn laq mrza ne ez wan bikim, an j ew hsseya bik ya ku bav min ji min re hştiye dewr min bik; ez j biim li ara ser xwe binhrim.

OLİVER
Başe, pişt ew pera biqede tuy i bik? Li ka biger pars bik? Hayd hayd mrzay min, bikeve hundir. Niyeta min tune d zde ez bi te re mijl (meşxl) bibim. Tu y qismek ji hissa xwe bistn. Rica dikim d min berde.

ORLANDO
Ez v ji bo ya xwe mecbr im bikim, an min nedixwest ku ez te bişknim.

OLİVER
Tu j bi w re here, te kik pr.

ADAM
Xelata min kik pr wisa ye? Pirr raste, min dirnn xwe di xizmeta we de wendakir. Xwed rehma xwe l mrzey min y kal bike. Ew şorn wiha nedikir.

(Orlando Adam dertn)

OLİVER
Ya, dmega wisa! d hun mezin bn we dest p kir radipeliknin min hi? Ez ara nexweşiya we dizanim, hem j ne wiha bi xerkirina hezar zran. Lo Denns!

DENNS
Mrzay min we gaz min kir?

OLİVER
Pehlwan Duk hatib herhal, ne wisa ye; dixwest bi min re biaxive?

DENNS
Bel mrzay min, li ber der li benda qeblkirina huzra we ye.

OLİVER
Gazk bila b.

(Dennis dert)

Hmm, ev rk xirab nne. Gulaş j sib dibe.

(Charles dikeve hundir)

CHARLES
Siba we bi xr be (rojbaş) mrzay min.

OLİVER
Mrzay min y hezkir! Ji koşka n xebern n hene?

CHARLES
Ji koşk ji xebern kevn btir xeber nnin, Wek hun dizanin, Duk ber ji teref biray xwe Duk n ve hatib sirgnkirin; bo v sedem s-ar lordn hezkiriy w j bi dilxwaz p re bn sirgn. Mal milk wardatn van lordana hem man ji Duk n re w serweta xwe dubare kir. Bo v j ew bi dilxwaz wan bir kir.

OLİVER
Bel, Rosalnda qza Duk j bi bav xwe re hatib sirgnkirin?

CHARLES
Hii, nexr; i ku ji biktiya xwe de bi dotmama xwe re mezin bye, ango kea Duk n wisan j hezdike ku, an ew j li pey w biya sirgn, an j daxwaza mirin bikira li ser sekana li wir.
Rosiland li koşk ye. Ap w bi hindikay bi qas qza xwe j hezdike. Wek din, bi qas ku mla ev herdu banyana (xanimefend) li ser hev heye ya tu kes tuneye herhal.

OLİVER
Duk ber w li ku bij?

CHARLES
Bi angor ku t gotin bi tev komek mirovn xwe li daristana Arden ne; ji kfa wan re j tu gotin tune. Li wir dijn wek Robn Hood ku di rojn xwe yn bor de jiyab. Her roj pirr gelek ciwan tev wan dibin wek ku di dewra zrn da bin b derd b xem rojn xwe xweş derbas dikin, tew nizanin ku dem ewa dibore.

OLİVER
Bel sib di hizra Duk n da gulaş digir?

CHARLES
Wellah gulaş digirim mrzay min. Ji xwe ez j, ji v yek hatibm bal te. Bi awah ku ez bi diz p hesiyam, bira te Orlando niyet kiriye ku ciln xwe biguhre derkeve hember min. Bi gor eql xwe w min mexlb bike. Mrzay min tişta ku ez dixwazim bjim ev e ku; ez ji bo muhefezekirina navdeng namdariya xwe sib dertm gulaş; yan, y ku b şiknadina p mil xwe ji min xilas be, ew bi şanse. Bir we hj ciwan btecrube ye, ji bo xatir we ez naxwazim ku w bipeliqnim, l ji bo serbilindiya xwe ez mecbr im k v bikim. Bo v j, ku ez ji we hezdikim, min xwest ku ez werim vira we agahdar bikim, j re bejin an bila ji ser xwe re li belay neger dev ji niyeta xwe berde, an j bila amade be ku w di hizra herkes de bik bikeve; lewra di daw de ku şuxulek b ser w, sc ne y min e, y w ye...

OLİVER
Charles, bo hezkirina te ya ji min re spasdikim, tu y bibn ku ez miqabela v hezkirin awa bi camr bidim. Min j niyeta biray xwe fmkirib zde bi serde nem l ez xevitm ku pxim lxim. L bguman bi qirar e. Ger tu ji min bipirs Charles, di Fransay de yek wek w bi nad tuneye. Pirr bi xwast e, di k de zdetk bibne, dixwaze bi w re reqabet bike. Ku ez biray w y meyan me j, dsan bi diz li pişt min bi xan ala min kolaye. Bo v sedem, ger tu tiyadkariya xwe ji dest xwe berned w baş be, li bal dil min bi til şiknandin bi ten w bernede, sty w j bişkne bila bie. Di v ar de pirr dqqet bike, ger tu bi şermek bik w bihl, an j ew bi serkeftin te bi dil xwe nede şerm wax li hal te. d jariy bikar tne, an j bi xan dafikek datne nizanim, l ji boy rdtina sitendina can te w hem areya biceribne. imk, tu bi min bawerb iku ez v dibjim avn min bi hsir dibin- di v dunyay de, di v sal ciwan de bi qas v mirovek xan tuneye. Ger di vir de ku ez bi birat neaxivim rasteqniya w bjim, w ry min sor be ez hsran bibarnim, ku tu j guhdar bik bi şaşmt reng te bavje eql te ji ser te bie.

CHARLES
W ax baş b ku ez hatim bal we; ji dil ez kfxweş bm. Ger sib were, heq w deynim enga w. Dvre j b gopal bikaribe bigere, ez carek din bi pehlewant dernakevim meydan. Bel, Xwed we biparze mirzay min.

OLİVER
Sax b Charles, oxirbe

(Charles dert)

Gerek mirov v pehlewan bide qarandin. nşallah Orlando bela xwe dibne; bi hem ruh xwe ez ji w nefret dikim; sedem w j nizanim. Di esl xwe de pirr mrza ye; hal ku talm nediye j zana ye; her dem niyetpaqij e; herwek pira şeytan bi p (mrik) re ye; yn ku j heznekin tunene. Hima di ser de mirovn min, wisan di nava dil yn ku w nzk de nasdikin xwech kiriye ku ez li ber w dibim tune. L ev dirj nadomne; ev pehlewana w her tişt halbike. Tek are, niha em v kurr me ft bikin tkin v kar (gulaş). Ev j kar min e.

(Dert der...)