Malper/Site
Rbaz/Tzk
Belavok/Bildiri
Program

Deng Mezlma

Hejmar - 36 - 30.07.2005
Hejmar - 35 - 30.06.2005
Hejmar - 34 - 30.05.2005
Hejmar - 33 - 30.03.2005
Hejmar - 32 - 28.01.2005
Hejmar - 31 - 31.12.2004
Hejmar - 30 - 30.11.2004
Hejmar - 29 - 30.10.2004
Hejmar - 28 - 30.09.2004
Hejmar - 27 - 30.06.2004
Hejmar - 26 - 30.03.2004
Hejmar - 25 - 30.02.2004
Hejmar - 24 - 30.12.2004
Hejmar - 23 - 30.06.2003
Hejmar - 22 - 30.12.2002
Hejmar - 21 - 30.10.2002
Hejmar - 20 - 30.06.2002
Hejmar - 19 - 30.05.2002
Hejmar - 18 - 30,04.2002
Hejmar - 17 - 30.03.2002
Hejmar - 16 - 28.02.2002
Hejmar - 15 - 30.01.2002
Hejmar - 14 - 30.12.2001
Hejmar - 13 - 30.11.2001
Hejmar - 12 - 30.10.2001
Hejmar - 11 - 30.09.2001
Hejmar - 10 - 30.08.2001
Hejmar - 09 - 30.07.2001
Hejmar - 08 - 30.06.2001
Hejmar - 07 - 30.05.2001
Hejmar - 06 - 30.04.2001
Hejmar - 05 - 30.03.2001
Hejmar - 04 - 28.02.2001
Hejmar - 03 - 30.01.2001
Hejmar   02   30.10.2000
Hejmar   01   30.06.2000
 

Hejmar:08, Sal:2001, Meh:06

İslami bir cemaat nasıl olmalı? - M.Nureddin
Mevlid Kandiliniz mbarek olsun! - M.Nureddin Yekta
Şerr Heq batil - Zakir Snmez
Son olaylar ışığında Hizbullah rgtne bir bakış - Yahya Munis
Peymann Navnetew Mafn Hindikahiyan - Adar Jiyan
Ey Krt genliği!.. Dr. Nuri Dersimi - Deng Mezlma
Girngiya Werger  - Lokman Polat
lm Fiqh - Mela Emn
Gotar - Suleyman Yildirim
Armanca kemalzm branna Şyx Sed - M.Nureddin
Seid Lib oda li ser ar tekera - M.Nureddin Yekta
Ziman Kurd - Mehmd Aydin
Yara min birin - Xwendevan

İslami bir cemaat nasıl olmalı? - M.Nureddin

İslam aleminde o kadar ok cemaat varki bugne kadar hemen hemen hibir yerde hedeflerine ulaşamadılar. Bunun birok sebebi var elbette, belki hepsini burada sayacak deĝilim ama kısaca da olsa biraz temas etmek istiyorum. Cemaater hedeflerine ulaşamıyorlar dedik, aksine zamanla iinde bulundukları devletlerin sistemleriyle barışır, rejime entegre oluyorlar. Biroĝu geen zaman zarfında gvenirliliĝini kaybetmiş, bazıları da islama uymayan eylemleriyle hizmet yerine birok tahribata sebep oldukları gibi dnya kamuoyunda da damgalanmışlardır. Artık bundan sonra kendilerini feshetmekten başka areleri de yoktur.

Peki nasıl bir cemaat ?
Ben bunu btn islam alemi iin deĝil de, Kurdistan Blgesi iin bir rnek olarak ele almak istiyorum.

Bence islami bir cemaat genelde btn slam alemi, zelde Kurdistan Blgesinde yaşayan halkların meşru haklarını elde etmek iin kurulmalı. Bu cemaat bağımsız, hibir Hereket, kurum, kuruluş ya da cemaatin bir kanadı veya uzantısı olmadığı gibi, hibir devlet veya gcn gdmnde olmayan, gcn sadece Allahtan ve ihlaslı mminlerden alan yeni bir kuruluş olmalıdır.

Neden yeni bir cemaat?
Halihazırda İslama hizmet ettiklerini iddia eden bir ok islami cemaat mevcuttur, bunları biliyoruz. Ancak cemaatlerin kuruluş ve icraatlarına baktığımız zaman, birok cemaatin İslami izgiden uzaklaştığını gryoruz. Bizim grşmze gre mevcut cemaatleri (buna parti, rgtler ve dernekler de dahildir) kategoride sınıflandırabiliriz.


1) Kuruluşu dış gler tarafından olan cemaatler:

Bu tr cemaat, rgt-partilerin arzu ettiğimiz hedefe ulaşmaları szkonusu olamaz. nk kuruluşlarında hedef, ihlaslı mslmanları zamanın akımında mevcut sistemlere entegre etmek, pasifize etmek ve umutsuz kılmaktır. Bu aıdan taĝuti dzenler hedeflerine varmışlardır diyebiliriz. rneğin birok cemaat ve tarikat dergahları, İslamı namaz kılmak, oru tutmak gibi sadece ibadet dini olarak grmekte ve seimlerde oyunu herhangi bir sağ partiye vererek, kamil mmin olduklarını kabul etmektedirler. Yaptıkları hizmetin tamamı laik dzeni ayakta tutmak iindir. Laikliğe, kemalizme tek bir kelimeyle de olsa dokundukları yoktur. Kendilerine sorduğunuz zaman derler ki "biz takiyye yapıyoruz". Takiyyeyi sorsanız, hakkında bir kelime bildikleri yoktur. Biraz daha sıkıştırırsanız "abilerimiz ya da byklerimiz bilirler" diye cevap verirler. Hz. Muhammed Peygamberimizin yakasına yapışıp hakkını istiyen, hatta kimi zaman O'nu sorgulayan Sahabei Kiram-ı rnek alırsak gryoruz ki, icraatlarda Peygamberlerin bile sonsuz selahiyetleri yoktur. Onun icin Cenab-ı Allah Kur'an'i Kerim'de "Onların işleri, aralarında danışma iledir" (Şura/38) buyurarak slam Devleti ve mslmanların menfaati iin mslmanların kendi aralarınde meşvere ile icratta bulunmaları gerektiĝini bildirmiştir. Bu ayeti kerime, slami idare şeklinin, mslmanların kendi aralarında seecekleri Şuranın kararlarına dayandığına delil olarak gsterilmiştir. Bunların yaptıkları ise tam tersinedir. Kur'an'ın hangi ayetinde ya da Resulullah'ın hangi hadisinde kayıtsız şartsız liderlerin szlerine bağlanmak vardır? Ya liderler taguti devletlerin ajanları ise? Ya liderlerin gittikleri yol yanlışsa!....

Kimisi Kutsal İslam Dinini laikliğin, demokrasinin, kemalizmin hizmetine sunmakta, kimisi ise bu Yce Dini, sosyalistlerin bir yan kuruluşu haline getirerek, ve hatta bu hareketlerin szmona liderlerini Ululemir kabul ederek onlara tabi olunmasını vacip kabul etmektedirler. Oysa Cenabi Allah şyle buyuruyor: "Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve sizden olan Ulul-emre (idarecilere) itaat edin. Eğer bir hususta anlaşmazlığa dşerseniz -Allah'a ve ahiret gnne gerekten inanıyorsanız- onu Allah'a ve Rasulne gtrn (Kur'an ve Snnete gre halledin); bu hem hayırlı hem de netice bakımından daha gzeldir. (Nisa/59)

Ne demek sizden olan Ulul-Emir?... Allahı Rabb, Hz. Muhammedi Rehber kabul edenler, icraatlarında İslami izgiden taviz vermeyenlerdir sizden olanlar. Yoksa şan, şhret veya dnyalık menfaatlar iin şu veya bu beşeri sistemlerin ya da dinsiz, imansız kişilerin peşinden giden szm ona liderlerin neresi bizden yana! Nasıl bizden ululemir olurlar? İslami kurum ve kuruluşlar adına basına deme veren, veya televizyonlarda ıkan ve imansızlara yaranmak iin onların ağzıyla konuşan kişilerin İslamla ne alakası vardır ki, hatta bizden olsunlar ve biz de onlara itaat edelim! Mslmanların uyanık olmaları lazım!.. Neler grmedik ki?.. Dnya metaı uğruna kafirleri Mehdilikle peygamberlikle sıfatlandıran sahte din adamı bozuntularından, eğer bugne kadar laiklik hakkında tek bir kt sz syledimse şerefsizim diyen dalkavuk ve ikiyzllere kadar bir ok insan grdk. Bunları tanımak lazım!... Siz bunların peşinden onlar ise, zamanın firavun ve nemrutlarının peşinde gidiyorlar, haberiniz var mı? Halbuki onların peşinden gitmek insanı sadece kfre gtrr. Hibir konu ve hibir sorun (ulusal sorun da olsa) mslmanın kafirleri veli tanımasını haklı gsteremez. Szmona o liderlerin amaları İslam degil, saf mslmanları kandırarak tağuti g ve devletlere zaman kazandırmak! Mekke dnemi deyip mslmanları uyutuyorlar. Mekke dnemi ka yıl srmşt? Sadece 11 yıl... Ama bunların Mekke dnemi asırlarca srer, neden?... Mslmanlara yapılan bunca zlmlere karşın hibir szde liderin bir aıklamasını duydunuz mu? Yeri geldiğinde mslmanların ordulardan atılmalarına imza atmaktan ekinmeyen ve İsrail ile askeri ve siyasi antlaşmaları gururla kabul eden liderler mi Ulul-Emir?!... Ulul-Emre itaat, ancak onun İslami izgiden taviz vermemesi ile mmkndr. Ve Kurana gre halk ile Ulul-Emir arasında vuku bulacak ihtilafları yine Allaha ve Resulne gtrmek gerekir. Oysa bu szmona ulul-emirler ne Allahın gnderdiklerine ve nede Peygamberin sylediklerine başvururlar!... İslam dşmanlarını kendine rehber kabul eden ve onların peşinden gidenlerin degil Ulul-Emir olması, mmin olması bile kabul edilemez!...

Ey iman edenler! Eĝer kafirlere uyarsanız, gerisin geriye (eski dininize-kendi dinlerine) dndrrler de, hsrana uĝrayanların durumuna dşersiniz. (1)

Allah'a itaat edin, Resulne de itaat edin ve (ktlklerden) sakının. Eĝer (itaatten) yz evirirseniz, bilin ki Resulmzn vazifesi apaık duyurmak ve bildirmektir. (2)

Yeryznde bulunanların oğuna uyacak olursan, seni Allah'ın yolundan saptırırlar. Onlar, zandan başka bir şeye tabi olmaz, yalandan başka sz de sylemezler. (3)

Sabah akşam Rabblerine, O'nun rızasını dileyerek dua edenlerle birlikte candan sebat et. Dnya hayatının ssn isteyerek gzlerini onlardan evirme. Kalbini bizi anmaktan gafil kıldığımız, kt arzularına uymuş ve işi gc aşırılık olan kimseye boyun eğme! (4)

"O halde, kafirlere boyun eğme ve bununla (Kuran ile) onlara karşı olanca gcnle byk bir savaş ver! (5)
Yeryznde bozgunculuk yapıp dirlik dzenlik vermeyen aşırı gidenlerin emrine uyma !..(6)

Kafirlere ve mnafıklara boyun eğme. Onların eziyetlerine aldırma. Allaha gvenip dayan, vekil ve destek olarak Allah yeter. (7)

Ey iman edenler ! Allaha itaat edin, Peygambere itaat edin. İşlerinizi boşa ıkarmayın.(8

Siyaset yapıyoruz, takiyye yapıyoruz deyip yıllarca mslmanları uyuttular. Kimi kandırıyorlar? Onlar (kendi akıllarınca) gya Allahı ve mminleri aldatırlar. Halbuki onlar ancak kendilerini aldatırlar da farkında değildirler. (9)

Bunlar mminlerle karşılaştıkları vakit (biz de) mminiz derler. Şeytanları ile başbaşa kaldıklarında ise: Biz sizinle beraberiz, biz onlarla (mminlerle) sadece alay ediyoruz, derler. Gerekte, Allah onlarla alay eder de azgınlıklarında onlara fırsat verir, bu yzden onlar bir mddet başıboş dolaşırlar. İşte onlar, hidayete karşılık delaleti satın alanlardır. Ancak onların bu ticareti kazanlı olmamış ve kendileri de doğru yola girememişlerdir. (10)




2) İhlaslı ama pasif veya saf cemaatler:

Bu tr cemaatleri de iki kısma ayırabiliriz.

A) İhlaslıdır ama kendilerine sadece bir İslam alimini rnek almış ve bir asır evvelki siyasetle alışmaktadırlar, onyıllardır alışmalarından bir arpa boyu yol almış değillerdir. Onlara gre medreselerde, tekkelerde ders okumak, zikir yapmakla İslam hakim olur! Bylece daha asırlarca hizmet yapsalar kazanacakları bir şey olmaz ve tağuti rejimlere de bir tehlike arzetmezler. Cihadları sadece kalb ve bazen de dilden teye gitmemekte, İslami inkilab iin herhangi plan ve projeleri bulunmamaktadır. Bundan dolayıdır ki, yıllardır sistem kendilerine ses ıkarmamakta ve hatta onlara gz yummaktadır. zellikle seim zamanlarında da onlardan istifade etmektedirler.

B) Saf ve tedbirsizdirler. İslami rgtleri Mevlana Celaleddini Rumi dergahına benzetiyorlar ve ne olursan ol, kim olursan ol yeterki gel mantıĝıyla cemaatlerini kontrol etmekten acizdirler. Bunu fırsat bilen kefere sistemleri, cemaatin iine kendi adamlarını yerleştirerek tamiri mmkn olmayan tahribatlar yapmaktadırlar. Son zamanlarda vuku bulan olaylar bunun bir rneğidir. Taĝutilerin kendilerine bir ara ses ıkarmamalarını, onların kendilerine dost oldukları gafletine dşerler. Oysa onların dinine girmedike bizden razı olmaları imkansızdır.
Savaş taktikleri ok nemlidir. Dşmanlar bazen sessiz kalabilirler yada yle grnebilirler, aldanmamak lazım. Cemaatlerin iine kendi adamlarını yerleştirerek hedef saptırabilirler. Yn değiştirtebilirler. En gvendiğiniz elemanınız olsa bile hedefe giden yolda bir aksaklığa sebebiyet verdimi zerinde durmak lazım, araştırmak lazım, yoksa bir ok cemaatin yok olup gittiği gibi siz de yok olmaya mahkum olursunuz.


3) İhlaslı ama başka devlet ve glerin etkisinde ve hatta onların hesabına alışanlar:

Bu tr cemaatler ne kadar ihlaslı olurlarsa olsunlar mslman krdlerin dertlerinden, ilelerinden habersizdirler. Kendileri Krdistana ve mslman krdlere sahip ıkmadıkları gibi, zgrlkleri iin mcadele eden krd rgt-parti ve cemaatlerine sempati ile bakmazlar. Hatta onları baği ve isyancı olarak grrler. Kendilerini Internasyonal İslami hereket olarak nitelendirseler de bu kavram sadece teoridedir, pratikte değildir. Buna rnek olarak bazı arap mslmanlardan mteşekkil cemaatleri verebiliriz. mmetilik adı altında alıştıklarını iddia etseler de aslında birer arap hareketidirler. Krd meselesine yakınlıkları yoktur. Bugne kadar krd sorunu ile ilgili olarak bir abaları grlmemiştir. Bunun gibi İran İslam Cumhuriyeti ve İrandaki hareketler de byledir. Hizmetlerinin tm İran Devletine ve Şia mezhebine yneliktir. Kendi felsefe ve dşncelerini kabullenen cemaatlere ve rgtlere (hatta gayri İslami de olsa) her trl imkanları sağlamaktadırlar. Oysa mslmanları tek bir mezhep etrafında birleştirmenin mmkm olmadığını sanırım onlar da anlamışlardır.

Trkiyedeki parti ve cemaatlere gelince oĝu Osmanlı zihniyetine sahiptir. Osmanlı İslamdan uzaklaştıka g kaybettiğini ok iyi bilen bu kuruluşlar, tekrar Osmanlıyı diriltmeye alışmaktadırlar. Devri saadeti bırakıp Osmanlının yolunu tercih ederler. Devletle sıkı ilişkiler ierisindedirler. Devletin menfaatını herşeyin stnde tutarlar. Krd sorunu konusunda duyarsızdırlar. Hatta inkar konusunda laik ve sosyalist parti ve kuruluşları geride bırakırlar. Kendisini İslam Partisi olarak ilan eden Erbakanın partisinin krd sorunu konusunda bugne (01.12.2000) kadar hibir zm paketi yoktur. Hayır dzeltelim, krd sorunu konusunda zmleri var! İnkr! İnkr! İnkr! Recai Kutanın Amerika gezisinde kendisine sorulan bir soruya cevaben Trkiyede krd sorunu yoktur demesi ve Nevzat Yalıntaşın televizyonda aıka krde televizyona izin verilmesi devletimizin niter yapısına zarar verir aıklamaları buna birer rnektir.

Bu gne kadar İnternational İslami Haraketler olarak ortaya ıkan cemaat ve kuruluşların teorilerini bir trl pratiğe geirdiklerini gremedik. Ve bunu rahatlıkla anlayabiliyoruz ki, Krdlerin derdinden ancak bu halkın bağrından ıkan mcahidler anlayabilirler. Bu grevi ancak bunlar stlenebilirler. Tarihe baktığımızda gryoruz ki gnderilen tm peygamberler nce kendi nefislerinden başlayarak, aile, kabile ve kavimlerini irşada koyulmuşlardır. Bu Hz. Peygamberimizin de metodudur aynı zamanda.

Kısacası btn bunlar iin, yeni bir cemaatin kurulması zaruretine inanıyoruz. Komşu devletlerin krd halkının dostu olmadıĝını biliyoruz. Kendilerine lazım olduğu mddete krd rgtlerini (İslami-gayri İslami) kullanıyorlar, işleri bitince de tekmeleyip atıyorlar. Krdistanı kendilerine bir deneme tahtası haline getirmişler, istedikleri zaman her devlet 40 km. tekinin (szde) sınırlarının iine kadar (krdleri terrist ilan ederek) operasyonlar dzenliyorlar. Krdistan ve Krd halkı szkonusu oldu mu, mslmanı da laiki de bir araya geliyor, krd imha operasyonunda birleşiyorlar. Kafirlere, laiklere bir diyeceğimiz yoktur ama, ya kendilerine mslmanız diyenlere ne demeli? Kiraladıkları satılık sahte krd din adamları sayesinde mslmanlık tellalığı yapıyorlar o kadar!
 

Mazlum Krd halkının, gcn sadece Yce Allahtan ve kendisinden alan bir cemaata ihtiyacı olduğuna inanıyoruz. Cenabı Allah hi şphesiz doğrularla beraberdir.

---------------------------- ---------------------------------- ------
Not: (1-Ali İmran/149, 2-Maide/92, 3-Enam/116, 4-Kehf/28, Furkan/52, Şuara/151-152, Ahzab/48, Muhammed/33, Bakara/9, Bakara/14-15-16)
Mevlid Kandiliniz mbarek olsun!

Yce Allah tarafından, kendi halifesi olarak yeryznn imarına memur edilen ve ilahi emirlere muhatap kılınan insan, her ne kadar akıl ve mantık, şuur ve muhakeme gibi bir takım manevi deĝerlere sahip kılınmışsa da, kişiliĝinı olgunlaştıran bu manevi donanımı bazen yerinde kullanamıyor, Ona ne şekilde ibadet edileceĝini, Onun rızasının nasıl kazanılacaĝını bilemiyor. Bunun iindir ki; znden uzaklaşan veya taĝutiler tarafından uzaklaştırılan insanlıĝı tekrar benliĝine geri getirmek zere Yce Allah insanlara saadet kaynaĝı ve hayat klavuzu olan Kitaplarla Peygamberleri gndermiştir. Bu kutsal zincirin en son halkası Hz. Muhammed Mustafadır. (s.a.s.)
 

Bu yce şahsiyetlere, Peygamberlik gibi ok mstesna bir derece layık grlmş, onların sinelerindeki saffet, davalarındaki halisiyet, mcadelelerindeki samimiyet, seslerindeki ıĝlık, nefeslerindeki tesir sebebiyle de, bu şahsiyyetler başarılı olmuşlardır. Dayandıkları ilahi vahiy, en byk mesnetleri olmuştur. Mucizelerle teyid edilen bu Peygamberlerin nnde talar-tahtlar devrilmiş, krallar ve imparatorlar nlerinde eĝilmişlerdir. Ellerinde ilahi araĝan, kalplerindeki sadakattan başka silahları olmayan bu insanların muvaffakiyetlerindeki sırr, hi şphesiz Peygamberlik mesajıdır. Tarih boyunca insanlık bu mesajlara, bu hayat bahşedici tebliĝlere şiddetle ihtiya duymuş, duymakta ve devran devam ettike de muhta olacaktır.
Onlar masum insanlardır, ayrıca kuvve-i kudsiyye ile, mucizelerle teyid edilmişlerdir. İlahi vahye mazhar olmuşlardır. İnsanların, onlara ve onların tebliĝine şiddetle ihtiyacı vardır. İşte bu sebeplerden dolayı bizim Peygamberlere ihtiyacımız vardır. Dolayısıyla onlardan mstaĝni kalamayız. nk onlarsız dnya ışıksız, onlarsız insan aşksız, onlarsız hayat manasızdır. Onlar yanlız dnyamızın deĝil, ebedi hayatımızın da aydınlıĝıdırlar.

Eĝer Peygamberler gelmeseydi, beşeriyet egoizmi bırakamaz, yırtıcılıktan vazgemez, dişliler gszleri bu gnden daha barbar metodlarla yerdi. İhtiraslar frenlenemez, insanın nefsani arzuları teskin edilemez, yksek insanlık mefkuresi amura bulanırdı. Onlar gelmeseydi dini ruhiyyet kavranamaz, sırrı hilafet tezahr edemezdi. Insani deĝerler pay-ı mal edilmekten, ahlaki kriterler su-i istimal edilmekten kurtulamazdı. Onlar gelmeseydi, insanlık layık olduĝu mertebeye ulaşamazdı.

Eĝer onlar gelmeseydi, ruhumuz miracını yapamaz, sanat mimarını bulamazdı. Eĝer onlar gelmeseydi, biz bizi bilemez, kendimizi tanıyamazdık. Hakkı bilemez, kendimizi bulamazdık. Dnyayı imar edemez, mutluluĝu yakalayamaz ve ahiret yurdunu kazanamazdık. Aile kuramaz, yurt tutamaz, millet şuuruna eremez, iman gibi bir byk nimetten istifade edemezdik. Mukaddes davalar uĝrunda kendimizi feda etmenin izzetini kavrayamazdık. Kendi dışımızdaki varlıkları bilemez, tekebbr ve enaniyetin kurbanı olurduk. Aklımızla belki bazı şeyleri tanır, mavera hissini yakalayabilirdik, ama bunlara şuurlu bir şekilde yaklaşamaz, kulluĝumuzu nasıl icra edeceĝimizi bilemez ve bulamazdık. Gnlk ibadetlerimizin, her trl zikir ve şkrmzn niin yle deĝil de byle şekillendiĝini bilemez, madde ile mananın, Halıkla mahlukun, dnya ile ahiretin, şuur ile gayrı meşurun farkına varamaz, bunları birbirinden ayıran keskin izgileri keşfedemezdik. Peygamberler gelmeseydi, dinin cihanşumul mesajını alamaz, mukaddesatın muhabbetini idrak edemezdik.

İnsanlara, hemcinslerinden Peygamberler gnderme işi, bir Snnetullah, bir kevni kanun ve tamamen ilahi hikmetin iktizasıdır. Burada, yarattıĝı kullarına rahmet ve merhamet sz konusudur. Bu bir alış-veriş deĝil, tek taraflı bir ltfudur. Yce Rabbin bundan bir beklentisi yoktur. Sadece yolların kavşaĝında bulunan insanlara hidayet yolunu gstermek ve insan akibetinin vehametini veya letafetini onlara anlatmak ve duyurmaktır.

İlahi terbiye ile benliĝini bulan, Peygamberler ve onların getirdiĝi dini ve dnyevi emirleri Allahtan yeni gelmiş emirler olarak telakki eden ve bu emirlere uymayı dengeli bir hayat iin zaruri grenler elbette saadeta erdiler. Ancak btn bunlara raĝmen, kuvvete başvurarak toplumun vicdanına hkmetmeye kalkan zalimler, znde sapma ve putperestlik yatan şahsi tercihlerini ortaya koydular. Hem dall ve hem de mudill olan bu tercih sahipleri, peşlerine bir takım iradesiz insanları da takarak, yeryznn nizamını bozdular. Masum insanlar ile Yaratan arasına girdiler. Tarih boyunca kendilerini putlaştıranlar, Peygamberleri, hatta zaman zaman Yce Yaratanı devreden ıkarıp, eserle-muessir arasındaki halkayı koparan kişiler olarak zuhur ettiler. Bunlar, kendilerinde daha ok mevcut olduĝunu vehmettikleri hasletler sebebiyle inkr yoluna sapmış, btn bu gzel haslet ve imtiyazların insana mahsus olduĝu gereĝini kavramaktan uzak kalmışlardır. Beşeriyyetin kfr ve ilhad ateşiyle k, k olmuş sinesini iman ve ihlasla onaran, vicdanlara yapılan baskıları kaldıran, imanın ruhani ikliminde fert ve topluma yaşama hrriyeti bahşeden, insanları, putların nnden kaldırıp, Mabudun bil-Hakk olan Allahın huzurunda kulluk etmenin şuuruna erdiren Peygamberleri ve getirdikleri Nurlu yolu kapamak ve kendi gaddar sistemlerini insanlıĝa dayatmak istiyen zalimlerin penesinde kıvrandıĝı bir dnemde Elbetteki Yaratan mahlukunu sahipsiz bırakmazdı.

Dnyanın cehalet ve kfr deryasında yzdĝ, zlmn ve şirkin alabildiĝine ilerlediĝi, insani deĝerlerin yok olduĝu, insanların pazarlarda birer mal olarak satıldıĝı, zayıfların kuvvetlilerin penesinde inim inim inlediĝi, insanlık en korkun gnlerini yaşadıĝı bir devirde; insanlık kendisine hidayet yolunu gsterecek bir kurtarıcı bekliyordu. Ve Cenab-i Allahın Wema erselnake illa kaffeten linnasi beşren we nezren welakinne ekseren-nasi la yelemne. (Sebe/28) Biz seni btn insanlara ancak mjdeleyici ve uyarıcı olarak gnderdik; fakat insanların oĝu bunu bilmezler. ayetinde buyurduĝu gibi, Hz. Muhammed (s.a.s.) insanlıĝın imdadına yetişti.

571 yılı Rebiul-evvel ayının onikinci gecesi, dnya gneşi henz ufukta belirmeden, cihanın manevi Nuru Hz. Muhammed (s.a.s.) dnyaya teşrif etmişlerdir. O gece, dnyada olaĝanst hadiseler vuku bulmuş, bin yıldan beri yanmakta olan mecusilerin ateşi snmş, Kisranın sarayı kmş, Kabede 360 put yerlebir olmuş, byk Sava gl kurumuştu. Dolayısıyla insanlık tarihi, onunla kıyamete kadar snmeyecek ilahi bir Nura kavuşmuştu.

O gece, bunalan beşeriyyetin ufkunda ilahi bir Gneş doĝdu. Bu gecenin sahibi aydınlık bir sabahtı. İbrahim (a.s) ın duası, İsa (a.s.) ın mjdesi, Hz. Aminenin ruyası gerekleşmişti. Allahın ltfu, nimeti ve rahmeti olan kainatın efendisi Hz. Muhammed Mustafa dnyaya gelmiş, Onun risaletiyle şirkin kara bulutları daĝılmış, insanlık şeref ve haysiyetine kavuşmuş, zlmn yerini adalet, kuvvetin yerini Hakk, yalanın yerini hakikat almıştır. Cehalet ve esaretin zincirleri kırılmış, kadın bir ticaret metaı olmaktan ıkarılarak, toplumdaki itibarlı yerini almıştır. Allah Teala Onu bir şahid, bir mjdeci ve korkutucu, Allaha bir daveti Nur saan bir kandil (Ahzap/45-46), alemlere rahmet (Enbiya/107) olarak sadece bir kavme, bir millete deĝil, btn insanlıĝa gndermiştir.

Babası, Kureyş kabilesinden Mekke Reisi Abdulmutalibin oĝlu Abdullah, annesi de Abdi-Menav oĝullarından Vehbin kızı Aminedir. Doĝumundan iki ay nce babasını, altı yaşındayken de, annesini kaybeden O emsalsiz insan, şanı yce Peygamber, sekiz yaşına kadar dedesinin, daha sonra da amcası Ebu-Talibin yanında kalmıştır. 25 yaşında evlendi, 40 yaşında kendisine Risalet vazifesi verildi. 63 yaşında da fani dnyadan irtihal buyurdu, bedenen aramızdan ayrıldı.

23 yıl boyunca Allahtan aldıĝı emirleri mmetine aynen duyurdu. Hibir insanın tahamml edemiyeceĝi eza ve cefalara gĝs gerdi. Fakat Hakktan ayrılmadı, davasından taviz vermedi.

O gerek bir hayat nderidir, Onu Rabbimiz semiş ve yetiştirmiştir. Hz. Muhammed (a.s.) Allah tarafından btn insanlıĝın nderi kılındıĝı iindir ki, beşer hayatının btn merhalelerini idrak etmiş, insanlıĝın her bir sınıfına rnek olacak stn bir hayat yaşamıştır.

İmanlı kalpleri ızdıraba garkedecek ne yakıcı bir tenakuzdur ki; Dnyanın her tarafında hergn yzbinlerce defa okunan ezanı Muhammedilerle şanlı Paygamberimizin fert, aile ve cemiyet nderliĝi ilan edilirken, Onun yce nderliĝini tasdik ve tasvip ederek, rehberliĝinde hayat programını tanzim eden insanlarımız ve messeselerimiz azalmıştır. Azalmıştır nk, kfr bir istibdat kamısı gibi kullanan mtecavizler, kendi cce nderlerini putlaştırmak iin Peygamberimizi tanıtmamışlar, eĝitim yerlerimizi batı-hırıstiyan standartlarına uygun olarak Kuransız ve Muhammedsiz nesiller yetiştirmek iin seferber etmişlerdir. Yce Dn ateşten bir kz, dindarlar dşman olarak gsterilmiştir ve gsterilmektedir.

Şanlı Peygamberimiz tarihe malolmuş, onun sinesine ekilmiş bir nder deĝildir, O bugn de vardır. Ulu Peygamberimiz nder olarak aramızdadır. Hz. Muhammed (s.a.s.) in Peygamberliĝine inandıĝımız gibi inanmalıyız ki, eĝitim teşkilatlarımız okullarını, radyo ve televizyon kurumları mikrofonlarını ve ekranlarını, neşriyatımız en gzde sayfalarını, evlerimiz, işyerlerimiz ve fabrikalarımız kapılarını Hz. Muhammede ve Onun tebliĝ ettiĝi cihanşumul hak ve fazilet dsturlarına amadıka, dnyevi istikbalımız rezalet, ebedi istiklbalımız da azaplarla dolu olacaktır.

Rabbimiz bu geeĝi şyle aıklar: Allah ve Peygamberine itaat eden, Allahtan korkan, emirleri ve yasaklarına muhalefetten sakınanlar (yokmu) dnya ve ahirette kurtuşula ve mutluluĝa eren onlardır. Bu ayeti kerime, yaşadıĝımız buhranlı cemiyet hayatını ne kadar aık bir şekilde misallendirmektedir.

Evet Kuransız ve Muhammedsiz nesiller, bunalımlardan kurtulamayacak, ahiret inancı ve sorumluluĝu aşılanmayan fertlerimize zgrlk, huzur, barış ve kardeşlik gibi slaoganlar huzur saĝlamayacaktır.

Dnya neye sahipse onun vergisidir hep,
Medyun ona cemiyeti, medyun ona ferdi
Medyundur o masuma btn bir beşeriyet
Ya Rabb bizi mahşerde bu ikrar ile haşret

W qasid şandin me hişyarkirin
ji kufr şerr em xilas kirin

mamo xalo nemrt kalo
hem bne yek!
dsa em bi ten man, b heval hogir
dunya b zndan, mexlq hov gur

me soz pknan, em pirr şerm dikin
l Tu mezin , ji kerema xwe
me bibexşn
ruh chad, ji me re bişn

ala tewhd em libabikin
ji bin dest sosyalist kemalist
laik demokrat atest,
tagut muşrikan xwe xilas bikin

v soze didin di destek da Qur'an
li dest din ala tewhd
ji bo dne mubn em bikin chad
em bikin şerr
ji me-r lazim nne mamo xalo
ne firawn nemrt, ne j ew kalo!
kne ew ku ta bibin rber!

her bij serok me
Muhammed Pxember!.

Ey Allahın Resul! Sen Allahın insanlık iin setiĝi en son elisin, sana ve tebliĝ ettiĝin alemleri kuşatıcı kanunlara inanıyoruz. Sen bizim biricik nderimiz, Serokumuz ve tek liderimizsin, seni hayatımızın Rehberi, cennet yolunun ncs biliyoruz. Manevi huzurunuzda baĝlılıĝımızı birkez daha arzeder, gnl dolusu selat ve selamlarımızı sunarak biatımızı yeniliyoruz. Sizin O Nurlu yolunuzu bırakıp, taĝutu ve taĝut yolunda gidenleri kendilerine rehber kabul edenlerin tekrar İlahi Nuru bulmaları iin Allahtan yardım diliyoruz. Salat ve Selam sana olsun!.....

Muhammed Nureddin Yekta

Şerr Heq batil - Zakir Snmez

Roja tarxa nsaniyet destpkiriye hetta niha, dema batil nikaribye bi heq, tim dest bi hla kiriye. Ta ro j bi qeydek pirr qirj necis berdewame.

Li ser welat ku wextek slam l hakim b, ro li ser ry wan welata bi hezaran nsan ji xr Islam bi her tişt bawer tnin. Hinek ji wan kominist, hinek ji wan sosyalist, hinek ji wan demokrat hinek ji wan j kemalist in. Hinek j bawer b nsanan tnin. Rabb wan nsan in! An j enwa eşya nin. Ubudiyet didine taxta! Ebdaniya Xwed jibrdikin.

Baweriya min bi Xweda hem Pxembern W heye. Pxember W Hz. Muhammed (a.s.) ew emr qedexeyn ku ji teref Xweda bi weh ji bona nsana aniye. Baweriya me bi wan hemiya heye. em li pey Rzan xwe Muhammed Mustafa a.s. in Kitba me Quran, dawa me di rya slam da ye. Em wiya ji br nekin di heyata beşerda şerr ku dibin, şerr man kufr ye, dema ku ro em tda ne bi zday ek-sleh-atom cy xwe berdaye ji qelem eql fikr ra. Eva nay w mana ku şerr ek d nabin, şerr ek sileh be, anj şerr fikr be gerek ehl heq herdem xwe amade bikin ji bona wan şerra! Dema em li Pxember xwe mzedikin em dibnin ku Muhammed a.s. bi ten ne Pxember şerr cihad ye. Pxember, chad, edalet rehmetye. ehl kufr dixwestin ku teblxa w di Mekk da bimne dernekeve dervay Mekk l Pxember bi her awah haziriya xwe didt. Hunek sehabiyn xwe şand Habeşistan Musab j ji bona teblx şand medn. Ew sehabiyn ku hicret kiribun Habeşıistan ne feqr ne j b kes bn. Pirrn wan li Mekk xwediy meqam xwed eşret bn. Hz. Muhammed (a.s.) wan şand hermek dr ku dema ehl Mekk li ser wan şerr vekin ew sehabiyn w ku li Mekk werin kştin İslam b kes nemne.

Ew kesn ku hicret kiribn Hebeşistan texlix cida xwe bibin pş, bi qas j ehl Xweda li ser ry erd mcadela wan xilas nebe.

Muh.a.s. li Mekke ji Xwed ra wiha dua dikir digot: Ya Rabb ev lepek musliman werin kuştin an j ekirdeka cemaeta slam ji hol rabin li ser erd dunyay kes namne ku ji te re ebdaniy bikin.

wesf kufr herdem wiha ye, dema ku mirov tkil bi pt wan neke di mala Xwed da ibadetn xwe bike, tu problm nne. Cimk di fikra wan da dn; gerek di dil da bimne, bawer eşkere nebe badet ji hundir mizgeftan dernekeve derva. Musilman dema ku baweriya xwe di dil xwe de bihlin, iqtidar dewlet nexwazin w dem pirr qenc in, hurmet pşkş dikin ji bo wan muslimanan. L dema musliman dewlet iqtidar bixwazin qenc nnin paşman teroristin. Nikarin dewlet idare bikin, Daxwaza dewlet tu dem ji muslimanan ra nabe, bi fikra ehl kufr! imk ew dn bi taybet di dil da, nimj mizgefta da dibnin. Dewlet heq kafir zaliman ye, Hinek insan j ku ji xwe re dibjin musliman, w fikra kafira destek dikin ji wan re alkariy dikin.

Ehl Mekke j di ewwel de deng xwe ji Muh. seha. dernexistin. Baweriya wan Muh. j wek wan kesn ku digotin em li d Hz. Iberahm in yan em Henf in. Ehl Mekk ji wan ra hurmet dikirin tkily bi wan nedikirin. imk ew kesana midaxel bi lat menatn wan nedikirin. Di Kab da bi baweriya xwe badet dikirin. Rojn ewwil ji Muh. seh. wiha b. L dema ku roj bi roj hevaln Muh. zde dibn tirs ta y bi wan girt. Di darunm-Nedw da biryar girtin dijmina xwe kifşe kirin, bi tirsandin, lxistin, derxistina wan ji Mekk xwestin ku Nur alava Islamiy bitefnin. Muslimana bir hştin biryara kuştin a Muh. hildan Omer ji bona kuştina w şandin. L yina Omer b sedem hidayet w. Di biryark dinda wiha gotin; K bi muslimanan ra bikeve tkilay qz bidin wan, an ji wan bistnin an j bi wan ra alvr bikin, eva sedem cezakirina wan e.Rojek di v dem ku musliman zdey di zor zehmet da bn Hz. Xetce kurr ap w /Ebu Baxter) erzaq dibirin taxa muslimanan. Ebu Cehl wan dt kete pey wan, xwest ku erzaq destn wan bistne li wan heqart kir, Ebu Bexter hestk dera kir dest xwe Ebu Cehil da ber hestiya heta li erd dirjkir. Ser guh Ebu Cehl, di xwn da hşt. Muşrik bi lez li ser ser Eb Bexter civyan xestin ku w bikujin.
U li Hz. Xetc j heqaret kirin. V dem Hz. Hemze j ji eywana xwe derket rş muşrikan kir. (Hemze hj ne mmin b) Dema Ebu Bexter li Ebu Cehil dixist Hemze li eywana xwe piyase dikir.
L bi ten temaşe dikir. L dema muşikan rş Ebu Bexter kirin Hemze j ji eywana xwe derket berbiwan wan da . Muşrikan dema Hemze dtin Ebu Cehil ji wan ra got tkil bi Ebu Bexter nekin xezeba Hemze nekişnin ser xwe. Laş Eb Cehil birndar girtin birin.

Demek din, Ebu Cehil di Kab da r rviyn dewara avte serser Pxember l heqaret kir, qza Pxember Fatme rev hat wan r rviyan ji serser wi paqij kir ji muşrikan ra gotinn ne qenc got. Muşrik w dem pişt dan w n. Reslullah pirr xemgn bb ji bona v heqaret digot Ya Rabb sebr bide min! Hemze li ser pişta hesp ji nr dizvir., cariye musliman xwe ghand Hemze j re hem kirinn muşrikan zahkir. Alikariya w xwest j re got; Muşrik wiha li biraziy te heqaret bikin tu b deng bimn. Va gotina li hemze pirr giran hat, Ber hesp xwe fetiland u Darunnedw. Di hundir Darunnedw da Ebucehil da ber mertala; Mişrk j rabun ku alkarya Ebucehil bikin. V dem ciwann Haşmyan j ji bona alkarya hemze rabun dest xwe avtin şur xwe. Hemze ji wan ra got birazy min i dibje ez j w dibjim qebuldikim. K ji we mre pişt ro bila l heqaret bike. Ebucehl dt ku pirs zde giran b ji pismamn xwe ra got, qariş Hemze nebin, ez neheqim. Hemze derket cem Resulullah, bu misilman bu qewetek mezin ji bo misilamanan. Dawya emr w da, di herba Uhud da hate şehidkirin. Muhammed (a.s) di heqq w da gotye Hemze seyyiduşşuheda ye (di nava şehidan da xwedy en merteba mezin e).

Muşrk dixwastin Muhammed eshabyn w bikujin, ehl islam ji ser erd dinyay rakin nehlin slam li ser erda mekk hakim bibe. Muhammed (a.s) eshabyn w pişt ewqas heqaret, zilm derxistina dervey welat(hicret) vegeryan mekk, him li Mekk, him li Medin him li ar aly dinyay islam edalet hakim kirin.

Sunnetullah ji hev cda nne. Heta qiyamet ew insan li d Ebucehil herin. Li hember wan miheqqek misilman ku li d Muhammed (a.s) herin,. ew j hebin. Feqet gere em bizanibin ku islam b dewlet, dewlet j b mucadele b bedel nabe. Em brva nekin ku di bawerya me mislimanan da pişt v dinya derewn, dinyak heq miheqqek heye. Cennet, Cehennem, edalet rehmeta Xweda heye. Em rehma Rebb xwe dixwazin. Ew kesn ku dixwazin alava heqq bitemirnin, ew bawerbikin, an j nekin, axret, hesap, mzin, cennet cehennem heye, Xweda hem rehman rehm him j wehdul qehhar e!..

Zakir Snmez

Son olaylar ışığında Hizbullah rgtne bir bakış - Yahya Munis

Hizbullah rgt; Hizbullah adını almadan, 1990 ların başında daha cemaat şeklinde iken, şiddete yeltenmeyen, halkı tedirgin etmeyen, kendilerine İslam-i cemaat mensupları diyen ve muntazaman evlerde bir araya gelen kendi halinde bir insanlar topluluğuydu.

Ne zamanki PKK glendi, şiddeti arttırdı, kendini yrenin tek hakimi ilan edip, (velev ki gsz olsa bile,) kendinden başka, yrede bulunan tm rgt ve cemaatları tasfiye kararı alıp, onların zerine gitti, o zaman İslamcılar da kendilerini iki yoldan birisini seme zorunda hissedip, karar vermek iin bir araya geldiler ve şunu sylediler: Ya burada kalıp PKK ye karşı direneceğiz, yahut da Trkiye nin batısına gedeceğiz dediler. Tartışma neticesinde direnme kararı ıktı. Bu arada PKK, başta İdil ve Batmanda olmak zere İslamcıları sindirmek iin onlardan yedi-sekiz kişiyi ldrmşt. İlk etapta bunların intikamını alma uygulamasıyla atışma başladı.

O esnada Devlet kendini ok sıkıştırılmış, ( sonrada kendilerine denilecek ) Hizbullah da kendilerini ok gsz hissediyorlardı. Hizbullahılar kendilerini koruyabilecek, menşeine bakılmaksızın bir destek arıyorlardı. Devlet de o yrede PKK ye karşı kullanacak piyon arıyordu. Geri o yrenin halkından epey korucu oluşturmuştu. Fakat yetmiyordu. Devletin baş dşman olarak kabul ettiği PKK, ulusal mcadele olarak belirlediği bir ama uğruna savaşıyordu. Korku ve menfaat iin mcadeleye girişen korucular vasıtasıyla PKK ile başa ıkmanın kolay olmadığını Devlet grmşt. Bunun iin ideolojik amacı olan Hizbullah Devlet iin ok nemli bir fırsattı. Devlet Hizbullah ı kontrol altına alarak, PKK ya karşı kollanma dşncesindeydi. Hizbullah da devleti, yok olmayla karşı karşıya olduğu iin bir nevi cankurtaran olarak kabul edip, kullanmayı dşnyordu. Kısacası ikisi de, iinden gelerek değil de, kendilerine lazım olduğu zamana kadar diğerini kullanmayı dşnyordu. Burada Devlet galip gelerek Hizbullah a daha fazla nfuz ederek kullandı.
Onların eliyle(*) gereğinden fazla kan dktrd. PKK ye karşı kullanmayı dşnrken, ileride kendisine sorun ıkaracaklarını da onlara temizlettirdi.

PKK ye karşı yaptığı propagandada Bunlar Komnist ve dinsizdirler, diyerek, Hizbullah ı onlara saldırtarak, halkın gznde kk dşrmeye alışırken, diğer taraftan; İslam dini Krtlğn dşmanıdır. Gryorsunuz Krt davası iin mcadele eden Krtlere Hizbullah nasıl saldırıyor, demekle Krtleri İslam dan soğutmaya alışıyordu. Kendilerince, bir taşla birka kuş vurulacaktı. Krtler arasında byk bir potansiyele sahip olan İslam Dinine karşı halkı soğutmak, bununla beraber PKK yi de zayıflatacaktı. Kendilerinin deyimiyle iti ite kırdırmak.
Byk apta kan akmaya başladığını ve şiddetle bunun hakkında gelinemeyeceğini gren PKK, areyi Hizbullah la diyaloğa geerek her iki rgt arasında ateş ilan etmekte buldu.

Bir mddet sonra Abdullah calanın yakalanıp Trkiye ye getirilmesiyle Devlet, PKK tehlikesinin bertaraf edildiğine inanmış olacak ki, Hizbullah rgtn tasfiye etmeye karar verdi. Devlet desteğini arkasına alan Hizbullah, her trl karşı propagandaya rağmen, lisan olarak Krte kullanıp ve sadece Krtler arasına rgtlenmeyi yapabilmesine rağmen, Krtlk fikirlerine sahip ıkmasa da, ciddi bir gce sahip oldular.

Orta Doğuda ve zellikle Trkiye de devlete muhalif kurulmuş bir rgtn ciddi bir gce ulaşıp ta dış g istihbaratların dikkatini ekmemesi mmkn m? Elbette mmkn değil. Dış gler Hizbullah a el attıkları zaman iindeki Trk Devletinin varlığını ( gcn ) grdler. Devlet gcn tasfiye etmek iin Hizbullah rgtn Batı Anadolu ya ynlendirdiler. rgt İstanbul a yerleşince, orada (Krtlere ynelik ) faaliyete başlayınca devlet tedirgin oldu. rgt oraya ynlendiren g, Trk devletine de rgtle ilgili ( fakat devlet yanlısı rgtle ilgili ) istihbarat bilgilerini verip devletin onların zerine gitmesini sağladı. Tm İstihbarat ve Gvenlik elamanlarınında da kabul edip, ifade ettikleri gibi: Hizbullah; gizliliğe en fazla riayet eden rgttr. Gizlilik kurallarını ihlal etmesinler diye teknik aletleri bile zorunluluk dışında kullanmaktan kaınıyorlar. ( Byle bir rgt, nasıl oluyor da btn arşivini İstanbul un gbeğine taşıyıp adeta teşhir ediyor. Bu da ayrı bir soru.)

Devlet rgt evine baskın yapıp, liderini ldrmesi, uvallar dolu dkmanlarla beraber bir sr rgtn st ve alt kademedeki elemanlarını eline geirmesiyle zafer sarhoşluğuna kapılıp rgt kerttik demesi erken bir zafer ilanı olduğunu o zamanda tahmin edip sylyorduk. Tabi ki Devlet bir yanda bunu yaparken, diğer yandan da ileride kendisine potansiyel tehdit grdğ kişileri ve kuruluşların elemanlarını da, kontrol ettiği Hizbullah eliyle (*) temizliyordu. Bir yandan da 28 şubat askeri hareketini haklı ıkarmak iin de sanki, kendi eli ile koymuş gibi bir sr cenaze uvallarını da yer altından ıkarıyorlardı. Burada dikkat eken bir konu da, uvallara konulanların oğu da devlet grşne muhalif dindar Krt aydını insanlar olmaları.

Bu durum tam bir yıl devam etti. Bu bir yıl zarfında ok sayıda rgt elemanı ele geirildi. Her şey bitti zannedilirken, birden Diyarbakır Emniyet Mdr Gaffar Okkan vuruldu. Hem de herkesi şok edecek bir profesyonel suikastla beş arkadaşıyla beraber. Herkes demek yetmez, tm Trkiye, yapılan suikast biiminden dolayı şok oldu. Adeta herkes korkudan dolayı titredi. Diyarbakır halkının, İl Emniyet Mdr Gaffar Okkan ın cenazesine gstermiş olduğu ilgi en az ldrlmesi kadar hem hkmeti hem Andolu halkını şaşırttı. Nasıl oluyor da Diyarbakır halkı bir Emniyet mdrne byle sahiplenebiliyor?

Esasen; Diyarbakır halkı emniyet mdrne sahip ıkmamış. PKK, Diyarbakır halkını ne srerek Emniyet Mdr şahsında kontrol ettiği sahaya yreye sahip ıkmıştır. Başka bir gcn o yreye girdiğini fark etmiş. Krt mıntıkasını başkalarına kaptırmayacağını ima ederek; Bununla şu mesajı vermek istemiştir: "Krt mıntıkasının tek hakimi benim. Başkaların burada faaliyet gstermesine, Emniyet yetkililerine sahip ıkma pahasına da olsa bile izin verilmeyeceğini, savaşı da, barışı da yapmanın tek yetkilisi benim" demek istemiştir.

Byk bir ihtimalle bu, başka bir gcn, PKK nın 1984 yılında, Eruh ve Şemdinli de başlatmış olduğu hareketin benzeri bir hareketle, yeni sreci başlatmış oluyorlar.

Gaffar Okkan nın ldrlmesi; iki ihtimali gndeme getiriyor:

1- Dışarıdaki gler, Hizbullah rgtn Trk Devletinin yandaşlarından temizleyip yeni bir yapılanmaya tabi tuttuktan sonra şok bir suikastla Krtler arasında yeni bir silahlı hareket başlatmış oluyor.
Bunu nereden biliyoruz?
Bunu şuradan ıkarıyoruz; bir kere Hizbullah gibi gl yapılanmaya sahip olan bir rgtn gz gre gre devlet tarafından tamamen yok edilmesine dış glerin gz yumacağını sanmak safa bir beklenti olur. Hele hele Trkiye gibi bir lkede ise bu imkansızlaşır. nk, Trkiye bağlamında uygulanacak bir sr proje vardır. İran, Talabani ile PKK gleri arasında meydana gelmesi beklenen atışmada, Talabani ye kolaylık sağlansın diye sınırını, PKK ye kapatıyor. Sınıra asker yığıyor. Hem de Bunu Trkiye nın YNK ye askeri yardım yaptığı bir sırada yapıyor. Peki PKK nın imhasında İran ın ne ıkarı vardır? ABD yandaşı olan Trkiye nin huzursuz olup İrana kafa tutmaması İran iin daha iyi değil midir? İran, PKK nın imhasına gz yumuyorsa mutlaka onun yerine birisini hazırlamış olmalı.

2. İhtimal; Geen sene ABD Başkanı Clinton Trkiye ye geldiği zaman TBMM inde yaptığı konuşmada; Trkiye nin nnde iki yol vardır: Ya Krtlerin doğuştan gelen insani haklarını verip, medeni toplulukların arasına katılıp rnek bir lke olacak, yada; başı atışma ve belalardan kurtulmayacak. dedi. Dikkat edin bunu syleyen ABD devlet başkanıdır.
Dnyayı yneten bir kişidir. Hem de TBMM inde sylyor bunu.

Dış gler baktılar ki; Trkiye normal şartlarda Krtlere, zellikle PKK himayesindeki Krtlere, kesinlikle her hangi bir hakkı verecek değildir. Kaldı ki calan devletin elinde olduğu mddete zaten daha fazla imkansızlaşıyor.
O zaman, Hamas rneğinde olduğu gibi, PKK den daha tehlikeli bir rgt oluşturup, bununla Trkiye ye lm gsterip hastalığa razı edecektir. Byk ihtimalle Krlerin Hamas ını oluşturacaklar. Ermeni olayı da gz nne alındığı zaman, Trkiye zerinde ne kadar dış glerin hesabı olduğunu insan dşnmeden edemiyor.

Tarih boyunca Trkler defalarca byle uluslar arası kıskalara hedef olmuştur. Her defasında Trklerin imdadına Krtler koşmuşlardır. Birinci dnya savaşında tm dnya Trklere karşı cephe almışken, yine yanlarında sadece Krtler vardı.

Benim şahsi tavsiyem şudur: Trkiye daha fazla uluslar arası glerin kıskacına girmeden Krtlerle eşit şartlarda kardeşe bir araya gelip, aralarındaki sorunları kardeşe halletmelidir. Krt Trk kardeşliği yeniden tesis edilmelidir. Yoksa ciddi bir şekilde ge kalınabilir. Trkiye klahını nne koyup ciddi ciddi dşnmelidir. Krtler, Trklerin dşmanı değildir. Tarih boyunca da olmamışlardır. Her dara dştklerinde Krtler daima yardımlarına koşmuşlardır. Bu sefer Trkiye ye karşı oluşturmaya alışılan proje ok ciddidir. Telafisi mmkn olmayan tahribatlara sebebiyet verilebilir. Son pişmanlık fayda vermeyebilir.

Yehya Munis

(*) Ya da Hizbullah'ın iine koyduğu kendi elemanlar vasitasıyla.
Deng Mezlma

Peymann Navnetew Mafn Hindikahiyan

Merc Ziman Herm Hindikay y Ewropa ku ji aliy Lijneya Wezran ya Konseya Ewropay hatiye pejirandin di sala 1992an de hatiye navşkirin. Peyama ku katiye pejirandin navşkirin ji pnc beşan pk hatiye.

Di beşa yekemn de, pnasa ziman ne ferm hatiye kirin. Diyalektn (zaravayn) ziman ferm zimann ne xwecih ji hev hatine veqetandin. Her wiha dewletn ku peyam navş kirine, bgav in ku zimann herm hindikahiyan terf bikin bipejirnin.

Di beşa duyemn de regez mebestn bingehn hatine navnşkirin. (listekirin) :

- Naskirina zimann herm hindikahiyan
- Rzgirtina erdngariya herm, ya ku di wergiriya w(dewlet) de ye
- Bo sda van zimanan nşandana rzgirtin bizavn ern
- Ewletiya perwerdeh hndekariya van zimanan
- Hatin nasna hsaniya hndekariy ya bo kesn ku nikarin bi van zimanan biaxivin
- Jiholrakirina ciyawaziy
- Zdekirina feraseta rzgirtina beramber ya navbera komn (grbn) zimn
- Damezrandina nimandina lebatn berjewendiyn van zimanan
- Sepna mercn rgezn di derbar zimann ne xwecih de

Di beşa syemn de li ser mercn ewletiya zimann herm hindikahiyan yn ku di jiyana civak de bikartn hatiye rawestandin :

- Di perwerdehiy de
- Di dad kargriy da
- Di xizmeta gişt de
- Di apemen weşan de
- Di jiyana komelayet abor de
- Di pwendiyn derfey snor de

Beşa aremn sepna peyam dihundirne. Di beşa pncemn, ango ya dawn de, navşkirina peyman ravekirina w c digire


HIN BELGEYN NAVNETEWEY YN DERBAR BIKARANNA ZIMAN ZIKMAK

Di aroveya Rxistina Neteweyn Yekby, UNESCO, AGIK Konseya Ewropay de hin danezan peymann navnetewey yn ku di derbar bikarann perwerdehiya ziman zikmak de hatine navşkirin:

1. Peymana Neteweyn Yekby (mj: 26 Pşper 1945)
Digel ku di v belgey de derbar perwerdehiya ziman zikmak de xaleke ariz nehatibe veqetandin j, dsa di xala derbar vesazkirina armanca rxistin de behsa ... bo maf mirovan hem azadiyan b cuday rzgirtin handankirina hem regez, zayend, ziman olan t kirin.

2. Danezana Maf Mirovan Ya Gerdn
Di v belgey de j, derbar mijara mafn and de tu vesazkirinn ariz ne hatine kirin.

Bel di xala danezan ya duyemn de, b cudayiya navbera njad, reng, zayend, ziman ol koka civak netewey t kirpandin.

3. Peymana Mafn Abor, Siyas and Yn Navnetewey
Ev peyman di sala 1966an de hatiye navşkirin. Xaln peyman yn 13., 14., 15mn,end ku derbar perwerdehiya ziman zikmak de rasterast tu biryar nehundirandibe j, gelek biryarn kitekit girtine nav xwe perwerdehiy bo her kes/ wek mafk bingehn jnager dipejirine.

4. Peymana Mafn Şarmend Siyas Yn Navnetewey
Ev peymana ku di sala 1966an de hatiye navşkirin di sala 1967an de j mer bye, Tirkiye ne bye al. Di xala 27mn ya peyman de t gotin ku: Li welatn ku hindikahiyn njad ol an j zimn hene; pgirn van hindikahiyan, yn ku bixwazin tevl kesn ku pgirn komn xwe ne, bo ku anda xwe bidine jiyandin, pdiviyn xwe yn ol pk bnin zimann xwe bikar bnin, mafn wan nay mandelekirin.

5. Danezana Rxistina Neteweyn Yekby Ya Mijara Mafn Kesn Endam Yn Hindikahiyn Netewey an j Njad, Ol Zimn

Lijneya Gişt ya Rxistina Neteweyn Yekby 18y Berfanabara 1992an de biryara weşana danezana maf kesn endam yn hindikahiyan girtiye. Danezan, maf parastin jiyandina and, maf bikaranna zimn, maf beşdarbna sazgra biryardayina derbar hindikahiya ku kes endam/a w ye, maf sazkirina komel venihartina w, maf pwendiyn aştiyane yn navbera kesn endamn heman kom n ku li welatn din dijn... dihesibne.

6. Peymana UNESCO ya Li Hember Cihxwaziya Perwerdehiy
Peyman di 1962an de meriyet bye gelek girngiy dide mijara mafn and. 84 welat aliyn peyman ne, bel Tirkiye ne al ye. Di xala 5/1-c de t gotin ku Dewletn endam, mafn meşandina xebatn perwerdehiya pgirn hindikahiyan girng dibne bo w biryar wergirtiye. Ev xebat, bikaranna zimn dabnkirina hndekariya ziman zikmak j dihundirne. Di heman peyman de t gotin ku: ji ber sedemn ol zimn pkanna pergaln perwerdehiy yn cuda an j bo perwerdehiy, damezrandina saziyan Bi kurtay, di peyman de, li ser daxwaza d bavn zarok, bel bi w şert ku zarok ney zorandin, maf derfeta saziyn perwerdehiy gelek caran hatiye kirpandin.

7. Danezna ku di Konferansa Gişt ya UNESCO ya 14mn de hatiye pejirandin
Di v danezan de t gotin ku: Her and hjay rzdar hevişn ye hewcedariya w bi girambariy heye. Her gel xwediy maf peywira geşepdana anda xwe ye., Dsa di Konferansa Gişt ya UNESCO ya ku di sala 1978an de hatiye pejirandin de t gotin ku Maf p bna pejirandina her kes her koman y ku cih ne xwe wek cih bibnin heye.

8. Mafn and Yn Di aroveya AGK de:
Di Konferansa Hevkar Ewletiya Ewropa ya ku di mjuya 01.08.1995an de bi navişna Girteka Dawn a Helsnk re encimiye (bi daw bye) de, t gotin ku: B veqetandin, njad, zayend, ziman ola mirovan i dibe bila bibe, giram dayina hem maf azadiyn wan; perisandina mafn azadiyn siyas, şarmend, abor and komelayet handan kirina wan bi temam di berpirsiyariya dewletn ku aliyn Girteka Dawn a Helsnky de ne. Di Dokumana Kopenhang (sal:1990) ya ku di aroveya AGK de bo mafn and hatiye vesazkirin de, t diyarkirin ku; her endamn hindikay yn netewey, bo ku li dervey daxwaza xwe neyn bişavtin, xwediy maf parastin geşepdann xwe yn njad, and, ziman ol ne. Di heman dokuman de, ji bo ku pgirn hindikahiyn netewey, her gav di jiyana xwe ya ariz gelemper de ziman xwe y zikmak wek azad bikar bnin gelek xaln din hatine vesazkirin.

Di xaleke din de t gotin ku: Tu kes nikare ji frbna ziman xwe, nemaze ji ziman xwe y zikmak were mankirin. Jixwe ev xal, bi biryara Kombesta Ad Hoc ku di aroveya Peymana Maf Mirovan ya Ewropay de pk hatiye de cih digire.

Di xaleke din de t gotin ku: Hatinhewisandina ziman zikmak yn hindikahiyn netewey an j hata ku pkan be li nik berpşgehn ferm di saziyn perwerdehiy de, li gora aroveya hindekariya drok and; bikaranna ziman zikmak parastin perisandina drok and Di gel ku gelek danezan dokumann peymann navnetewey di derbar parastin geşepdana ziman hindikahiyan de vesazkirinn kitekit dihundirne Tirkiye ev peyman navşkiribe j dsa di hin deveran de, di peytandina sepandina zimanan de, dewletn ku darazn peyman navşkirine serbest dihle. car ji ber ku zagonn Tirkiy yn ferm de herkes wek Tirkan t hesibandin qet guh nade hindikahiyn netewey heta v mijar di ser guh xwe re davje. Her wiha rvebern Tirkiy ji ser ya xwe nakevin ji van zagon xaln xwe yn hişk kevneperest deman nadin bi arlep xwe li v xala dirşm (slogank) dipin dibjin: Komara Tirkiy, bi welat neteweya xwe nedabeşbareke hem ye (bitun e).

Gelek dewletn chan yn ku ev peyman navşkirine li soza xwe xwed derdikevin ev xal derbas zagonn xwe j kirine, bel mixabin mirov nikare heman tişt bo Tirkiye bibje. Lew ra Tirkiy ji aliyek dibje Ez dixwazim di nav Yekitiya Ewropay de c bigirim ji aliy din de j ji wan zagonn xwe yn hişk paşver ku nikare di ber deriy Ewropay re derbas bibe deman nade. Ango wek kes/a ku naxwaze ne ji dr bibe ne ji mizgeft l hatiye.

9. Peymana arove Ya Derbar Parastina Hindikahiyn Netewey:
Danezana ku di Reşemiya 1995an hatiye navşkirin gelek darazn pirecur yn derbar hindikahiyan de dihundirne, ji aliy Tirkiy de nehatiye navşkirin. Di xaleke danezan de t gotin ku : Civakeke piranparz demokratk, bgav e ku giramiy bide zanava njad, and ol ya kes/a ku endam/a hindikahiya neteweyek ye bo dabnkirina daxuyandin, parastin perisandina zanava w7w pdiv bi i mercan hebe pk bne. Dsa t gotin ku : Welatn ku aliyn peyman ne, div ku maf kesn ku endamn hindikahiyn netewey biparze her wiha ziman wan y nivsk devk yn zikmak ku di di tkiliyn jiyana ariz gelemper de t bikarann, b mankirin bigirin ser xwe.

car ligel ku Tirkiy gelek peymann navnetewey navşkiribe j, bi awayek guhnedr xemnexur tevdigere. Bihl maf mirovan navşkirina peymann navnetewey an j giram dayina hindikahiyn netewey; d ro bye ku zagonn xwe yn bingehn j nema nas dike. Ketber ye. Rvebern komar (qaşo), ne zagon rzanan nas dikin ne j dizanin şarezay i ye. Bel areser ne di dest rvebern Tirk yn ku av guhn xwe ji her maf dadiyan re digire de ye. Lew ra ev 78 sal e ku li ser v erdngariy mandelekirina hindikahiyn netewey binpkirina maf mirovan didome. Bel balkş e ku h j bi hem dijwariya xwe li ser piya ye neruxiya ye. Birast div ku tu kes areseriy ji kesn paşver, nşadperest xwediy wan mjiyn riziyay hv neke. areser ew e ku gel li drok and zimann xwe peyre j li hevdin xwed derkevin.

Da ku dijminn and huner wjeya gelan tk nein tu gel netewe nikarin bi şarezay mirovahiy şa bibin. Li ser v erdngariy; -ne km ne j zde- bi qas her mirov/a Tirk, mirov/a Kurd, Laz, erkez, Ereb, Ermen, Asur mirov din j xwediy v xak her wiha xwediy maf parastin perisandina drok anda hunera xwe bikaranna ziman xwe y zikmak ye. Mercn yekt pevretiya gelan ne mandelekirin e.Hev tehemlkirin pejirandin e.
----------------- ------------------------ ---------------------

avkan :

1. Kovara Komela Maf Mirovan , hejamar 47-48 Rbendan Reşem (İHD dergisi, sayı 47-48)
2. Kovara Perwerdeh Jiyan hejmar 4. Payz, 1996 (Eğitim ve Yaşam Dergisi, sayı 4. Gz, 1996
3. Pirtka Waneya Hemwelatiy Perwerdehiya Maf Mirovan-Hndekariya Seretay pol,.(Vatandaşlık ve İnsan HaklarıDers Kitabı, İlkğretim 8.sınıf

adarjiyan@mynet.com
Ey Krt genliği!.. Dr. Nuri Dersimi - Deng Mezlma

Ey asırların zulmn istikar eden civanmert milletin oğlu, beni dinle!

İnsanlık tarihinin safağı ağarırken, onun ilk sleleri Hint denizinden Kafkaslara, kck Asynın doğu yamalarından Orta Asyaya kadar uzanan yksek dağlarda ve gneşli yaylalarda seni doğuran byk ırkın mağrur alnına isabet etmiştir.

Senin tarihin, ardı arası kesilmeyen kahramanlık menkibelerinin tarihidir. nk sen, kırk asırdan beri namuslu ve azade bir varlık iin savaşan ve bu gn dahi o savaştan yılmamış olan o milletin ocuğusun.

Krdn fırtına ve kasırgalarla dolu dnk ve bu gnk hayatının, maruz kaldığı felaketlerin ve ektiği ızdırapların sebep ve menşe'ini aramak, tarihin cilvelerini intibah gzleriyle tetkik etmek hepimizin borcudur.

Varlığını korumak, benliğini muhafaza etmek iin, hi bir millet bizim kadar uzun ve srekli savaşlar yapamamıştır. Uzun tarihimiz boyunca, hi bir kuvvet bize maglubiyet itirafı yaptıramamıştır.. Krt alnı, Krt yurdunun haşmetli zirveleri gibi, daima yksek kalmış ve hi bir fatihin nnde eğilmemiştir. Krt hayatiyetinin hakikati, bu gnde saşmaz hakikatıdır. nk, Krt lm kalım cidalini terketmemiş, mağlubiyet itirafında bulunmamış, dnya milletleri saflarında silinmeye karar vermiş, yaşamak isteyen ve yaşamak iin lmesini bilen bir millettir.

Ey Krtoğlu, ey Krt kızı, dnya bu kararından haberdar olmalıdır!

Yaşamak isteyen her varlık dğşmelidir!

Dnya zerinde bir yeri olmak isteyen her millet arpışmalıdır!

Tabiatin değişmez kaidesi budur. Kimyevi, nebati ve hayvani alemin amansiz varlık kanunu budur; dğşmek, savaşmak!...

Bu kaide, insan cinsi iin daha amansızdır. Irk ırkın, millet milletin, insan insanın yırtıcı canavarıdr.

İnsanlık medeniyeti henz bu kaideyi tebdile, muvaffak olamadı, savaş kanunu ta'dil edemedi. Bu gn de, yaşamak iin dğsmek gerek, kaınmak lmektir.

Biz, lmek istemeyen bir milletiz. Krt, yaşamaya karar vermiştir ve yaşayacaktır.

Uzun tarihimiz boyunca bir ok ırklar, milletler ve devletler Krd ldrmeye alışmışlar, onu hayat hakkından mahrum etmeğe azmetmişler, fakat muvaffak olamamışlardır. Doğudan, batıdan, gneyden ve kuzeyden gelen cihangir akınları, Krt dağlarının eteklerinde kırılmış, Krt azmi karşısında paralanmıştır. Dnya tarihinin seyrini değiştiren Kahhar kuvvetler, bir ok milletlerin varlığına hateme ekmis, bize muasir bir ok milletler tarihe gemiş, fakat mcadeleden yılmamış olan Krt, tarihe karşı kanlar akan alnını ykselterek:" ben lmedim, ben yaşayacağım!" demiştir.

Hic bir milletin tarihi bizimki kanlı olmamıştır. Hi bir milletin yurdu bizimki kadar istila dalgalarına uğramamıştır. Hi bir millet bizim kadar mutemadi dğşmemiştir. En gayri musait şartlar altında bile, Krt eli silah tutarken teslim olmamıştır. Kahhar kuvvetlerin, sayı okluğunun savaş iin meydan okumalarına, Krt daima "EVET!" cevabını vermiştir.

İşte, varlığımız btn hikmeti, devamımızın btn sırrı bu kelimede mndemiştir.

Ey ırkımın midi istikbali olan Krt genliği! Bu naciz eseri sana ithaf ediyorum.

Yurdundan uzak, yad ellerde kalbi milli izdiraplarla sızlayan, Krdn istiklal ve hrriyet gneşinin doğumuna teşne ruhu alevlenen derbeder bir Krdn, intikam mahşerini senin bklmez pazularından mit eden Dersimli bir Krt ocuğunun sana yalnız sana mtevecih feryadına kulak ver!

Ben sana, senin namus ve şerefini lekelememek iin vatanın yalın kayaları,mthiş ucurumları zerinden kendilerini halaskar lmn kucağına atan binlerce gelin ve kızlarımızın feryadını inliyorum....!

Ben sana, senin hala bu gn bile, namert dşmenın kapısında esaret altında yaşayan, her gn, her an damla damla len, milliyeti, dili ve mukaddesati tahkir edilen kle Krtlerin derin feryadını ağlıyorum...

Krdistanın zmrt dağlarından, gneşli yaylalarından srlerek, Anadolunun orak ovalarında alıktan len, kahpe dşmanın sngsyle, kurşunuyla imha edilen ve gnahları yalınız ve yalınız Krt doğmuş olmaları olan kardeşlerimizin gzlerini lm kapatırken, onların mitlerinin ufuklarında sen bir gneş gibi belirdin...

Onların sana, bir tek kelimede tekasf eden, amansız amir ve kahhar bir vasiyeti var:

İNTİKAM!!

İntikam!...

Krt namusuna srlen lekeyi temizlemek iin.

intikam!..

snglenen yzbinlerce Krt yavrularının feryadını dindirmek iin.

intikam!...

Girdaplara atılan,ateşlerde yakılan gelin ve kızlarımızın Krdistan afakında oğuldayan eninlerini teskin iin.

intikam!...

Darağalarının altında lm kahramanca selamlayan, "yaşasın hr ve mstakil Krdistan!" diye haykırarak şehadet tacını giyen binlerce vatan kurbanlarının gayelerini tehakkuk ettirmek iin.

intikam!..

Krdistan denilen harabezar anayurdun istihlasi iin.

intikam!...

Krt diyarında uluyan sırtlan ve akallar ırkının mlevves vcutlarından Krt vatanını tathir iin.

intikam!..

"Medeniyet"denilen kahpenin peşine sığınarak bize uluyan kpekleri susturmak icin.

intikam!...intikam!...intikam!...

Şehitlerimizin kanlı cesetleri zerinde kanla, gzyaşlarıyla yazılı vasiyetname işte bu bir tek kelimedir!..

Namusu olan her fert, sinesinde Krt kalbi ırpınan her insan, damarlarında Krt kanı evelan eden her gen bu vasiyetnameyi unutmamalıdır. Onu infaz edinceye kadar uyumamalı, rahat etmemeli ve alışmalıdır!

Dnn tarihini kanlarıyla yazan Krt neslinin, kanlarıyla izdikleri yoldan yrmek borcumuzdur!

Biz, kanlarımızla Krt istiklalinin kızıl şafaklarını aacağiz. Ruhlarımızdaki volkanlarla, Krt kurtuluşunun alevli gneşini yaratacağız!

Dnya tarihi bize bakıyor. Şehitlerimizin gzleri bize mtevehcihtir!

Hrriyet ilahına sunduğumuz binlerce kurbanlar, kendileri iin bizden bir trbe istiyorlar, hatıraları iin bir abide bekliyorlar!..

Bu abide, hr ve mstakil Krdistan!

Bu abide, milletler camiasi arasında şeref mevkini ihraz edecek olan mstakbel Krt devletidir!

Şehitlerimizin ruhunu şad edelim!

Yaşasın kahramanlar yaratan Krt milleti, yaşasın hr ve mstakil Krdistan!

Vet. Dr. M. Nuri DERSİMİ

Girngiya Werger  Lokman Polat

Y ku ziman edebiyata nivsk dewlemend dike yek j j werger e. Ji bo pşketina edebiyat dewlemendiya zimn, werger roleke girng dilze. Gelek zimann ku qels bn ji xra werger re dewlemend bn, pş ketin. Li Tirkiy pişt damezrandina komar buroyn werger yn ferm hatin damezrandin dest bi werger kirin, edebiyata chan ya klask hem wergerandin ziman Tirk. Hj j ji al dewleta Tirk ve her sal bi sedan pirtkn klask yn modern tne wergerandin.

Li Swd di sala 1997 de 963 pirtk hatine wergerandin. Di hla werger de y her qels Kurd in. Di saleke de s-ar pirtk ancax tne wergerandin. Pirtkn xwer bi Kurd her pirr li Swd tne weşandin, l mirov gava li pirtkn werger dinhre gelek km in. Di sala 1998'an de ten ar pirtk hatine wergerandin. Di dema y de, weşanxaneya Welat -ev weşanxane li Swd b- end pirtkn klask wergerandin Kurd, l paş ev weşanxane j hate girtin. Bi nav Ndem Werger kovareke xwer werger derket, l ew j hetan niha ten 1 hejmar hate weşandin. Niha weşanxaneya Ndem ya Helwest giran dane ser pirtkn werger pirtkn werger diweşnin.


DIV BERHEMN NIVSKARN KOKKURD BNE WERGERANDIN!

Wek t zann gelek nivskarn ku bi esl xwe Kurd in, bi ziman neteweyn serdest berhem diafirnin. Piraniya wan nivskarn kokkurd bi Tirk hinek j j, bi Faris Ereb berhemn edeb nivsne dinivsin. Ev nivskarn kokkurd di ser de j Yaşar Kemal Selm Berekat bi berhemn xwe ziman Tirk, Faris Ereb dewlemend kirine.

Mirov wexta li berhemn wan nivskarn kokkurd dinre; her iqas ziman Kurd nebe j, naveroka berheman temaya wan li ser Kurd Kurdistan ye. Byern ku di van berhemn edeb de derbas dibin byern ku di Kurdistan de, di nav gel kurd de bne t zimn. Gava ku mirov berhemn van nivskarn Kokkurd dixwne dibne ku girdayiya van nivskaran bi Kurdistan ve qihm e. Seraviya berhemn wan Kurdistan e. Hmn naveroka byern berhemn wan civaka Kurd e. Honandina berhemn xwe li gor byern civaka Kurd dihonin.
Lehengn berhemn wan Kurd in. Kurdn baş in, Kurdn mrxas in, şoreşger in, welatparz in.

Romann ku ji al nivskarn kokkurd ve hatine nivsn romann gelek baş in xweş in. Min hinek ji wan romanan bi dilxweş xwend. Xweziya ew roman bihatana wergerandin bi ziman Kurd bihatana weşandin. Her iqas di ser de ew roman bi Tirk hatine nivsn j, dikarin bn wergerandin bi Kurd j bne weşandin. Dr. Nac Kutlay weha kir; di ser de romana w Zevyn Soro bi tirk hatib nivsn, w paş romana xwe wergerand Kurd weşand. Helbet nivskarn kokkurd yn din wek Nac Kutlay baş bi Kurd nizanin nikarin berhemn xwe wergernin Kurd yan j bi Kurd binivsin. L div kurdn wergrvan van berhemn edeb wergernin Kurd.

Werger div li gor qade, rziman rastnivsna w ziman be. Werger iye?
Werger nivsek ji zimanek veguhztina zimanek din e. Yan veguhertina nivs axaftin re werger t gotin.


Wergern min :
Min hetan niha ten s pirtkn zarokan wergerandiye Kurd weşandiye. Pirtkeke zarokan j min wergerandiye, l hj neweşandiye. Ji wan s pirtkn ku hatine weşandin, du pirtk yn Samed Behreng (Nivskarek ran ye) ne, ya syem j ya smal Karabiyik (Nivskarek ji Tirkiy ye) e. Nav herdu pirtkn Samed Behreng roka Evn Edik Bedik in. Ya smal Karabıyık j, rokn Lawik Keel in. Pirtka ku min wergerandiye, l hj neweşandiye, nav w Ji Nivskarn Xelatgirn Nobel rokn Ji bo Zarokan e. Ji ber sedemn abor ez nikaribm v pirtk biweşnim.


Di werger de zehmet :
Werger hsan nn e, gelek zehmet e. Di werger de gelek zehmet derdikevin pşber mirov. Di saziya hevokan de zehmet heye, div maneya hevok neh guhertin, l nabe ku mirov peyv bi peyv wergerne. Werger div li gor qade, rziman rastnivsna w ziman be. Di maneya kelmeyan de mirov hinek zehmet dikişne. Hinek kelme hene ku di ziman din de maneya xwe ya rast e rast bide tune. Div mirov j re kelmeyeke bibne ku maneya w hevok xirab neke.

Xweş başiya werger :
Xweş başiya werger gelek heye. Werger zanna mirov zde dike, ziman mirov dewlemend dike. Hinek peyv, kelme hene ku qet di bra mirov de nne, wexta mirov bi kar werger re mijul dibe mirov li ser wan kelmeyn jibrkir difikire ew peyvn jibrkir bi br tne, yan j ku mirov nizanibe li ferheng dinre w peyv ji n ve frdibe.

Girngya werger :
Li ser girngiya werger mirov i j bibje hindik e. Ji bo pşvena and, edebiyat ziman neteweyan werger rolek gelek girng dilze. Hinek zimann qels ji xra werger re ro bne zimann dewlemend. Ziman Tirkan, Tirk yek ji wan e. Dema ku komara Tirkiy hate damezrandin, wan bi nav Tercume Burosu - Sazgeha Werger vekirin hem berhemn edeb yn klask wergerandin Tirk. Hj j wek poltka wan ya dewlet ye, ji zimann neteweyn cihan her sal pirtkn n werdigernin Tirk. Tirkan ji xra werger re ziman xwe pşte birin, dewlemend kirin.

ima berhemn biyaniyan gelek km tne wergerandin?
Kurd j div girngiy bidin ser werger. Ji hem zimanan btir pwstiya ziman Kurd bi werger heye. Ji bo ku gelek km berhemn biyaniyan tne wergerandin sebeb xwe heye. Helbet gelek sedem hene, l ya bingehn b dewletbna Kurdan e. Heger dewleteke Kurdan hebna, d sazgehn wan yn werger j hebana d her sal bi sedan pirtk bihatana wergerandin.

Li Swd di sala 1997 de 963 pirtk bi ziman Swd hatine wergerandin. Di w sal de 4 - 5 pirtk ancax bi Kurd hatine wergerandin. Helbet kmbn zdebna wergerandina pirtkan bi qels an dewlemendiya ziman Swd Kurd ve girday nn e. Sedem ji nemkanbna rewşa Kurdan t, sedem ji aloziya rewşa abor ya Kurdan t. Ez mamosteke ku di dibstann Stockholm de dersa Kurd dide, dinasim. W ji Swd du pirtk wergerandiye Kurd, l mkann w yn abor dest nade ku herdu pirtkan ap bike. Helbet kmbna wergervann Kurd j, ji bo kmwergerandina berheman sedemeke din e. Di nav Kurdan de wergervann profesyonel tune ne. Wergervann hey, hem j wek min amator in. Ew di dema xwe ya vala de bi kar wergervaniy mijul dibin. ji bo wergervaniya xwe yek kronek j qezen nakin. Yan ji bo werger ji tu ciheke heq nastnin. Bi gotina vekir pirtkan belaş werdigernin.

Ji bo dewlemendya naveroka kovaran, nivsn werger pwst in :
Helbet ev rastiyeke ku; ji bo dewlemendiya naveroka kovaran werger pwst in. Kovarn Kurd ji bo ku km nivsn werger diweşnin, ew j ji bmkaniya wan t. Heger hinek mirov nivs wergernin Kurd ji kovaran re bişnin, kovarn Kurd d bi dilxweş wan nivsn werger biweşnin.

Ji bo pşvena and, edebiyat ziman Kurd rola kovarn Kurd ine? :
Ji bo pşvena and, edebiyat ziman Kurd rola kovarn Kurd gelek girng e. Xebatkarn kovarn Kurd bi dil can xizmet dikin. Hv dikim ku astengiyn mezin li pşbern kovarn Kurd dernekevin kovar weşana xwe wek periyodk biweşnin.

Lokman Polat

lm Fiqh - Mela Emn

A- Tarfa fiqh: Du mane ji fiqh re hene.

a) Mana luxet: Zanabn fmkirin e.

b) Mana stilah: Ji v re j du tarf hene:

Ya yekemn: Zanebna ehkam dny ku baret ji emel axavtin w kes ku mukellef e. Ev hukm han delln wan qet ne. Ev dell j Quran, Sunnet, cma ctihad in.

Ji bo tarfa fiqh re em dikarin v mnak bidin. Di destnimj de em bizanin ku anna niyet ferz e. i ku Pxember (a.s.) wiha dibje: Emel li gor niyeta ne (Buxar-1)
Ji zanabna van ehkam şer re fiqha stilah t gotin.

Duwemn: Ji ehkam şer re fiqih t gotin. Wek destnimj, kirn firotin, zewac şrdayna zarokan, herb chad.

Ferqa di navbera van her du mana de ev e. Y yekemn zanabna ehkam şeriye, ya duwemn, ev ehkam bixwe ne.


Girdayna fiqh bi bawerya slam re:

Sifat fiqha slam ev e; div ku li ser baweriya bi Xwed re were avakirin tam girday be bi baweriya slam re. Zdetir ji v, div girday be bi baweriya axret ve. i ku ew kes ku baweriya w tam bi Xwed re hebe, w zdetir xwe girde bi ehkam dn ve. Ji bo ku wan ehkama bij, w zdetir xwestekar be. i ku ew kes ku bi bawerk zexm baweriya w bi Xwed re tunebe, ne nimj dike, ne roj digire ne j, di jiyana xwe de diqqeta helal heram dike.

Mnakn girdana fiqh bi man re di Qran de pirr derbas dibin, l bel em behs ji hinek ji wan bikin.

a) Xwed emr destnimj kiriye destnimj bi man va girdaye. i ku Xwed wiha emir dike: Ey kesn ku man anne! i demn ku hun rabin bi bal nimj va ryn xwe destn xwe heya enşka bişon. (Maide-6)

b) Xwed behsa nimj zekat kiriye, baweriya bi wan baweriya bi roja axret bi hev re gotiye, wiha dibje: Ew bawermendn ku nimj dikin, zekt didin bi zexm bawerdikin bi axret. (Neml-3)

c) Xwed roj j bi man ve girdaye, i ku wiha emirdike Ey ew kesn ku man anne! awa ku roj li wan beriya we ferzbye, li ser we j ferz e. (Beqere-183)

d) Xwed di derheq eraq xumar de j ji mumina ra wiha xtabdike Ey ew kesn ku man anne, eraq, xumar, senem zar ps in, kar şeytan ne xwe ji wan vedin (drbikin) ji bo ku hun xilasbibin (Made-90)

e) Xwed riba j heram kiriye dev ji berdana ribay girdaye b man ve, i ku wiha emirdike Ey ew kesn ku man anne, ji Xwed bitirsin ger mana we hebe, ew qism riba ya ku maye, dev j berdin. (Beqere-273)

Ji bo v qas pirrn ehkam di Quran de bi man re hatine gotin bi baweriya bi slam ve hatine girdan. Ji bo v j, lm fiqh gihştiye mertebeka dn quds, i ku fiqih hinek hukmn şer ne, ku ji bal Xwed ve hatine şandin, taeta Xwed dixwazin razbna Xwed didine karkirin. taetnekirina wan hukma dibe sedem xezeba Xwed.


Naveroka Fiqh:
iqa ihtiyaciy insan hebin, temam wan dikevin bin tarifa Fiqh. Di jyan de j, gelek ihtiyac derdikevin hol. Heta ku nsan mesud j bibe, div temam ihtiyacy w hal w werin darekirin dibin qanunek nzam de. Ev qanuna ku ihtiyacy insan dik bin nzamek de cevab dide tamam şekl jiyandin Fiqh.

Fiqih, ligor Quran sunnet icthad icmaa alima hatiye tenzimkirin. Wext ku em kr li kitb Fiqh binrin, em bibnin ku Fiqih hatye belavkirin li ser heft kisma bye qanna esas ji mislimanan re.


Qism ehkam Şeri
a) Ibadet: Wek destnimj, rojy, nimj, zekat hec. Ew ehkam dniy ku ad ebtyy ne ji Xwed re, ji wan re badet t gotin.

b) Ehval şexs wek zewicandin, berdan, neseb, şrdan, nefeqe mras, ew ehwal ku ad malbatiyne, ji wan re ehwal şexs t gotin.

c) Mamele: Wek kirin firotin, rehn, kir, dawe, naskirin, hukumdana dawa, ew karn ku girday bi karn di navbera nsanan da, wan re mamele t gotin.

d) Karn dewlet: Wek bichanna edalet, rakirina zilm bichanna ew tiştn ku ad hakima ne, ji wan re kar dewlet, an j dara şer t gotin.

e) Heddan (Ukubat): Ev j ew hukm ku baret ji muhafezekirina emnyt parzbyn ye. Wek wan hed ku tne dayn, ji wan kesn ku eraq vedixwun, ewn ku dizy dikin ewn ku mirovan dikujin.

f) Siyer: Ew ehkam ku aşty ceng munasebet di navbera dewleta slam di nav wan dewletn din de tne ceh, ji wan re siyer t gotin.

g) Exlaq edeb: Ew ehkam ku baret ji qenc sipehtay ehlaq edeb ye.
Ji wan re exlaq edeb t gotin.

Fiqha slam bi v terz ku hate gotin iqas tiştn ku htyaciya insan p hebe, dibin xwe de digire.


Di fiqh de sehlt:

Maqseda fiqha slam ewe ku zehmety sivikaty bne. Şuphe nne ku Dn slam waxt ku wan hukma bi chdik, saadet ihtiyaciyn insan dibin af xwede digir. Ji bo w qas anncha wan hukman li gor taqeta insan hatiye kirin. Dinaw wan hukman da, tiştek ku nsan nikarib bike tuneye. Ev kes ku mukellef e, dema ku rast tiştek zdey taqeta xwe hat, dn slam div hn de deriy ferahtiy sivikatiy vedike.

Xuday mezin wiha emr dik Xud di dn de zehmet li we bar nekiriye (Hac:78)

Em van msalan j karin bidin:

1- Ew kes ku nikarib li piya nimj bike, w runişt nimjke i ku Peygamber (s.a.v) we ha dibj:
Li piya nimj bike. Ger tu nikarib li piya nimj bik, runişt, ku ti nikarib runişt j bik, palday bike (Buhar:1066)

2- Di rwengiy de nimjn ar rekat, du rekat tne kirin. i ku Xuday mezin wiha emr dike:
Wext ku hun li ser ry erd derkevin rwtiy, ku hun nimj xwe kurtbikin, guneh ji we re nne. (Nisa:101)

Jderkn Fiqh: Ev j arin
1- Quran
2- Sunnet
3- cma
4- Qiyas

a) Qurana Proz: Quran, peyvn Xwed ne. Ji bo ku mirova ji tartiy derx bibal ronahtiy ve, bi rya wehy hatiye şiyandin, ji peyxamber me Muhammed re (a.s).

Fiqha slam ya yekemn Quran e. Wext ku meselek wer avtin dinav hol de, i wext ku di heq w mesel de qirarek ver dayin, berya her tişt muracaat t kirin bibal Quran ve. Ku di heq w mesel de, di Quran de hukmek heb, em bi w xwe bigrin em nain bibal tiştek din ve.

Msal: Wext ku di heq eraq, xumar lstikn şans de, pirsek werkirin, em herin bibal Quran ve em rast v ayet werin: Ey ew kesn ku man anne, eraq, xumar, senem zar şans kar şeytan ne ps in, Ji van drkevin daku hun xilas bin (Made 90)

Dema ku di heq nuxumandina preka de pirsek were kirin, em rast v ayet werin. Ji wan prekn ku man anne re bje: bila av xwe ji heram vedin, ferc (heya) xwe biparzin, sipehtya xwe nşan nedin, ji xr yn ku ji ber xwe t dtin, bila xavika xwe berdin ser stukura xwe sipehtayya xwe nşan kes nekin (Nur 31)

Wiha Qurana proz di dereca yekemn de, ji Fiqha slam re jderk e. L bel, hem meseln fiqh di Quran de nayin dtin. i ku ger Quran temam meseln Fiqh ji me re bje, div ku Quranek ku end cara ji v Qurana di dest me de mezintir hebe. L bel Qurana proz, rikn nimj ji me re bi zday gotine. Qism badet muemel j, bi kurtay gotye. L bel dirjatya w spartye sunnet.

Misal: Quran dibje, nimj bikin, l bel end rikat w were kirin, w awa were kirin negotye. Dayna zekat emir kirye, l bel ew maln ku zekat li wan dikeve ji enda end dikeve, negotye.

Ji bo v qas ,ev tişt ku di Quran de kurt hatine gotin, di sunnet de bi dirjay hatine zahkirin.

b- Sunnet: Ji axaftin, kirin tetbqat pxember re sunnet t gotin.
Msala sunneta axavtin : Pxember (a.s) wiha dibje:Sebkirina muslimanek fasiqt ye, şerrkirina p re j kafirt ye.

Msala kirin ev hedsa han e: Buxar ji Aşe (r.a) rwayet dike: Dema ku pirs j hate kirin, ku pxember Xwed di mala xwe de i dikir? Aşe (r.a) wiha cewab da; ew di nav kesn mala xwe de b alkarya wan dikir, i zeman ku dema nimj dihat di nimj (Buxar-48)

Misala sunneta taqrr: Ev hedsa han e: Dema ku zilamek li cem pxember pişt nimja sibeh du rikat nimj kirin pxember j w dt wiha got: Nimja sib du rikat in, zilam j wiha l vegerand, min berya nimja sib du rikat sunnet ne kiribn, pişt w cewab pxember sikut kir deng nekir. (Ebu dawid -1257)

Sikuta pxember dibe sedem ew kes ku berya nimja sib sinnet nekiribi, dikare pişt nimj bike. Wezfa sinnet eve ku ehkam di Quran de ji me re veke bi dirjay mane bike. Tişt ku em di Quran de nebnin, em herin bi bal sinnet ve. Xweday mezin di Quran de emr nimj kirye, pxember j gotye ez awa nimj dikim, hun j wek min nimj bikin. Bi v terz pxember (a.s) li sahaby xwe kirina nimj hnkirye. i ku nimj awa t kirin, di Quran de nehatye zahkirin.

Disa Xweday mezin di Qurana proz de muamele, yan dayn standin helal kirye. Riba j heram kirye. Tefslata v j, di sinnet de hatye zahkirin. Ji xr v j, tiştin hene di Quran de derbas nabin. L bel di sinnet de derbas dibin. Wek wergirtina hevrişm bixwevedaliqandina zr ji zilaman re, ev di Quran de derbas nabin. L bel sinnet heram kirye.

c- Icmaa ummet: Di i asr de be, yektya wan zanayn ku dikarin icthad bikin, ku ji ummeta pxember bin, li ser hukmek şer j re icmaa t gotin. Icmaa ev yektya i di zeman sihabyan de be i j di zeman pişt sihabyan de be, wek hev e, della icma j ev hedsa han ye; min ji Xwed xwest ku ummeta min li ser neqency yekty nekin. Xweda ev daxwazya min qebul kir.

Misala icma wext ku bav bimire pişt w kurek bav w bimnin ku ji şeşa yek (1/6) w bighje bapr. Sihabya di v mesel de yekt kirine.

d- Qiyas: Qiyas ev e; meselek ku di heqq w de hukmek şer y b şik nebe, ji boy ku sedemn wan wek hev e, were qiyaskirin li ser meselek ku di heqq w de hukmek şer y b şik hebe. Ji v re qyas t gotin. Yan dema ku hukmek di Quran, sinnet icma de tunebe, em herin bal qiyas
ve. Misala qiyas: Xweday mezin di Qurana proz de xemir (şarap) heram kirye. Sedem w j; i ku serxweşye dike eql insan ji ser w dib, dema ku tiştn wek eraq, visk şampanya derkevine hol serxweşy bikin, em wan j qiyas ser xemr bikin. i ku sedemn wan yek e, ku serxweştye.

Girdayna bi wan delln Fiqh li ser her misliman lazim e. i ku Xweday mezin wiha emir dike; Bibin girdayy w ktaba ku ji cem Rebb we ve hatye şyandin. Nebin girdayy bi wan dost ji xr Xwed. (Araf 3)

Ji boy v qas, ew kes ku bibe girdayy bi hukm ji xeyr Xwed, ew di wendabuynek kifşe de ye. i ku Xwed waha dibje dema ku Xwed resul w di heqq tiştek de hukum day bin, ji zilamek mimun prekek mimin re serbestyek ku v hukm qebul bike yan neke, tuneye. i kes ku bemrya Xwed resul w bike ew di wendabynek kifşede ye. (Ehzab 36)

Di v behs de hedis j pirr hene. Pxember (a.s) waha dibje i kes ku bya min bike, ew bya Xwed dike. K bya min neki, ew bya Xwed nake (Buxar 2797)

Ji van ayet hedsan t fmkirin ku li ser mislimanan lazim e ku di jiyandin de ji Quran sinnet dur nebe ş xwe bi gor wan bi ch bne. Di ayeteki de Xwed waha emir dike Ew kes ku bemirya Xwed resul w bikin, bila xwe biparzin ji belayek ku li rasta wan were, an j ezabek li wan bibar. (Nur 63)


Gotin termn figh Ev han in:
1- Ferz: di heqq kirina w de dellek bşik heye di kirina w de xeyr, di nekirina w de j guneh t nivsandin. Wek nimj rojy.

Ferz j du qism in:
a- Ferz eyn: Kirina w li ser iqa kes ku misilmane ki mukellef be lazim e. wek kirina nimj girtina rojy. Ev bat han li ser herkes misilman mukellef ferz e. Bi kirina hinek ji misilmanan guneh li ser wann din ranabe.

b- Ferz kfaye: Kirina w ji temam misilamnan t xwestin, l bel wext ku hinek bikin, guneh li ser wann din radibe. Ku kesek neke temam misilmanan gunehkar dibin. Wek şuştin nimjkirina li ser w kes ku mirye. Yek ku bimire, şuştina w, kefenkirina w, nimjkirina li ser veşartina w li ser temam misilmanan ferz e. Ku hinek ji misilamanan v wezfey binin ch, temam misilman ji guneyh xilas dibin.

2- Wacip: Di mezheb şf de wacip wek ferz ye. Di navbeyna wan de ji xeyr Hecc ferq tuneye. i ku wacip hecc ne wek wacip din in. Yan wacipn hecc ney ch j, hecc t ch betal nabe. Mesela li miqata ketina di ihrama de kevir avtina kortik şeytan di mezheb şaf de wacib e. Kesek ku here hecc hecca xwe biki van wacipa neyne ch dsa hecca w dibe. L bel gunehkar dibe div heywanek bike fidye ser jke. Di mezheb henf de wacip ferz ne eyn ne. Dellan di heqq wacip de ne qet ye. Belk zann ye. wek nimja witra, ji xeyr mesel hecc tişt ku di mezheb henf de wacip bin, di mezheb şaf de sunnet in.

3- Rukn: Ew tiştn ku di nav badet de b, parek ji badet be kirina w lazim be, j re rukn t gotin. Wek di nmj de xwendina fatih, uyna ruku sejd.

4- Şert: Hj dest bi badet nehatibe kirin, kirina w lazim e. L bel ne pareyek ji badet ye. wek destnimj ber dayna qibl.

5- Mendup: Ji bo kirina w digel ku emrek qet tuneye, l bel kirina w hatye xwestin. Di kirina w de xr heye, di ne kirina w de j guneh tuneye. Wek sunnetudduha.

6- Mubah (helal) Kirin nekirin wek hev e, yan di heqq kirin nekirina w de emrek slam tuneye, di kirina w de digel ku xr tuneye, di nekirina w de j guneh tuneye. Mesele Xweday mezin waha emir dikePişt ku nimj hate kirin, li erd belav bibin ji kerema Xwed li (rizq xwe) bigerin. (Cuma 24) Ji v ayet t famkirin ku pişt nimj xebatkirin helal e yan kes biv, w bixebite, y nevi naxebite.

7- Haram- Bi dellek b şek nekirina w ji me hatye xwestin, bi nekirina w xr, bi kirina w j guneh t nivsandin. Wek kuştina mirovan, i ku Xweday mezin waha dibje Ev rih ku xwed (kuştina w heram kirye) b heqq nekujin. (isra 33)

8- Mekruh: Ev j li ser du qismaye, mekruh heram mekruh tenzh,.

a- Mekruh heram bi dellek, b şek, nekirina w ji me hatye westin. L bel ne wek heram ye. Ji heram siviktir e. Ji bo taya Xwed nekirina w xr e, kirina w j guneh e.

b- Wek wext ku roj here ava derkeve, kirina wan nimjn ku bsedem in, di wan wextan de kirina nimj mekruh heram ye.

c-Mekruh tenzh:

Di heqq nekirina w de delilek b şek tuneye. Ji bo taya Xwed di nekirina w de xr, di kirina w de j guneh tuneye. Ew kesn ku li hecc ye, roja eref dema ku roj bigir tiştek guneh nake, l bel dema ku negir xr j re t nivsandin.

9- Eda: Kirina badet di w waxt ku dn nişan me kirye. Wek girtina rojy di meha remezan de kirina nimja nivro di w waxt ku hatye nşandan.

10- Qeza: T gotin ji w badet ferz ku ne di waxt w de t kirin. wek ew kes ku nimja nivro, di waxt w de nekiribe, pişt ku wext derbasbibe, kirina qezay wacip e. Xweday mezin di Quran de waha dibje: i kes ku bigh meha remezan bila roj bigire, i kes ku nexweş be, an j rweng be, li gor hejmara wan roj ku negirtye bila roj bigire. (baqara -185)

11- ade: Ji boy ku zdetir bigihj xr, badetek ku di waxt w de hatibe kirin, carek din were kirin. wek ew kesn ku nimja nivro, bi ten kiribe, cara duwemin j bi cemeet bike.

Mela Emn Batman

Gotar - Suleyman Yildirim

Gotara li jr di kombneke di derbar 10em salvegera serhildana 1991 (li başr Kurdistan) encamn w de di kombneke ji aliy Nawend Roşinbr Kurd le Australya de hat birxistin hat pşkşkirin Sydney: 22/4/2001 -

BRHANNA RAPERN BIOLKETINA 1991 LI BAŞR KURDISTAN - Şahn Bekir Sorekl

Di jiyana neteweyan de fersendn drok hene ku mirov dikare wek fersendn zrn bi nav bike. Heke di nav neteweyek de rxistinn jrek yan komn zanyar, yan serokn jhat hebin ku bikaribin ew fersenda zrn ji bo berjewendiya gelemper ya neteweya xwe bikarwnin, w dem ew netewe dikare bi gavn mezin ber bi pş bit. Li mil din, heke ew fersenda zrn nehte bikarhann ew netewe dikare yan di ch xwe de bimne, yan tş ziyaneke mezin bt. Wek nimne heke Giuseppe Garibald di navbera saln 1848 1860 de ji bo yekkirina talya tnekoşiya li dij hzn otrş, yn frens, piştgirn serdariya papay kiraltiyn bik yn herm bi ser neketibya heye ku talyaya em roj we welatek yekgirt pşkeft dinasin li hol nebya. Li mil din, li devern wek Emerkaya latn, yan welatn di bin karbidestiya Ereban de, li gel hebna ew qas fersendn drok j fersendn zrn bi şweyeke rk pk nehatine bikarhann. Encam ji bo geln welatn her du devern navhat roj baş diyar e.

Wek em dizanin, gel kurd yek ji geln Empiratriya Osman b. Di sedsala 19emn de ramana netewetiy zor km dihat nasn, l li d sher chan y yekem jihevbelavbna Emperatoriya Osman, ji 1918an şnve, fersendeke zrn ji bo geln di bin karbidestiya Osman de hat hol. Ev yekem fersenda zrn b di sedsala 20emn de ji bo neteweya kurd ku bibte xwediy dewleteke serbixwe. Fersenda 2yemn di saln şerr chan y 2yem 2-3 saln li d şerr b. Ji 1940 ta 1947 fersendeke din ji bo Kurdan heb ku bibin xwediyn dewleteke serbixwe, yan nvserbixwe. Wek diyar e Komara kurd ya bi nav Komara Mehabad di w dem de hat damezirandin, l mixabin Kurdan nikaribn ya xwe biserxin. Fersenda 3yem di dema şoreşa kurd ya li Başr Kurdistan de b ku di navbera 1958an 1975an de bi seroketiya Mustefa Barzan domand. Fersenda 4em di sala 1991 de, li d şerr kendav b.

Wek em dibnin, di sedsala 20mn de bi kmas 4 fersendn zrn ji bo damezirandina dewleteke kurdiye serbixwe hebn, l her 4 fersend j bi şweyn rk pk nehatin bikarhann. Helbete gellek sedemn dervay j hene ku mirov dikare bi nav bike. Kşeya kurd yek ji aloztirn kşeyn chan ye. Heke Kurd bindestn dewletek bna, yan li devereke Ewropay bna, guman niye ku ew nuha xwediyn dewleteke serbixwe bna, l ji ber ku ew di navbera 4 dewletn slam de beşbeş in bi xwe musilman in serxwebn, li gel ewqas fdakar tkoşneke bi mrxas ku btir ji sedsalek domandiye her bi dest neketiye. Mirov dikare egern din j bi nav bike, wek siyaseta welatn rojavay Yeketiya Sovyt. L mebesta v axiftin ne lnern şrovekirina egern dervay ye. Li mil din, gellek egern hindirn yn bindestbna Kurdan hene. Mixabin, ez nikaribim li vir yeko yeko behsa wan bikim, l ji bo min grngtirn egera ku xwe bi Kurdan ve gir dide ew e ku, gel kurd ta ber end salan gelek bi pirran gund bye, gelek bi pirran nexwende bye ji zanyariya dplomas drmaye. Bi encama v yek nikaribye xwe wek neteweyek bi şweyeke rk pk bi hev gihne, neyart nakokiya di navbera wan de ji bo sedemn corbecor domandiye.

Li d pşgotina li jor, ez vegerim raperna adara 1991. Wek em dizanin, li d dagirtina Kuwt ji aliy hzn Iraq de nefreteke chan li dij karbidestiya Bexdad hat hol. Hukmeta Emerik ya bi seroketiya George Bush yek ji mezintirn kampanyayn siyas dplomas li dij recma Seddam Husn bi r xist ji dest hat der hzeke navnetewey, heke bi nav be j, ji bo rizgerkirina Kuwt bi hev gihne ku hzn welatine ereb j di nav de bn. Di rojn dawn yn şerr de tevahiya chan bi rya televizyon dtin ku awa endamn hzn Iraq potnn leşgern Emerik radimsine. Karbidestiya Iraq bhv bmoral mab aver dihatkirin ku recma Seddam Husn ha roj, ha sibe, tk bie.

Heke tye bra we, dihat gotin ku Seddam Husn li welatek digeriya da ku li gel malbata xwe l bibe penaber. L hukmeta Bush, li bervaciya gellek texmnan, hrşa li dij hzn komar yn raq rawestand. end egern v yek hebn:

1) Nebna berdlek. Hzn muxalefeta Iraq ji hev belavbn i misoger neb ku ew bikaribin di hukmeteke Iraq de bibin yek.

2) raq bi milyaran dolar deyndara Rsistan, welatn rojavay yn din b. Ew ditirsiyan ku hukmeteke n deynn recma Seddam Husn nede.

3) Ji ber ku recma li Bexdad bi tevah teslm bb, hukmeta Emerik hv dikir ku tevahiya mesref şerr kendav ziyana bi encama dagirtina Kuwt hat hol ji recma Iraq bidestxe.

4) Erebistana Sed, Tirkiye welatine din di w tirs de bn ku raq tkeve bin karbidetiya Ş bibte berdevka recma slam li ran. Wan, Dewletn Yekgirt yn Emerka, ngliztan welatine din baştir dtin ku Seddam Husnek li hember wan bhz li hol bimne da ku balansa herm, bi taybet li hember ran, neyt guhertin.

L serok Emerik George Bush, bi amanca ku rexnegiriya ji aliy emerkiyan alne din de p bike, ku di derbar hştina Seddam Husn li ser karbidestiy de ne raz bn, raghand ku kar tkbirina desthelatdariya Seddam Husn y gel raq bi xwe ye, ne y hzn welat w. Bi encama v gotin rewşa recma Iraq t de gel kurd li bakur şiyiyn Iraq li başr dest bi raperneke li dij karbidestiya li Bexdad kirin.

Li başr Kurdistan gel kurd bi mrxas rab ser lingan. Stemkariya bi dehan sal li dij wan domand, bikarhanna bombeyn napalm kmaw li dij wan, kujtin kokirandana bi sedhezaran bizava jinavbirina gel kurd li başr Kurdistan ji bra wan neb. Di diln wan de agir azadiy gurr bb wan li pş avn xwe irskn hviya azadiy serxwebn didtin. Rewş ewqas ji bo Kurdan baş dihat xuyakirin ku heta noker caşn ji bo recm di kar de vegeriyan Kurdistan. Mirov bi hezaran li hev komdibn, xwepşandanan chdigirtin, dlan helperkan başr Kurdistan dihejand, pşmerge li bajar bajarokan vegeriyabn Kurdistan ketib nav xewneke rengn. L wek her dem ev raperna Kurdan j yeke by tevdr xweamadekirin b. Dema tank helkoptern hzn Iraq gihştin Kurdistan, hzeke ku bikaribe li hember wan ber xwe bide bi ser keve li hol neb, ekn di dest pşmergeyan de tre berxwedana li dij ekn njen yn hzn Iraq nedikirin. L li vir tiştek wisa chgirt ku fersenda drok ji bo Kurdan ne ku kir zrn, l kir almasn. Zdetir ji milyonek, hinek dibjin dora du milyon, Kurd bi zaro, jin, peya, ciwan ixtiyarn xwe ve derketin ser iyan biolketin. By guman ber j di droka Kurdan de dmenn wisa, heta heke ne bi v mezintiy be j, ch girtibn, l car nefreta chan li hember Seddam Husn televizyon rola xwe leyiztin. Kamreyn televizyon wneyn trajdiya gelek bi roj şevan li hem aliyn chan belav kirin xistin mala her malbata ku televizyona xwe heb. Rojnameyan, kovaran dezgehn radyo bi rojan behsa Kurdan kirin, bi hezaran gotar, hevpeyvn axiftin hatin belavkirin, bi sedan xwepşandan konsrn piştgiriya Kurdan li gellek welatan chgirtin, kesn ku di jiyana xwe de peyva kurd nebihstibn nedizanibn Kurd k ne yan li ku dijn li ser taxan digiriyan, alkar ji bo Kurdn li ser iyan di nav newalan de mirin ji bo jiyan dabn ber avan dihat berhevkirin, pirs dihatinkirin ku awa gelek ku hejmara xwe btir ji 30 milyonane by dewleteke serbixwe ye her weha. Bi gotineke din, bi encama rapern van Kurdn ku her tişt xwe li paşhştibn di nav berf ba baran de bern xwe dabn iyan biolketibn tevahiya chan Kurd Kurdistan dtin trajdiya kurd hest kirin. Emerka welatn hevalbend near man di bin zexta gelr ya navnetewey de, bi taybet li bajarn Ewropay, Emerik, Austral Kened xwarin alkariy bigihnin Kurdn li ser iyan, Tirkiyey near bikin ku chbide hejmareke ji wan beşek mezin ji başr Kurdistan wek hermeke li dij firrokn Iraq parast bi nav bikin.
 
Di ev germahiya rewş de, di dema ku hzn navnetewey, rxistinn dewlet ne dewlet yn welatn rojavay, heta komeke ji 75 pijşk nrsn ji hza Austral, li başr Kurdistan bn, heke Kurdan tevdr plan hebna, heke li nik wan zanyariya dplomasiya chan hebya, heke ew hevgirt bna, heke koordnasiyoneke rk pk ch girtibya endamn gel kurd li hem beşn Kurdistan rabbna ser lingan, guman niye ku Kurdan d bikaribna dewleteke serbixwe li başr lan bikin ev dewlet ta nuha wek rastiyeke li hol, wek defakto, ji aliy civata navnetewey de hatibya pejiarndin heta parastin j. L ji ber ku Kurd ji bo van şert mercan ne amade bn ji ber ku welatn Kurdistan parvedikin, chana ereb dostn wan di nav chana slam de li dij dewleteke kurdiye serbixwe bn ev fersenda almasn j ji dest . Helbete welatn ku raq deyndar wan e beşbeşbna raq nedixwaztin, l heke kurd di war dplomas siyaseta dewlet de jr bna, hevgirt bi hz bna d bikaribna areyek ji bo van dewletan j bibnin. Ji ber ku li nik Kurdan van mkanan nebn, hinekan ji wan ten bi hestn atif li gor pvann ji realteya rewş dr daxwaza lankirina serxwebn dikirin. Di nav van rojn germ balkş de serokn rxistinn kurd, li mil din (helbete bi encama bhzbn nebna mkann li jor hatin diyarkirin), li Bexdad ketin dor yeko yeko ry Seddam Husn ma kirin. Her kurd ku li derve bi rojan xew nedtib, bi hefteyan ji bo zdekirina piştgiriya ji bo Kurdan tkoşiyab; her dost gel kurd ku bi heyecan daxwaza parastina Kurdan dikir, her siyasetmedar serok li welatek biyan bi diz yan aşkere li mkana damezirandina dewleteke kurd dinihr di şna xwe de cemid dilsar b. Baş tye bra min ku bi dtina w dmena ramsandina şermezariy re ez di şna xwe de hişk bm, min ji ber xwe ve şerm kir d re m di odeya xwe de, ji zaroyn xwe veşart, giriyam. Li d beşdarbna di dehan hevpeyvnn li gel radyo televizyon de ku mirov t de Seddam Husn wek neyar kujer Kurdan diyarkirib, li d nivsandina ewqas gotar li dij recma w, li d axiftina di ewqas kombn de ji bo birxistina lobyeke piştgiriya pirsa kurd mirov bi i ry li gor i mentiq d xwe li pş mkrefonek bidta, yan daxwaza piştgiriya dewleteke kurd bikira!

Li gel ew şermezariya mezin j, dsan hv heb. Dema kurd di helbijartinan de beşdar bn parlemana kurd li Hewlr dest bi kar kir, li gellek aliyn chan Kurd wek milltek şaristan hatin binavkirin, mdyaya welatn demokrat pesna wan dan dostn gel kurd careke din bi diz aşkere behsa pkaniya damezirandina dewleteke ji bo Kurdan kirin. L car j ew nakokiya di navbera her du rxistinn kurd yn serke de, ku bi dehan sal e dikele, careke din dest p kir şer navxoy birket. Kurd car din li pş avn chan wek gelek iyay, gelek şerde, gelek mirdşwe nezan hat xuyakirin. Tawanbarn birxistin domandina nakokiy şerr ne ten serok serdarn rxistinan bn, l her kes ku piştgiriya şerr dikir agir nakokiy geş dikir, eger sedem i dibin j. Di v şerr de mafdar nemafdar nebn. Her aliy di şerr de beşdar her kes koma pishtgiriya şerr dikir tawanbar b, imk berjewendiya gel kurd ji bo xatir berjewendiya hizb dihat pelixandin, imk ev şerr ev nakokiya dibn egera beşbeşkirina gel kurd, yan beşek ji w, imk şerxwazan hv dikirin ku her kes ji bo xwe bikin yar li dij aliy din bikin neyar. Tew hinekan ji wan carine by şermezar bi srar ji mirov daxwaz dikirin ku layengiriya xwe aşkere bike di derbar şerr di navbera her du aliyan de serbixwe blayen nemne.


roj serdarn PDK YNK bi xwe j d dizanin ku bi necama şerr nakokiy iqa ziyan gihşt gel kurd rxistinn wan bi xwe j, baş dizanin ku şerr nakokiya di nav rxistinn kurd de li berjewendiya dewletn xrnexwaz e ak dizanin ku ten bi yekgirtin amancn mezin dikarin bi dest kevin. Ev j encameke ern ye. Ji bo her kurd dilsoz berbihevhatina her du aliyan mizgneke xr ye. Hviya min mezin e ku her du al j ji şaştiyn saln par fr derseke mezin bbin nema careke din li hember hev din ekan hilgirin.

Li gel hem şaştiyn hatin hol j, li gel hem tecrbeyn diltezne j, bi dtina min ji bo her kurd tgihşt, ji bo her kurd niştimanperwer ji bo her kurd mirovhej piştgir xwedderketina li başr Kurdistan erk e. iqa me rexne di derbar siyaseta Yeketiy Partiy de hebin j navt em rewşa li başr Kurdistan sabote bikin. Pşkeftina li başr Kurdistan ch bigire ji bo tevahiya neteweya kurd serkeftin e. Tkna tecrbeya li başr, li mil din, d bibte yek ji mezintirn karsatn bi ser neteweya kurd de hatin. Tkna karbidestiya kurd li başr ne ten bibte destpka qonaxeke reş tar ji bo daniştvann başr Kurdistan, l d tkoşna netewey ya kurd bi dehan sal ber bi paş biavje. Ne tiştek baş e ku em ten behsa kmasiyn her du rxistinan bikin. YNK PDK di van saln dawn de, bi taybet li d rawestandina şerr navxoy, gavn mezin avtine, hem di war pşvexistina herm de, hem di war pewendgirdana navnetewey dplomas de. Bila em baş bizanibin ku neyarn Kurdan her hv dikin ku Kurd li şax, di nav iyan de, şerr bikin, heta li dij hzn wan j. Ew naxwazin Kurdan di parlemanan de bibnin, naxwazin radyo televizyonn wan hebin, naxwazin ew kşeyn xwe bi guftgo areser bikin. Ew her tişt ji dest wan t bikin ku Kurdan li dij hev din txin nav şerr. Eger kurdek di rewşa roj de, eger i dibin j, tkbirina karbidestiya kurd ya li başr Kurdistan ji bo xwe bike amanc, yan bizava ziyanghandina ji bo rewşa li başr bike, ew , iqa ne bi şweyeke rasterast be j, piştgiriya amanc daxwazn neyarn Kurdan bike.

Di nav Kurdan de hinek kes hene ku ji PDK YNK w yek dipn ku di rewşa royn de başr Kurdistan bikin wek welatek Ewropay. Heke mirov realteya Kurdan welat wan bide ber av d baş tbigih ku li gel hem dijwar astengn li hol j rewşa li hermn di bin karbidestiya kurd de ji ya li gellek welatn serbixwe li Rojhelata Navn welatn wek Afxanistan hinekn afrkay baştir e. Li mil din, li gel hem kmasiyan j, demokrasiya li başr Kurdistan heye li welatn herm niye. Ji aliyek din ve, gavn di derbar pşvexistina mdyay, perwerdekirin şnkirin de hatin avtin gavn mezin in. Helbete me hviyn mezin hene me maf rexnegiriy heye, l divt em i caran realteya Kurd Kurdistan ya herm ji br nekin divt ji bra me nee ku başr Kurdistan di ev tecrbeya xwe ya drok de hewcedar bi neyartiya me nne. Hewcedariya w bi alkariya me, bi evna me bi piştgiriya me heye. Hn j başr Kurdistan ji bo neteweya kurd hviyeke mezin e. Ji bo v hviy em hem deyndarn her kes koma di raperna 1991 de beşdar bn ne, spasdarn her mirov ji bo Kurd Kurdistan jiyana xwe pşkşkiriye ne.

Bila zanyar, hevgirtin azad, şna nezantiy, neyartiy bindestiy bigirin. Bi hviya rojn baştir ji bo Kurd Kurdistan.


Sleyman Yildirim
Nahost-Referat
Gesellschaft fuer bedrohte Voelker
Near East Desk
Society for Threatened Peoples
PO-Box 2024
37010 Goettingen
Duestere Strasse 20a
37073 Goettingen

Tel.
+49/(0)551/4 99 06-15
Fax. +49/(0)551/5 80 28

nahost@gfbv.de
Armanca kemalzm branna Şyx Sed - M.Nureddin

Roja ku dewleta tirko bingeha xwe li ser hem zilm, zor, kufr, derew, hle qetlama sazkiriye ta ro, du armanc daye ber xwe.
1- slamiyet ji hol rake di şn de sistemek laik (b dn) deyne ew geln li Kurdistan, Anadol lazistan dijn bi dest zor li wan bide qeblkirin.
2- Gel Kurd ku bi pirray dndar in, wan asmle bike, mha bike tke tune.

Geln din j, wek Laz, Ereb, Rum, Boşnak, Pamak, erkez, aan, Gurc u.w. hene. L ev gelana ketine weziyeta hindika, yan ro hindike ne. Mirov dikare bje ew xwe hindike j qebl nakin. Her iqas di peymana Lozan de yn wek Rom Ermeniyan hindike hatibin qeblkirin j, wan dvre xwe wek tirka qeblkiriye. ro em dibnin ku ew qewmana xwe ji tirka pirrtir tirk dihesibnin. Heta li hember doza Kurd ew ji tirka faşisttir in. Ji ber v ez naxwazim di vir de pirr li ser behsa wan bisekinim.

Dema em li drok mzedikin; ger bi nav netew be, an j bi nav Ol be, gelek serhildan li hember v sstema qirj, taxt, zalim bna.

Hima mirov dikare bje ku hem serhildan, ji tedbrn leşker zdetir bi hle, xurde, sozn bi derew daw l hatiye. Bi serok rberan ra axavtin pkanne, ji wan re gelek soz dane, l di dawn de li soza xwe nebne xwed bi barbar tev kuştine an j di zndanan de dane rizandin.

Ev tim wisa bye. Drokvan siyasetvann kurda j, yn slam j hem p dizanin. Dem ne ewqas dre, belku hinekn wan dema dtine hj dijn. Wek serhildana Şx Sed, wek serhildana Seyyid Riza, wek v şerr dawn, şerr PKK...

Mirov dikare mnakan zde bike, l ez naxwazim hemiyan di vir de bijmrim. Bes ez dixwazim hinek li ser serhildana Şx Sed bisekinim. Bi angor min Serhildana Şx Sed ji hemiya muhmtir e. Di demek hindik de serhildan li hem Kurdistan belavdibe dsa di demek kurt de daw l t.

Dewleta tirk ev serhildana ji xwe re kir desse bi kurdan re gelek muslimann tirk, şexsiyetn tirk yn dndar ji hol rakir. Wek byera Menemen, Şx Esad efend, skilipli Atıf Hoca. L mixabin ne musliman tirka ne j demokrat sosyalstn kurda behsa vana nakin, gelo ima?... Ez bawerim ku ewann ku behsa demokratik dikin an j xwe demokrat dizanin, hevalramann xwe bi ten nsan dibnin, bi angor wan j mirovn dawa slamiyet bike ji wan re tu maf mirovatiy tuneye!... awa ku hinek muslimann tirkan j, ku dema behsa doza kurd dibe, terka birayn xwe yn kurdn musliman dikin bi kemalistn tirkan re dibin yek!...

Her iqas dewleta tirk li geln din zilm kiribe j, bi taybet xwestiye kurda bipeliqne. Mirov dikare bje sedemn v, muslimantiya kurda pirrbna wan e. Dewlet dizane ku kurd ne ji dn xwe dibin ne j ji netewa xwe.

Tim cara gel kurd ku ji bo azadiya xwe, ji bo ji bin bandora dewleta tirk derkeve ser rakiribe, dewleta tirk bi tev tedbr leşker, bi soz derewa daw l aniye. Di pişt re j, ew kurdn ku dixwazin wek nsann chan mafn xwe yn mirovatiy bistnin, hatine qirkirin, sirgnkirin, perşankirin.

Mirov dikare bje serhildana Seyyid Riza j di nav de, hem serhildann kurda hem ol hem j netew bne. L dewleta tirk ev serhildan slam j, bi gel xwe serhildan nijadperest daye nşan kurda ji desteka tirkn musliman daye mehrmkirin. Dewlet ro j bi wan lstik hln xwe muslimanan kurdan dipeliqne. Mesela Hizbullah PKK kir desse bi sedan muslimann kurd dan kuştin, wek, Şx M.Emn, Bingl, wek Mela Mehyeddn, wek mela zeddin!... Di şerr Hizbullah PKK de j, ji her du terefa bi sedan nsann qenc ji teref dewlet ve hatin şehdkirin, ji xr yn ku hizbullah PKK kuştin. Di zndanan de her wek her car, li mehkmn kurdan yn musliman zilim berdewame. Zilm şkenca li serok IBDA-C Salih Mirzabeyoglu hevaln w hatkirin hj li ber ava ye. Dewlet bi v teroriy dixwaze herkes li hember zilma xwe b deng bike. Her wiha part rxistinn legal j dide girtin, daku ew zdetir ji baweriyn xwe tawz bidin wek partiy kemalist ch xwe di nav parlementoya tirkan de bigirin. Mirov dikare bje ku, dewlet di hinek ciyan de bi ser j dikeve. Wek Refah da girtin hinekn niha j qetiyane dibjin em ne partk bawermenda ne. Halhale bi tawzdayin ji xwe Refah ji slam drketib, l yn n hj ji wan xiravtir tb xyan.

Roja ku dewleta tirk sazbye ta ro, dewlet ne bi kurda re ne j bi muslimanan re tewrek aşt, nsan dananiye. dara dewlet b şik diktator zilm e, l bi sstemek parlement ev zilma xwe dide kamuflekirin. Rojbiroj di derbar barbar kufr de hostatiya xwe zdetir dike.

Gel Kurd her iqas dest xwe y biratiy, dest aştiy dirj dewleta tirk kiribe j, dewlet plana şiknandina van desta tunekirina xwediyn wan kiriye. Ji xwe felsefa dewlet j ev e. Ku bikaribe w mixalifn xwe di bin sstema qirj de bihelne, bike wek xwe, an ku nikaribe tek rk j re dimne, kuştin, zndan, qirkirin!...

Gel Kurd millet her kevn ku di rojhilata navnda jiyaye. Drok pirr kevn e, drokvan behsa 5 hezar sal dikin. Yani gel kurd pnc hezar sale ku li ser axa xwe dij. Xwediy ziman andek dewlemend e. L mixabin wek geln din nikare li ser erd xwe qedera xwe teyn bike, ji xrn xwe yn ser erd bin erd mehrm e, di jiyana xwe de azad nne, ji zanistiya hevax teknolojiy pş l hatiye girtin, nikare ziman xwe biaxive kultura xwe pşvebixe.

Sed mixabin, dewletn ku Kurdistan parekirine dagirkirine ta ro hebna millet kurd qeblnakin, maf jiyan nadin wan, bi nrtandina ne mirovane xwestin kiytiya (nasnama) wan wendabikin. Droka wan ji hol rakirin, ziman wan qedexekirin, şexsiyet, urf edetn wan bik dtin, axa wan xesbkirin, xrn wan talankirin, kurdan feqrkirin, cahil, nezan hştin, Kurdistan xiravkirin. Sed mixabin di v war de, di zilm zor de li hember kurda musliman nemuslimanan yekt kir. Di serhildann slam de j, dewletn musliman ji kurda btir alkariya dewleta kemalist kirin. ro j di poltka wan de tu guhertin nebye. Serhildana Şx Sed ya 81 sal ber mnakek mezin e ji bo herkes!... :

Doza kurd bi qirkirin, dardakirin, nkarkirin, asimlekirin bi zilm zor naqede, gel kurd dest ji doza xwe bernade, sleha wya her mezin br baweriya w ye, ta maf xwe bistne, Kurdistan azad bike w tkoşn li hember dagirkira bidomne. Şx Sed hate dardakirin, l bi ruh xwe di nava gel xwe de dij. Bi gor gotina w; me defek wisan lxist heta qiyamet rabe deng def ji guh gel kurd dernakeve!

Şx Sed kal, Pr mezin!
ro torinn te, di şopa te de, bi doza te ji bo azadiya gel kurd micadel dikin, bila ruh we şad be!

29.06.2001

Seid Lib oda li ser ar tekera - M.Nureddin Yekta

Seid Libi Ji Kurdistan ji bajar Mş ji gund Xeybiya ye. Ku di demek da libt kirib j re Sed lib digotin. Dema min dt kalek pirr extiyar b. Mirovek pirr zana, zrek (zek) heyf b. L Xwed mala feqriy bişewitne! i ku feqr b kes guh nedida axaftinn w.

Gelek gotinn w yn tarx hebn. Ez dixwazim carnan hinek peyvn w ji xwendevann hja re binivsnim.

Te ode xwe li ser ar tekera bikira!

Dema mirov karek bike an jı tiştek ke, gelek mirov bi karn mirova midaxele dikin. Her kesek aqil dide mirov r li ber mirovan winda dikin. Ev roka di v derbar da hatiye gotin:

Bav min rehmet mirovek xanedan b, mvan misafirn me pirr dihatin. Xaniy me heb, l tra me mvanan nedikir. Rojek got dil min heye ku ez odek mezin kim, hem ji bo qebla me var vara werin rnn, ji xwe re suhbet bikin, hem j dema mvan werin rehetiya wan be.

Dvre hacet xan sitendin dest bi ekirina od kirin. Dwar bi qas mtrok rab bu an ne, rojek Sed lib hat mal got:
-Hec Sadullah, Xwed oda te xl bike, baş e, l kmask w heye!

Bav min pirs; "gelo kmas iye? Sd got:
-Gerek te oda xwe li ser ar tekera kira heta ku xilas dib. Pişt xilasbn, te dikarib teker ji bin derxista. imk dema mirov xank dike, gelek aqil didin mirov. Yek t dib xwez te ber paca wyal da bikira, te hdka bi od digirt ber pac w da dikir. Yek din t dibje xwez te ber der wyal da bikira, te hdka bi od digirt ber der w da dikir. Bi v awah hem wan aqil didan te nedixeydin hem j te kar bi dilek rehet dibir ser.

Bav min keniya got raste Sed, mirov nikare herkes raz bike.

Xwed rehma xwe li hem bawermenda wan j bike. Amn

M.Nureddin Yekta

Ziman Kurd - Mehmd Aydin

Ziman Kurd iqas şirn e
Bax gulan e, hingivn e
Şaristan ye, pir j zengn e
Ziman Kurd jn evn e

Ziman Kurd kesayet ye
Helwest hesta netewey ye
Jibrkirina w şerm fed ye
end şirn e ziman Kurd

Trj roja hem Kurdan e
Awaza xem xeyal min e
Wek aqil e taca zrn e
Şan şeref e ziman Kurd

Ziman Kurd ar zarava ye
Kur fireh e, wek derya ye
Nasnama min e ziman Kurd
iqas şirn e ziman Kurd

Mehmd Merwan
Yara min birin

Hey asman avnebar te ima rijand strka yara min
Derd ş elem kul di ciwaniy de kir para min
Herview hogir tev bi kf in di nav wan de zare zara min
W driya te min bihelne yara mina şox delal

Hey ferşteh mirin qey dil te bi min neşewit
Tev baqa gulasor li miqabil yara min rnişt
Te ji ber dil min girt bir ew delala gula bihişt
W kovana te min bi olan xe yara mina rind şepal

Hey erda bir te ima sing xwe ji yara min re vekir
Te hem daqurtand hem j ax avt ser nav gora teng lkir
Aljiyaniya yar av min reş bi xwn şilkir
W windabna te min dn bike yara mina şeng hereview

Ferşteh pirsiyariy ji yara min tiştek nepirse
Bila dema xwe pir xweş derbas bike ku ji we qet netirse
Yara min gulek e, nazik pirr bi bhne wa neilmise
B te xew j nakevin avn min yara mina ling bi xirxal

lon 1994 Amed